Tăng trưởng 2 con số - Tìm lời giải đột phá từ KHCN và ĐMST

3 giờ trướcBài gốc

Từ cải thiện hiện hữu đến kiến tạo mô hình mới

Dự thảo Đề án và Nghị quyết của Bộ Chính trị về các giải pháp chiến lược thúc đẩy tăng trưởng kinh tế "2 con số" đánh dấu một sự chuyển dịch căn bản về tư duy phát triển. Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương, nếu trước đây trọng tâm chỉ dừng lại ở việc cải thiện và nâng cấp mô hình sẵn có, thì nay, mục tiêu là xây dựng một mô hình tăng trưởng hoàn toàn mới.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng: Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần một cách tiếp cận hoàn toàn mới, vượt ra ngoài tư duy tăng trưởng dựa trên vốn và lao động rời rạc

Trong mô hình này, KHCN, ĐMST và CĐS quốc gia cùng năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) không chỉ là công cụ hỗ trợ mà trở thành những trụ cột chiến lược, quyết định khả năng tăng trưởng nhanh và bền vững. Việc lượng hóa các nhiệm vụ, giải pháp và xây dựng lộ trình cụ thể gắn với trách nhiệm từng đơn vị là yêu cầu tiên quyết để đảm bảo tính khả thi trong kỷ nguyên số.

3 Trụ cột cốt lõi và những thị trường nhân tố mới

Các đại biểu tham dự cuộc họp thống nhất rằng mô hình tăng trưởng mới phải được xây dựng trên sự tương hỗ giữa KH&CN, công nghiệp công nghệ số và nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong đó, Chuyển đổi số được định vị là động lực tăng trưởng mới, bổ sung và gia cường sức mạnh cho KH&CN và ĐMST.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương: nếu trước đây trọng tâm chỉ dừng lại ở việc cải thiện và nâng cấp mô hình sẵn có, thì nay, mục tiêu là xây dựng một mô hình tăng trưởng hoàn toàn mới.

Đặc biệt, việc hình thành các thị trường mới được coi là nội dung trọng tâm để mở rộng không gian phát triển:

Thị trường dữ liệu: Khẳng định dữ liệu số là yếu tố sản xuất mới, đóng vai trò then chốt trong điều hành kinh tế vĩ mô.

Thị trường KH&CN và tài sản trí tuệ: Tạo hành lang pháp lý để thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.

Hạ tầng số: Đề xuất điều chỉnh mục tiêu phủ sóng 5G đạt khoảng 99% vào năm 2030, đáp ứng yêu cầu của nền công nghiệp 4.0.

Bên cạnh đó, các tiêu chuẩn "cao", tiêu chuẩn "xanh" và quốc tế được nhấn mạnh như một công cụ để nâng cao năng suất và sức cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu Việt Nam.

Chuyển đổi số phải trở thành chính sách tăng trưởng quốc gia

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định: Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần một cách tiếp cận hoàn toàn mới, vượt ra ngoài tư duy tăng trưởng dựa trên vốn và lao động rời rạc. KHCN, ĐMST và CĐS phải được xác lập là chính sách tăng trưởng quốc gia, có khả năng tạo ra năng suất mới, ngành nghề mới và thị trường mới.

Một gợi mở chiến lược từ Bộ trưởng là biến khu vực công thành "khách hàng công nghệ" lớn nhất. Những thách thức như ô nhiễm môi trường, đô thị siêu nén hay quản trị thấp nếu tiếp cận theo cách truyền thống sẽ là gánh nặng chi phí. Tuy nhiên, nếu dùng tư duy công nghệ, đó chính là thị trường để thúc đẩy các chương trình khởi nghiệp sáng tạo quy mô quốc gia. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo nền tảng, để doanh nghiệp và cộng đồng cùng tham gia giải quyết, từ đó sinh ra các ngành kinh tế mới.

Bộ trưởng nhấn mạnh vai trò của hiện đại hóa quản trị quốc gia và quản trị doanh nghiệp. Chuyển đổi số không đơn thuần là số hóa bộ máy mà phải tạo ra hiệu quả vận hành thực chất. Về mặt tổ chức, mỗi lĩnh vực cần một "tổng công trình sư" – những người dẫn dắt về chuyên môn và tư duy chiến lược, được hình thành từ thực tiễn triển khai.

Về nguồn lực đầu tư, Bộ trưởng lưu ý yêu cầu biến nghiên cứu thành doanh thu. Mục tiêu là một đồng vốn Nhà nước đầu tư cho KH&CN phải dẫn dắt và huy động được từ 3 đến 4 đồng vốn từ doanh nghiệp và xã hội. Các quỹ KH,CN&ĐMST cần vận hành theo cơ chế khoán chi, trao quyền nhiều hơn cho người quản lý để tối ưu hóa hiệu quả tổng thể.

Giải phóng sức mạnh sáng tạo từ niềm tin xã hội

Cuối cùng, một yếu tố then chốt để tăng trưởng cao bền vững là tâm lý xã hội. Nhà nước cần tạo ra động lực và xây dựng niềm tin để người dân không e ngại làm giàu chính đáng thông qua công nghệ và khởi nghiệp. Khi tinh thần sáng tạo toàn xã hội được giải phóng, Việt Nam mới có thể chủ động tạo ra các "biển xanh" – những ngành kinh tế mới phù hợp với điều kiện và quy mô trong nước.

Đề án trình Bộ Chính trị lần này không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội để Bộ KH&CN kiến tạo tư duy phát triển mới, phục vụ mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Nam Phong

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/tang-truong-2-con-so-tim-loi-giai-dot-pha-tu-khcn-va-dmst-245790.html