Để xứng tầm với vị thế ấy, việc phát triển kết cấu hạ tầng đô thị hiện đại, đồng bộ, lan tỏa là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng mang tính cấp bách. Chính vì vậy, những năm gần đây, thành phố Hà Nội đã và đang triển khai hàng loạt dự án giao thông trọng điểm, từ các cây cầu bắc qua sông Hồng, các tuyến đường sắt đô thị, đến những tuyến đường vành đai, trục xuyên tâm...
Hiện nay, toàn thành phố đã và đang giải phóng mặt bằng phục vụ 1.428 dự án, trong đó có 1.281 dự án vốn ngân sách và 147 dự án vốn ngoài ngân sách. Trong số này, có 27 công trình, dự án lớn, dự án trọng điểm góp phần tháo gỡ điểm nghẽn để phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.
Thực tế cho thấy, “nút thắt” lớn nhất quyết định sự thành bại của các dự án chính là công tác giải phóng mặt bằng. Khi các dự án bị nghẽn lại vì mặt bằng, hệ lụy kéo theo rất lớn: Vốn đầu tư công bị ứ đọng, chi phí vật tư, nhân công tăng theo khiến nhiều dự án bị đội vốn; giao thông ùn tắc, hạ tầng quá tải làm giảm năng lực cạnh tranh, giảm sức hút đối với các nhà đầu tư... Vì vậy, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng chính là chìa khóa để khơi thông nguồn lực, biến những bản vẽ quy hoạch trên giấy thành những công trình hiện hữu, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.
Nhìn vào tốc độ triển khai các dự án trọng điểm gần đây có thể thấy một tư duy hành động hoàn toàn mới. Thành phố không còn xem giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ riêng của ngành hay của các ban quản lý dự án mà coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của toàn hệ thống chính trị từ thành phố đến xã, phường và cả cộng đồng dân cư. Với phương châm “nhìn thẳng, nói thật và đổi mới phương thức lãnh đạo”, chính quyền thành phố đã lãnh đạo tập trung “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm và rõ hiệu quả”. Người đứng đầu cấp ủy trực tiếp làm trưởng ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng tại địa phương. Sự hiện diện của đồng chí Bí thư, Chủ tịch UBND các cấp ngay tại “điểm nóng” để đối thoại, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân đã thay đổi hoàn toàn cục diện.
Cùng với đó, các phường, xã vận dụng linh hoạt mô hình “Dân vận khéo” đã phát huy tối đa hiệu quả tuyên truyền, vận động hộ dân trong diện giải phóng mặt bằng. Thay vì áp đặt mệnh lệnh hành chính, dòng chảy thông tin được thực hiện theo hướng chia sẻ, thuyết phục, giúp người dân hiểu rõ ý nghĩa chiến lược của dự án đối với tương lai phát triển của Thủ đô, trong đó con người được đặt vào vị trí trung tâm.
Với sự vào cuộc tích cực, đồng bộ của các cơ quan chức năng, của cả hệ thống chính trị, từ tháng 11-2025 đến nay, công tác giải phóng mặt bằng đã có nhiều chuyển biến rõ nét. Hàng loạt dự án tồn tại kéo dài nhiều năm đã hoàn thành giải phóng mặt bằng.
Tuy nhiên, để duy trì và đẩy cao hơn nữa tốc độ giải phóng mặt bằng các dự án, thành phố vẫn cần tiếp tục tập trung đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa bản đồ địa chính và hồ sơ quản lý đất đai để rút ngắn thời gian thẩm định, xét duyệt nguồn gốc đất; công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân. Đồng thời, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp cố tình trục lợi, chây ỳ, thậm chí tung các thông tin không đúng bản chất lên mạng xã hội, vừa với mục đích gây sức ép lên chính quyền, vừa với mục đích chính trị, gây chia rẽ khối đại đoàn kết, làm mất an ninh trật tự ảnh hưởng đến lợi ích chung.
Quyết tâm của thành phố trong công tác giải phóng mặt bằng đang phát đi thông điệp rõ ràng về tinh thần hành động theo phương châm: “Hà Nội đã nói là làm - làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng” để đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm. Điều này không chỉ mang lại những con đường mới, những cây cầu mới, giải bài toán áp lực đô thị hóa, mà quan trọng hơn là khẳng định năng lực điều hành và uy tín của chính quyền trước nhân dân. Khi cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, có sự đồng thuận của nhân dân làm điểm tựa, mọi “điểm nghẽn mặt bằng” đều sẽ được tháo gỡ.
Thuần Hưng