Bệnh nhân được sử dụng phương pháp Điện châm tại Bệnh viên Y học cổ truyền tỉnh Lạng Sơn. Ảnh: Anh Tuấn/TTXVN
Hội thảo có sự tham gia các chuyên gia, cơ quan quản lý, cơ sở khám chữa bệnh, sản xuất, kinh doanh thuốc cổ truyền và cơ quan bảo hiểm xã hội nhằm tiếp tục hoàn thiện chính sách, cơ chế và nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế trong lĩnh vực y, dược cổ truyền trong thời gian tới.
Tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh y học cổ truyền
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà phát biểu nhấn mạnh, y, dược cổ truyền là một bộ phận quan trọng của nền y học Việt Nam luôn được kế thừa, bảo tồn, phát triển và phát huy giá trị trong sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Với chủ trương xuyên suốt “Nam dược trị Nam nhân”, “Kết hợp Đông y và Tây y”, Đảng và Nhà nước ta luôn đặc biệt quan tâm đến việc phát triển lĩnh vực này.
Trong những năm qua, mạng lưới khám bệnh, chữa bệnh y học cổ truyền từng bước được củng cố; chất lượng chuyên môn, năng lực điều trị và khả năng kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại ngày càng được nâng cao. Tính đến nay toàn quốc có 5 Bệnh viện y học cổ truyền trực thuộc Bộ Y tế và các bộ, ngành khác; có 61 Bệnh viện y học cổ truyền thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và 10 Bệnh viện y học cổ truyền tư nhân, bên cạnh đó còn có các phòng chẩn trị y học cổ truyền, các hoạt động tại các khoa y học cổ truyền, trạm y tế xã.
Năm 2025, tỷ lệ khám, chữa bệnh y học cổ truyền xấp xỉ 3,3% so với khám bệnh, chữa bệnh chung, tương đương 7 triệu lượt khám. Nhiều kỹ thuật chuyên sâu đã được triển khai hiệu quả, góp phần giảm tải cho tuyến trên, nâng cao hiệu quả điều trị và sự hài lòng của người bệnh.
“Đặc biệt, chính sách bảo hiểm y tế đối với lĩnh vực y, dược cổ truyền đã ngày càng được hoàn thiện, tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh y học cổ truyền thuận lợi hơn, công bằng và hiệu quả hơn, bảo đảm nguồn tài chính bền vững cho chăm sóc sức khỏe bằng y dược cổ truyền”, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh.
Tính đến năm 2025, tỷ lệ khám bệnh bằng y học cổ truyền tại tuyến tỉnh chiếm 11,1%; tuyến huyện chiếm 16,3%; tuyến xã chiếm 24,4%. Tỷ lệ điều trị nội trú bằng y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại tại tuyến tỉnh chiếm 9,8%; tuyến huyện chiếm 9% và tỷ lệ điều trị ngoại trú bằng y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại tại tuyến tỉnh chiếm 13,7%; tuyến huyện chiếm 9,3%; tuyến xã chiếm 25,6%.
Tuy nhiên Thứ trưởng Bộ Y tế cũng chỉ rõ, thực tiễn triển khai hiện nay vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập cần tiếp tục tháo gỡ như: Công tác tổ chức khám chữa bệnh bảo hiểm y tế trong lĩnh vực y học cổ truyền tại một số nơi chưa thực sự đồng bộ; năng lực cung ứng dịch vụ giữa các cấp chuyên môn kỹ thuật còn chênh lệch; việc chuyển người bệnh, tiếp nhận người bệnh và tổ chức đăng ký khám chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu chưa thực sự đáp ứng yêu cầu thực tiễn cũng như nhu cầu ngày càng cao của người dân, nhất là chưa sát với đặc thù của chuyên ngành y học cổ truyền.
Bên cạnh đó, tỷ lệ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế y học cổ truyền ở y tế cơ sở, trạm y tế cấp xã có xu hướng giảm. Tỷ trọng chi cho thuốc y học cổ truyền trong tổng chi thuốc bảo hiểm y tế còn thấp, năm 2025 chỉ chiếm khoảng 5,42%. Chất lượng và khả năng tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh y học cổ truyền còn chênh lệch giữa các cấp chuyên môn, vùng, miền, địa phương. Nhân lực y dược cổ truyền ở một số địa phương, y tế cơ sở chưa đáp ứng yêu cầu cả về số lượng, cơ cấu, trình độ, chất lượng…
“Do đó, việc nghiên cứu, khắc phục khó khăn bất cập, hoàn thiện cơ chế để phát huy thế mạnh của y học cổ truyền có ý nghĩa rất quan trọng. Đây không chỉ là giải pháp nhằm phát huy vai trò, thế mạnh của y học cổ truyền, mà còn góp phần nâng cao khả năng tiếp cận, bao phủ dịch vụ y dược cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe nhân dân cả ở cấp độ phổ cập và chuyên sâu”, Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định.
