Tàu chiến lớp Trump (BBG(X)) là nền tảng tác chiến mặt nước thế hệ mới của Hải quân Mỹ, được thiết kế để tích hợp các công nghệ hỏa lực tương lai như tên lửa siêu vượt âm và năng lượng định hướng. Với lượng giãn nước dự kiến khoảng 35.000 tấn, đây không chỉ là một chiến hạm cỡ lớn mà còn đóng vai trò là trung tâm điều phối mạng lưới tác chiến đa miền trên đại dương.
Kế hoạch phát triển lớp tàu này đã được Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức công bố vào tháng 12/2024. Theo dự kiến, chiếc tàu đầu tiên trong lớp sẽ mang tên USS Defiant. Các cuộc thảo luận chi tiết về thiết kế của BBG(X) cũng đã được Đô đốc Daryl Caudle, Tư lệnh Tác chiến Hải quân Mỹ, đề cập tại triển lãm Sea Air Space 2026.
Chiến hạm lớp Trump có hệ thống vũ khí tối tân với vốn đầu tư đóng tàu ước tính lên tới 17 tỷ USD. Minh họa: US Navy.
Nguyên tắc thiết kế và chi phí đầu tư
Rút kinh nghiệm từ những tồn tại của chương trình khinh hạm lớp Constellation, Hải quân Mỹ áp dụng nguyên tắc tuyệt đối: không tiến hành đóng tàu khi thiết kế chưa hoàn thiện 100%. Đô đốc Daryl Caudle nhấn mạnh việc hoàn thiện thiết kế trước khi đặt ky sẽ giúp tránh tình trạng đội vốn và chậm tiến độ do thay đổi thông số trong quá trình sản xuất.
Về mặt tài chính, mỗi chiếc tàu lớp Trump ước tính có giá khoảng 17 tỷ USD. Để so sánh, con số này cao hơn chi phí đóng một tàu sân bay lớp Gerald Ford (dao động từ 13-15 tỷ USD). Tổng ngân sách cho chương trình BBG(X) trong 5 năm đầu tiên dự kiến lên tới 43,5 tỷ USD, với mục tiêu đặt ky chiếc đầu tiên vào năm 2028.
Hệ thống hỏa lực và công nghệ năng lượng
Điểm cốt lõi giúp tàu lớp Trump vượt trội là kho vũ khí hỗn hợp quy mô lớn. Tàu dự kiến trang bị 128 ống phóng thẳng đứng (VLS), cho phép triển khai đa dạng các loại tên lửa hành trình, tên lửa phòng không tầm xa và đặc biệt là vũ khí siêu vượt âm. Khả năng mang đầu đạn hạt nhân cũng được xem xét để gia tăng sức mạnh răn đe chiến lược.
Mô hình thiết kế tàu chiến lớp Trump, còn được gọi là BBG(X), được trưng bày tại hội nghị chuyên đề thường niên của Hiệp hội Hải quân Mặt nước (SNA) vào tháng 1/2026. Ảnh: TWZ/Eric Tegler.
Bên cạnh tên lửa, BBG(X) được thiết kế để tích hợp pháo điện từ (railgun), sử dụng năng lượng điện thay vì thuốc phóng để bắn đạn với tốc độ cực cao. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí cho mỗi phát bắn so với tên lửa truyền thống.
Hệ thống năng lượng của tàu là một tổ hợp điện tích hợp công suất lớn, kết hợp turbine khí và máy phát diesel. Nguồn năng lượng này không chỉ phục vụ vận hành mà còn cung cấp cho vũ khí laser năng lượng định hướng và vũ khí vi sóng công suất cao, có khả năng vô hiệu hóa các thiết bị điện tử của đối phương và đánh chặn UAV hiệu quả.
Hình ảnh minh họa chi tiết các thông số kỹ thuật dự kiến hiện tại của thiết kế tàu chiến lớp Trump. Nguồn: USNI News.
Vai trò tác chiến và thay đổi nhân sự cấp cao
Tàu chiến lớp Trump được định vị như một "pháo đài di động", có khả năng chỉ huy các phương tiện có người lái và không người lái (UAV, UUV). Tuy nhiên, do số lượng hạn chế và giá thành đắt đỏ, khả năng sống sót của tàu trước các công nghệ chống tiếp cận hiện đại vẫn là một bài toán cần lời giải từ giới hoạch định chiến lược Mỹ.
Một đồ họa chú thích làm nổi bật các khả năng khác nhau dự kiến sẽ có trên thiết kế tàu chiếm lớp Trump. Nguồn: USNI News.
Trong một diễn biến liên quan, cơ cấu lãnh đạo Bộ Hải quân Mỹ vừa có sự thay đổi lớn. Thứ trưởng Hải quân Hùng Cao đã được bổ nhiệm làm quyền Bộ trưởng Hải quân, thay thế ông John Phelan. Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh nội bộ Lầu Năm Góc có những bất đồng về tiến độ cải tổ ngành đóng tàu và quy trình mua sắm hải quân.
Thứ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao (hàng đầu, thứ ba từ phải sang) tháp tùng Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth trong một chuyến thăm chính thức. Nay ông Hùng Cao là quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ. Ảnh: TTXVN.
Ông Hùng Cao được đánh giá là nhân tố quan trọng trong nỗ lực xây dựng lại tinh thần chiến đấu và nâng cao chất lượng nhân sự cho lực lượng Hải quân và Thủy quân lục chiến Mỹ trong giai đoạn chuyển đổi công nghệ quan trọng này.
Tuệ Nhân