Tạo cơ sở pháp lý để tổ chức không gian phát triển Hà Nội theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô

2 giờ trướcBài gốc

Theo dự thảo Luật, việc xây dựng và phát triển Thủ đô phải được thực hiện theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô. Quy hoạch tổng thể Thủ đô là căn cứ để lập, thẩm định, phê duyệt các quy hoạch đô thị và nông thôn.

Quy hoạch tổng thể Thủ đô có giá trị pháp lý như quy hoạch tỉnh theo quy định của pháp luật về quy hoạch và quy hoạch chung thành phố theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn trong hệ thống quy hoạch quốc gia.

Quy hoạch tổng thể Thủ đô chỉ được điều chỉnh trong trường hợp phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng đặc biệt quan trọng, yêu cầu về quốc phòng, an ninh; khi có biến động lớn về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, hoặc để thực hiện yêu cầu của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố.

Một góc Thủ đô Hà Nội nhìn từ trên cao. Ảnh: PN

Cũng theo dự thảo Luật, HĐND thành phố có thẩm quyền: Quy định về nội dung, thành phần hồ sơ, định mức chi phí, trình tự, thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô, điều chỉnh Quy hoạch tổng thể Thủ đô; Quy định các nội dung về hoạt động quy hoạch đô thị và nông thôn, kiến trúc.

UBND thành phố có thẩm quyền quyết định danh mục, lộ trình, biện pháp di dời các cơ sở sản xuất, trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp không phù hợp với Quy hoạch tổng thể Thủ đô, quy hoạch đô thị và nông thôn của thành phố, trừ trụ sở làm việc của các cơ quan Đảng, cơ quan Nhà nước, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương.

Chủ tịch UBND thành phố có thẩm quyền phê duyệt, điều chỉnh Quy hoạch tổng thể Thủ đô sau khi có ý kiến Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, bộ, cơ quan ngang bộ có liên quan và được HĐND thành phố thông qua; tổ chức kiểm kê di sản đối với công trình, hạng mục công trình trước khi thực hiện di dời cơ sở sản xuất, trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp quy định tại khoản 4 Điều 10 Luật Thủ đô.

Việc quản lý, khai thác không gian ngầm, không gian tầm thấp và không gian tầm cao được quy định bảo đảm phù hợp chiến lược, quy hoạch, yêu cầu quốc phòng, an ninh, bảo tồn cảnh quan, di sản và kết nối hạ tầng đồng bộ.

Không gian ngầm được phân vùng chức năng, quản lý theo chiều sâu; việc khai thác vượt giới hạn phải được cấp phép và thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định. Không gian tầm thấp và tầm cao được quy hoạch để phục vụ phát triển kinh tế, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số…

Theo Sở Quy hoạch và Kiến trúc Hà Nội, trong lĩnh vực quy hoạch, sau khi Luật Thủ đô 2024 có hiệu lực, Quốc hội đã liên tiếp ban hành các văn bản luật và nghị quyết mới với tư duy cải cách mạnh mẽ, tạo ra những quy định "thuận lợi hơn, thoáng hơn" so với Luật Thủ đô 2024.

Cụ thể như về nhà ở xã hội, Luật Thủ đô 2024 quy định quy trình khá chặt chẽ, yêu cầu phải lập nhiệm vụ quy hoạch chi tiết đồng thời với đồ án, và việc thẩm định nhiệm vụ phải làm trước. Trong khi đó, Nghị quyết 201/2025/QH15 (về cơ chế đặc thù nhà ở xã hội) cho phép cắt giảm thủ tục, không phải lập, thẩm định, phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chi tiết đối với dự án nhà ở xã hội.

Về Quy hoạch các khu chức năng, Luật Thủ đô 2024 chỉ quy định phân quyền thẩm định quy hoạch đối với Khu công nghệ cao, nhưng Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024 đã mở rộng phân quyền thẩm định cho toàn bộ các khu chức năng (bao gồm cả khu kinh tế, khu du lịch, khu công nghiệp...).

Đáng quan tâm, sự ra đời của Nghị quyết số 258/2025/QH15 thí điểm cơ chế đặc thù cho các dự án lớn tại Hà Nội đã mang đến những đột phá chưa từng có, vượt xa khung khổ của Luật Thủ đô 2024 hiện hành. Chính vì vậy, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải sửa đổi Luật Thủ đô một cách toàn diện…

Theo Tờ trình của Chính phủ, Luật Thủ đô cần kịp thời thể chế hóa những chủ trương, chính sách lớn của Đảng theo tinh thần Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, các nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị trong thời gian qua, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII, giải quyết triệt để các “điểm nghẽn” của Thủ đô, hướng tới việc hoàn thiện thể chế đặc biệt, vượt trội, ổn định, có tầm nhìn dài hạn, phù hợp với vị trí, vai trò, tính chất riêng có của Thủ đô với những cơ chế, chính sách vượt trội.

Việc hoàn thiện và tổ chức thực hiện các quy định pháp luật đặc thù đối với Thủ đô không chỉ nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập tồn tại trong thực tiễn, mà còn hướng tới xác lập và bảo đảm một thể chế phát triển đặc thù, vượt trội, phù hợp với yêu cầu phát triển của một đô thị đặc biệt, ổn định lâu dài, đủ thẩm quyền và năng lực giải quyết hiệu quả các vấn đề của Thủ đô và Vùng Thủ đô. Đồng thời, tạo lập cơ sở pháp lý cho Quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm của Thủ đô, qua đó bảo đảm cho Hà Nội phát triển nhanh, bền vững và thực hiện tốt vai trò, sứ mệnh tiên phong của Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Phương Thảo

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/tao-co-so-phap-ly-de-to-chuc-khong-gian-phat-trien-ha-noi-theo-quy-hoach-tong-the-thu-do-737865.html