Kiểm tra vận hành khu vực nén bùn thải.
Công trường những ngày “về đích”
Những ngày đầu tháng Tư, nắng như rắc lửa phủ kín không gian núi đồi đặc trưng của trung tâm vùng Nam của tỉnh. Tại công trường Nhà máy xử lý nước thải Hòa Bình (phường Thống Nhất), không khí thi công khẩn trương, hối hả chạy đưa với thời gian.
Dưới cái nắng oi ả, đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân của các nhà thầu miệt mài bám công trường, từng hạng mục dần thành hình. Từ xa, những khối bể xử lý, nhà điều hành, hệ thống ống dẫn nối dài... tạo nên một tổ hợp kỹ thuật hiện đại, đang từng bước định hình rõ nét.
Theo đồng chí Đinh Hoài Nam - cán bộ Ban QLDA Khu vực Hòa Bình: Nhà máy xử lý nước thải Hòa Bình thuộc gói thầu số 01 có giá trị hợp đồng gần 161 tỷ đồng, nằm trong Dự án Hệ thống thoát nước và xử lý nước thải trung tâm vùng nam của tỉnh. Đây là công trình hạ tầng môi trường quan trọng, mang tính nền tảng cho sự phát triển bền vững. Đến nay, khối lượng thi công nhà máy đạt khoảng 95%, đánh dấu bước chuyển rõ rệt từ giai đoạn thi công sang chuẩn bị vận hành.
Được biết, công trình máy xứ lý nước thải hiện đang vào gia đoạn cuối với việc lắp đặt khoảng 300m đường ống dẫn nước sau xử lý ra kênh tiêu 20. Công tác GPMB được tạo điều kiện thuận lợi nhất, người dân trong khu vực bàn giao mặt bằng trước khi nhận tiền đền bù, tạo điều kiện để nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công.
Bên trong nhà máy, các hạng mục chính đã cơ bản hoàn thiện. Những bể xử lý hình tròn, hệ thống đường ống kim loại, các khu nhà kỹ thuật... được bố trí khoa học, tạo thành một quy trình xử lý khép kín. Không gian công trường không còn cảm giác ngổn ngang, thay vào đó là sự gọn gàng, trật tự của một công trình sắp “về đích”.
Trên các hành lang kỹ thuật, kỹ sư và công nhân liên tục kiểm tra, lắp đặt thiết bị. Tại các trạm bơm PS6 - những “mạch dẫn” quan trọng của hệ thống, các thiết bị đang được hoàn thiện từng chi tiết. Đây là những điểm nút giúp đưa nước thải từ khu dân cư về nhà máy, đảm bảo hệ thống vận hành thông suốt.
Những phần việc còn lại của gói thầu số 01 không nhiều, nhưng đòi hỏi độ chính xác cao: lắp đặt thiết bị trạm bơm, thi công tuyến ống dẫn nước sau xử lý, hoàn thiện cảnh quan, cổng ra vào và tổ chức vận hành thử toàn hệ thống.
Đặc biệt, tuyến ống xả nước sau xử lý ra kênh tiêu 20 được yêu cầu hoàn thành trong tháng 5/2026, mốc tiến độ quan trọng để chuẩn bị cho vận hành đồng bộ .
Ở thời điểm này, có thể thấy rõ sự chuyển mình của công trình: Từ một đại công trường sang hình hài của một “trung tâm xử lý” hiện đại, nơi từng dòng nước thải sẽ được làm sạch trước khi trở lại môi trường.
Công nhân lắp đặt các trang thiết bị cuối cùng trong phạm vi Nhà máy.
Tăng tốc “khép kín dòng chảy”
Song hành với nhà máy, gói thầu số 03, hệ thống mạng thu gom nước thải khu vực bờ phải sông Đà chủ yếu tập trung khu vực phường Hòa Bình đang được đẩy nhanh tiến độ để đảm bảo sự vận hành đồng bộ của toàn dự án. Gói thầu này có giá trị hợp đồng 100,7 tỷ đồng, đến nay đã hoàn thành khoảng 74 tỷ đồng, tương đương 74% khối lượng. So với nhiều hạng mục khác, đây là phần việc có tiến độ tương đối khả quan, song vẫn còn không ít hạng mục cần hoàn thiện.
Hệ thống lọc nước thải.