* Đề xuất xây dựng danh mục bệnh, nhóm bệnh đặc thù của y học cổ truyền được khám chữa bệnh bảo hiểm y tế
Hội nghị đã tập trung trao đổi nhiều nội dung quan trọng liên quan đến tổ chức khám chữa bệnh bảo hiểm y tế trong lĩnh vực y, dược cổ truyền, trong đó có tình hình phát triển của hệ thống khám chữa bệnh y học cổ truyền, thực trạng chi trả từ Quỹ bảo hiểm y tế cho thuốc, thiết bị y tế, dịch vụ kỹ thuật y tế, công tác đăng ký khám chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu, chuyển người bệnh giữa các cơ sở khám chữa bệnh, chính sách thông tuyến khám chữa bệnh bảo hiểm y tế lên cấp chuyên sâu, kết quả công tác khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tại 2 bệnh viện cấp chuyên sâu thuộc hệ y học cổ truyền là Bệnh viện Châm cứu Trung ương và Viện Y học cổ truyền Quân đội. Các đại biểu cũng thảo luận, đề xuất và dự kiến một số cơ chế, chính sách mới để khắc phục các bất cập hiện hành, tạo điều kiện để phát huy thế mạnh và nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác khám chữa bệnh bảo hiểm y tế y học cổ truyền.
Đặc biệt, nhiều ý kiến thống nhất đề xuất xây dựng danh mục bệnh, nhóm bệnh đặc thù của y học cổ truyền được khám chữa bệnh bảo hiểm y tế trực tiếp tại cấp chuyên sâu; cần nghiên cứu cơ chế phù hợp để người cao tuổi được tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh tại các bệnh viện y học cổ truyền cấp cơ bản, chuyên sâu mà không phải thực hiện thủ tục chuyển viện phức tạp. Đây là nhóm đối tượng có nhu cầu điều trị, phục hồi chức năng, điều trị duy trì và chăm sóc sức khỏe dài hạn rất lớn; việc tạo điều kiện thuận lợi trong tiếp cận dịch vụ y học cổ truyền sẽ góp phần giảm gánh nặng đi lại, giảm thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi.
Bên cạnh đó, các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện quy trình khám bệnh, chữa bệnh y học cổ truyền theo hướng khoa học, đồng bộ, rõ ràng giữa các cấp chuyên môn kỹ thuật; bảo đảm thuận lợi cho người bệnh, cơ sở khám chữa bệnh và cơ quan quản lý trong quá trình tổ chức thực hiện; khẩn trương cập nhật danh mục thuốc y học cổ truyền, ưu tiên các thuốc có hiệu quả điều trị, an toàn, ít tác dụng phụ, quan tâm phát triển các thuốc là sản phẩm nghiên cứu khoa học, thử nghiệm lâm sàng; hiện đại hóa thuốc y học cổ truyền để tăng hiệu quả sử dụng thuốc và thuận tiện cho tuân thủ của người bệnh.
Đối với cơ chế thanh toán bảo hiểm y tế trong lĩnh vực y học cổ truyền, các ý kiến đều cho rằng cần tiếp tục rà soát để bảo đảm phù hợp với đặc thù chuyên môn của y học cổ truyền, phản ánh đúng giá trị điều trị, thời gian điều trị và hiệu quả phục hồi của các phương pháp y học cổ truyền; đồng thời hài hòa giữa yêu cầu quản lý quỹ bảo hiểm y tế với mục tiêu phát triển y, dược cổ truyền trong tình hình mới; triển khai các giải pháp để tăng chất lượng điều trị, giảm phiền hà, tăng cường điều trị ban ngày, giảm ngày giường điều trị, triển khai các giải pháp kiểm soát, phòng chống lạm dụng, tăng cường sử dụng tiết kiệm, hiệu quả Quỹ bảo hiểm y tế, thực hiện cấp phát thuốc ngoại trú dài ngày có sự tham gia cung ứng, kết nối, liên thông của các nhà thuốc…
Bích Thủy (TTXVN)