Tăng trưởng công nghiệp đã bứt tốc nhưng vẫn cần thêm động lực lan tỏa

2 giờ trướcBài gốc

Nhiều ngành đã có khởi sắc rõ nét

Những “điểm sáng” kéo tăng trưởng

Theo báo cáo của Cục Thống kê, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 4 tháng đầu năm 2026 ghi nhận mức tăng cao so với cùng kỳ ở nhiều ngành cấp II. Trong đó, sản xuất hóa chất và sản phẩm hóa chất dẫn đầu với mức tăng 20,6%; sản xuất kim loại tăng 18,7%; sản phẩm từ khoáng phi kim loại khác tăng 17,9%.

Đây đều là những ngành công nghiệp nền tảng, cung cấp đầu vào cho hàng loạt lĩnh vực sản xuất khác, từ xây dựng, cơ khí đến tiêu dùng. Việc các ngành này tăng trưởng mạnh cho thấy hoạt động sản xuất đang được “kích hoạt” trở lại, đặc biệt trong bối cảnh đầu tư công và thị trường bất động sản có dấu hiệu phục hồi.

Cùng với đó, các ngành gắn với tiêu dùng nội địa như sản xuất xe có động cơ tăng 17,0%, đồ uống tăng 15,9%, chế biến thực phẩm tăng 11,8% cũng ghi nhận mức tăng khá. Điều này phản ánh sức cầu trong nước đang dần cải thiện, trở thành một trụ đỡ quan trọng bên cạnh xuất khẩu.

Ở nhóm ngành xuất khẩu, dệt và sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính, quang học lần lượt tăng 9,6% và 8,4%. Dù chưa bứt phá mạnh, nhưng đây vẫn là tín hiệu tích cực trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu phục hồi chưa đồng đều.

Dù nhiều ngành ghi nhận mức tăng ấn tượng, nhưng bức tranh chung vẫn cho thấy sự phân hóa rõ nét. Tăng trưởng chủ yếu tập trung ở một số ngành có nền tảng vững hoặc hưởng lợi trực tiếp từ chu kỳ phục hồi, trong khi nhiều lĩnh vực khác vẫn tăng chậm.

Chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Minh Phong nhận định, điểm đáng mừng là công nghiệp Việt Nam đang lấy lại đà tăng trưởng khá nhanh. Tuy nhiên, cấu trúc tăng trưởng vẫn chưa thực sự bền vững khi phụ thuộc nhiều vào một số ngành chủ lực và khu vực doanh nghiệp FDI. Các ngành như hóa chất, kim loại hay vật liệu xây dựng tăng trưởng cao phần lớn nhờ yếu tố chu kỳ và chính sách kích cầu đầu tư công. Trong khi đó, các ngành có hàm lượng công nghệ cao vẫn chịu tác động từ thị trường thế giới, khiến tốc độ phục hồi chưa tương xứng.

Một vấn đề khác là mức tăng trưởng hiện tại có yếu tố “nền thấp” từ cùng kỳ năm trước, khi hoạt động sản xuất chịu ảnh hưởng bởi suy giảm đơn hàng. Do đó, áp lực duy trì đà tăng trong các quý tiếp theo là không nhỏ.

Doanh nghiệp cần chủ động thích ứng

Ở góc độ doanh nghiệp, nhiều đơn vị cho biết đã và đang chủ động điều chỉnh chiến lược để tận dụng cơ hội phục hồi của thị trường.

Đại diện một doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng cho biết, từ cuối năm 2025 đến nay, đơn hàng đã cải thiện rõ rệt nhờ các dự án đầu tư công được đẩy nhanh. Chúng tôi đã tăng công suất sản xuất khoảng 15-20% so với cùng kỳ, đồng thời đầu tư thêm dây chuyền tiết kiệm năng lượng để giảm chi phí.

Công nghiệp Việt Nam cần những “điểm tựa” dài hạn

Các chuyên gia cho rằng, để duy trì đà tăng trưởng bền vững, công nghiệp Việt Nam cần nhiều hơn những “điểm tựa” dài hạn thay vì chỉ dựa vào một số ngành chủ lực. Trước hết là việc nâng cao năng lực nội tại của doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Hiện nay, khu vực FDI vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu công nghiệp, trong khi doanh nghiệp nội địa chủ yếu tham gia ở khâu gia công, giá trị gia tăng thấp.

Bên cạnh đó, yêu cầu về chuyển đổi xanh, sản xuất bền vững đang trở thành xu hướng tất yếu. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư lớn vào công nghệ, quản trị và nguồn nhân lực vẫn đang là thách thức không nhỏ, đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

TS. Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đánh giá, trong bức tranh công nghiệp Việt Nam, nhiều lĩnh vực chế biến, chế tạo đang nổi lên với lợi thế cạnh tranh rõ rệt mà chúng ta cần ưu tiên thúc đẩy để tạo đột phá. Đơn cử như ngành ô tô Việt Nam đang trên đà trỗi dậy mạnh mẽ. Năm 2025, sản lượng ô tô tăng tới 39,1%, mức tăng “bứt tốc” hiếm có. Sự vươn lên của doanh nghiệp Việt như VinFast cùng các liên doanh lắp ráp (Thaco, Hyundai Thành Công…) cho thấy lợi thế dần định hình về thị trường nội địa lẫn tiềm năng xuất khẩu.

Chính sách cần tập trung hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, phát triển công nghiệp hỗ trợ và mở rộng thị trường. Chỉ khi đó, tăng trưởng mới có thể lan tỏa rộng và bền vững hơn.

Với những tín hiệu tích cực ngay từ đầu năm, ngành công nghiệp và đặc biệt là chế biến, chế tạo đang được kỳ vọng sẽ tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng kinh tế trong năm 2026.

Tuy nhiên, để duy trì được nhịp tăng này, bài toán không chỉ nằm ở việc “tăng tốc” của các ngành chủ lực, mà còn ở khả năng kéo theo sự phục hồi đồng đều của toàn bộ hệ sinh thái sản xuất.

Đức Hiền

Nguồn TBNH : https://thoibaonganhang.vn/tang-truong-cong-nghiep-da-but-toc-nhung-van-can-them-dong-luc-lan-toa-182031.html