Xét xử vụ án Vạn Thịnh Phát. (Ảnh: NHÂN DÂN)
Tổ chức thi hành thành công nhiều vụ án chưa từng có tiền lệ
Theo báo cáo Cục Quản lý Thi hành án dân sự (Bộ Tư pháp), năm 2025, kết quả thu hồi tài sản trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế, đã thi hành xong 6.471 việc, đạt tỷ lệ hơn 82%; thi hành xong 27.416 tỷ 433 triệu đồng, tăng hơn 5.239 tỷ đồng (tăng hơn 23%) so với cùng kỳ năm 2024, đạt tỷ lệ hơn 58%, đạt mức cao nhất từ trước đến nay.
Đặc biệt, các đại án có tính chất rất phức tạp, số lượng người bị hại lớn, giá trị tài sản phải thu hồi rất cao như Vạn Thịnh Phát, Alibaba, FLC… đã được tập trung chỉ đạo quyết liệt.
Có được kết quả trên trước hết là do Bộ Tư pháp, Cục Quản lý Thi hành án dân sự bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy và chính quyền địa phương là điều kiện tiên quyết để các cơ quan thi hành án dân sự thực hiện thu hồi tài sản hiệu quả.
Bên cạnh đó, các cơ quan thi hành án dân sự đẩy mạnh phối hợp liên ngành ngay từ giai đoạn đầu của vụ án. Các cơ quan thi hành án dân sự với Tòa án, Viện kiểm sát, công an và chính quyền địa phương phối hợp chặt chẽ, phối hợp từ sớm, ngay từ giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử.
Để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thu hồi tài sản, nhất là các vụ đại án, Cục Quản lý thi hành án dân sự đã lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động thi hành án thu hồi tài sản, trong đó: đã tham mưu Cục Quản lý thi hành án dân sự phối hợp Bộ Công an để triển khai việc thông báo thi hành án qua ứng dụng VNeID, giải quyết khó khăn, vướng mắc trong thực hiện thông báo thi hành án trong các vụ án có hàng nghìn, chục nghìn bị hại; xây dựng và triển khai phần mềm thụ lý ra quyết định thi hành án, thanh toán tiền thi hành án....
Trong đó, phải kể đến việc triển khai thành công Phần mềm thanh toán tiền thi hành án trong vụ án Vạn Thịnh Phát và đồng phạm được xem là “chưa từng có trong lịch sử”, bước đột phá quan trọng, khi chỉ với một lệnh duy nhất, hệ thống đã hỗ trợ thanh toán thành công cho hơn 43.000 đương sự với tổng số tiền hơn 9.000 tỷ đồng; bảo đảm kịp thời, chính xác, hạn chế phát sinh nguy cơ mất an ninh, trật tự.
Là địa phương có số việc phải thi hành án kinh tế, tham nhũng đứng đầu cả nước (3.210 việc), các cơ quan thi hành án Hà Nội cũng đã thi hành xong 2.901 việc (xếp thứ 1/34), đạt tỷ lệ hơn 95% (tăng 4,11%) so với cùng kỳ năm 2024, với tổng số tiền đã thi hành xong hơn 5.870 tỷ đồng (xếp thứ 2/34), đạt tỷ lệ hơn 78%.
Đặc biệt cũng trong năm, Hà Nội đã tiếp nhận, xử lý các vụ việc lớn, điển hình, đồng thời lập kế hoạch tổ chức thi hành 34 vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương theo dõi như: Vụ FLC Trịnh Văn Quyết, Sài Gòn Đại Ninh, Phúc Sơn, Trương Mỹ Lan, Vạn Thịnh Phát, Chuyến bay giải cứu giai đoạn 2, Nguyễn Thị Thanh Nhàn, Chủ tịch AIC, Bệnh viện Tim Hà Nội, Cao tốc Quảng Ngãi…
Kết quả bước đầu cho thấy việc thu hồi tài sản cho Nhà nước và người dân đạt kết quả tích cực; đồng thời, việc tổ chức thi hành thành công những vụ án chưa từng có tiền lệ này đã tạo hiệu ứng xã hội rất lớn, khẳng định tính nghiêm minh, công bằng của pháp luật.
Giá trị tài sản phải thu hồi còn tồn đọng lớn
Tuy nhiên, kết quả thi hành xong về việc và về tiền mặc dù có tăng so với cùng kỳ, song kết quả thi hành về tiền chưa thực sự bền vững, do số tiền thi hành xong chủ yếu thuộc vụ Vạn Thịnh Phát (trên 16.000 tỷ đồng). Kết quả thu hồi tài sản ngày càng tăng cao, nhưng giá trị tài sản phải thu hồi còn tồn đọng lớn. Các vụ việc có số lượng tài sản phải xử lý rất lớn nằm rải rác ở nhiều tỉnh, thành phố trên phạm vi toàn quốc. Thêm vào đó, tình trạng pháp lý của tài sản kê biên để bảo đảm thi hành án thường rất phức tạp, cơ quan thi hành án dân sự phải mất nhiều thời gian để xác minh, làm rõ tình trạng pháp lý của tài sản, thậm chí phải chờ giải quyết xong khó khăn, vướng mắc về tình trạng pháp lý của tài sản mới có thể giải quyết được.
Đáng chú ý, gần đây có nhiều vụ đại án có số lượng người bị hại đặc biệt lớn, chưa có tiền lệ, gây khó khăn cho cơ quan thi hành án dân sự trong việc tổ chức thi hành án theo thủ tục thông thường (vụ Vạn Thịnh Phát trên 43.000 người bị hại; vụ FLC trên 28.000 bị hại; vụ Tân Hoàng Minh trên 6.000 bị hại).
Ưu tiên nguồn lực trong xử lý tài sản tham nhũng, kinh tế
Lãnh đạo Chính phủ, Bộ Tư pháp, Cục Quản lý Thi hành án dân sự nhấn nút kích hoạt khai trương Nền tảng số thi hành án dân sự. (Ảnh: TL).
Cục trưởng Quản lý Thi hành án dân sự Nguyễn Thắng Lợi cho biết: Trong năm 2026, Hệ thống thi hành án dân sự sẽ tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành và tổ chức thi hành án, thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế; kịp thời hướng dẫn, chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong các vụ việc cụ thể. Ưu tiên nguồn lực, tập trung trong xử lý tài sản tham nhũng, kinh tế, đặc biệt các vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương theo dõi, chỉ đạo.
Cùng với việc hoàn thành các chỉ tiêu, trong năm 2026, cơ quan thi hành án dân sự sẽ tiếp tục tập trung các nguồn lực để giải quyết một loạt vụ án lớn về kinh tế, tham nhũng, như: Vụ Vạn Thịnh Phát (cả hai giai đoạn) hiện còn phải thi hành trên 36.676 tỷ đồng; vụ Huỳnh Thị Huyền Như còn phải thi hành 14.673 tỷ đồng; vụ Phạm Công Danh (giai đoạn 1, liên quan Khu sân vận động Chi Lăng) còn phải thi hành 5.049 tỷ đồng; vụ Trần Phương Bình (cả 3 giai đoạn) phải thi hành với số tiền hơn 16.705 tỷ đồng; vụ Hứa Thị Phấn (giai đoạn 1) còn phải thi hành 14.644 tỷ đồng…
Đồng thời, tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra; phòng ngừa vi phạm, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong công tác thu hồi tài sản; chủ động phối hợp chặt chẽ với Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và các bộ, ban, ngành, các tỉnh ủy, thành ủy, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố để nâng cao hiệu quả công tác thu hồi tài sản…
Thu Hằng