Theo đồng chí Đào Trọng Đạt - Trưởng phòng Điều hành dự án 6, Ban QLDA Khu vực Hòa Bình, các tuyến ống chính như T11, T12, T15, T16 hay tuyến G3 dẫn về nhà máy đang được triển khai đồng thời. Một số đoạn đã hoàn thành lắp đặt, trong khi một số đoạn còn lại đang tiếp tục thi công, đấu nối và thử áp. Công tác nạo vét bùn trong cống cũng được thực hiện song song để đảm bảo hệ thống vận hành hiệu quả.
Đây là hệ thống có vai trò đặc biệt quan trọng. Nếu nhà máy là “bộ não”, thì mạng lưới thu gom chính là “hệ tuần hoàn”, đưa toàn bộ nước thải từ khu dân cư về xử lý. Việc hoàn thiện gói thầu số 03 sẽ góp phần khép kín dòng chảy, hạn chế tối đa tình trạng nước thải xả trực tiếp ra môi trường.
Để đảm bảo tiến độ, theo đồng chí Trịnh Duy Thái - Chỉ huy trưởng gói thầu số 03, nhà thầu được yêu cầu tăng cường nhân lực, tổ chức nhiều mũi thi công đồng thời với hàng chục công nhân và máy móc thiết bị đi kèm. Đây là giải pháp cần thiết trong bối cảnh thời gian hoàn thành dự án không còn nhiều.
Cũng theo Ban QLDA khu vực Hòa Bình, gói thầu số 03 cùng các hạng mục liên quan được gia hoàn thành đến ngày 30/6. Đây là mốc tiến độ quan trọng, bởi việc hoàn thành hệ thống thu gom sẽ quyết định khả năng vận hành thực tế của nhà máy.
Thực tế, trong những ngày này, hầu hết trên các tuyến phố, tuyến kênh, hình ảnh công nhân đào rãnh, lắp đặt ống, kiểm tra kỹ thuật... đã trở nên quen thuộc. Đó là những “mạch nối” cuối cùng để dòng chảy nước thải được đưa về đúng nơi, đúng quy trình xử lý.
Kỳ vọng một “lá phổi xanh”
Công nhân đấu nối hệ thống nước thải sinh hoạt từ khu dân cư thuộc phường Hòa Bình về Nhà máy xử lý nước thải.
Nhà máy xử lý nước thải Hòa Bình còn mang theo kỳ vọng lớn về sự thay đổi môi trường sống của người dân. Hiện nay, kênh tiêu 20, nơi tiếp nhận nước thải của khu vực trung tâm bờ phải sông Đà thuộc phường Hòa Bình đang trong tình trạng ô nhiễm nặng. Nước đen, bốc mùi, dòng chảy chậm mang theo rác thải và bùn lắng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân hai bên bờ.
Khi dự án hoàn thành, toàn bộ nước thải sẽ được thu gom, đưa về nhà máy để xử lý. Quy trình xử lý bao gồm nhiều công đoạn hiện đại như lắng sơ cấp, xử lý sinh học, lọc và khử trùng, được vận hành tự động và giám sát bằng hệ thống điều khiển trung tâm.
Cũng theo đồng chí Đào Trọng Đạt, theo thiết kế, nước sau xử lý sẽ đạt tiêu chuẩn Cột A, đây là mức cao nhất theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải. Điều này đồng nghĩa với việc nước đủ điều kiện xả ra môi trường, kể cả các nguồn tiếp nhận nhạy cảm như sông Đà.
Toàn cảnh khu vực Nhà máy.
Trong bối cảnh đô thị hóa ngày càng nhanh, việc đầu tư hệ thống xử lý nước thải đồng bộ là điều kiện tiên quyết để phát triển bền vững. Nhà máy xử lý nước thải Hòa Bình, khi đi vào vận hành, sẽ trở thành một “lá phổi xanh” của trung tâm vùng nam của tỉnh.
Ngoài ra, ý nghĩa của dự án không chỉ nằm ở việc cải thiện môi trường đô thị trong khu vực, mà còn là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng - góp phần bảo vệ nguồn nước sông Đà, nơi đầu nguồn của nhiều nhà máy cung cấp nước sạch sinh hoạt cho hàng triệu người dân khu vực Thủ đô Hà Nội.
Hồng Trung