Khai thác đất san lấp tại Dự án của Công ty TNHH Một thành viên Trọng Khôi, xã Đồng Hỷ.
Một trong những vấn đề được người dân quan tâm thời gian qua là hoạt động khai thác đất san lấp phục vụ các dự án xây dựng. Tại khu vực xóm Cà Phê, xã Đồng Hỷ, việc vận chuyển đất từ Dự án chăn nuôi lợn, gà công nghệ cao kết hợp trồng cây lâu năm và sản xuất phân vi sinh của Công ty TNHH MTV Trọng Khôi từng khiến một số hộ dân phản ánh về tình trạng bụi, ảnh hưởng môi trường và an toàn giao thông.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, chính quyền địa phương đã tổ chức kiểm tra thực tế, làm việc với đơn vị thi công và yêu cầu triển khai biện pháp khắc phục. Các giải pháp được áp dụng gồm tưới nước giảm bụi, điều tiết phương tiện vận chuyển và kiểm soát thời gian hoạt động nhằm hạn chế tác động đến khu dân cư. Đại diện doanh nghiệp cho biết, các biện pháp giảm thiểu tác động môi trường đã được thực hiện để bảo đảm hoạt động thi công tuân thủ quy định.
Thực tế cho thấy, khai thác khoáng sản là lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh vi phạm nếu thiếu quản lý chặt chẽ. Hoạt động này liên quan đến nguồn thu ngân sách, đồng thời tác động trực tiếp đến môi trường, hạ tầng giao thông và đời sống người dân. Vì vậy, cùng với việc tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân khai thác hợp pháp, chính quyền địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định về đất đai, khoáng sản và bảo vệ môi trường.
Tại một số khu vực như mỏ cát Ngòi Chẹo ở xã Nam Hòa hay mỏ đá Nước Lanh 2, hoạt động khai thác được thực hiện theo quy trình chặt chẽ hơn. Phương tiện ra vào mỏ được kiểm soát tải trọng, các biện pháp giảm bụi và bảo vệ môi trường được duy trì thường xuyên. Người dân tại khu vực lân cận cũng tham gia giám sát, phản ánh khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Từ ngày 1/7/2025, Luật Địa chất và khoáng sản năm 2024 chính thức có hiệu lực với nhiều quy định mới nhằm tăng cường quản lý hoạt động khai thác. Sau khi luật có hiệu lực, một số địa phương của tỉnh Thái Nguyên như xã Đồng Hỷ và phường Linh Sơn đã triển khai cấp quyền thu hồi khoáng sản là đất san lấp phục vụ các công trình, dự án theo đúng quy định, góp phần bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng và đưa hoạt động khai thác vào khuôn khổ quản lý chặt chẽ.
Cùng với đó, nhiều xã, phường ban hành quy chế phân công trách nhiệm cụ thể cho cán bộ phụ trách từng địa bàn. Một số địa phương tổ chức ký cam kết trách nhiệm giữa chủ tịch UBND với trưởng xóm, tổ dân phố trong quản lý đất đai, khoáng sản, xây dựng và bảo vệ môi trường.
Theo đánh giá của các địa phương, khi trách nhiệm được giao rõ ràng cho từng cấp và cá nhân, việc phát hiện, xử lý vi phạm trở nên nhanh chóng, hiệu quả hơn. Người dân cũng chủ động phản ánh những vấn đề phát sinh tại địa bàn, hỗ trợ chính quyền trong công tác quản lý.
Trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm giữa các cấp chính quyền có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu lực quản lý nhà nước. Khi chính quyền cơ sở chủ động vào cuộc, doanh nghiệp chấp hành quy định và người dân tham gia giám sát, công tác quản lý đất đai và tài nguyên khoáng sản sẽ từng bước đi vào nền nếp, góp phần khai thác hợp lý nguồn tài nguyên và hướng tới phát triển bền vững.
Xuân Tú