Tàu Orion của NASA hạ cánh an toàn sau hành trình lịch sử quanh Mặt Trăng

7 giờ trướcBài gốc

Sự kiện đánh dấu bước hoàn tất một phép thử then chốt của chương trình Artemis, với mục tiêu đưa con người trở lại bề mặt Mặt Trăng và tiến sâu hơn vào không gian. Đây cũng là chuyến bay có người lái đầu tiên sử dụng đồng thời hệ thống tên lửa đẩy và mô-đun Orion, chứng minh năng lực đưa con người rời quỹ đạo Trái Đất và trở về an toàn.

Khoảnh khắc tàu vũ trụ Orion hạ cánh xuống Thái Bình Dương ngoài khơi bang California. Nguồn: NASA

Tâm điểm của quá trình hạ cánh là tấm chắn nhiệt – bộ phận phải bảo vệ phi hành đoàn khi tàu lao vào khí quyển với tốc độ cực lớn. Trong chuyến bay thử năm 2022, hiện tượng tích tụ khí từng khiến lớp bảo vệ này nứt vỡ. Lần này, NASA điều chỉnh quỹ đạo tái nhập theo hướng trực tiếp hơn, giúp giảm áp lực nhiệt.

Kết quả cho thấy hệ thống hoạt động đúng thiết kế, chịu được nhiệt độ lên tới khoảng 2.760°C (5.000°F) khi tàu hạ xuống vùng biển ngoài khơi San Diego.

Phi hành đoàn Artemis II trên bè nổi “front porch” sau khi rời tàu. Nguồn: NASA

Dù tái hiện nhiều yếu tố từ chương trình Apollo, Artemis II vẫn thiết lập những cột mốc mới. Trong 10 ngày trên không gian, phi hành đoàn gồm Victor Glover, Reid Wiseman, Jeremy Hansen và Christina Koch đã bay xa Trái Đất hơn bất kỳ con người nào trước đó.

Glover trở thành người da màu đầu tiên, Koch là phụ nữ đầu tiên rời quỹ đạo Trái Đất thấp, còn Hansen – phi hành gia Canada – là người không mang quốc tịch Mỹ đầu tiên bay tới Mặt Trăng.

Bên cạnh thử nghiệm các hệ thống kỹ thuật, các phi hành gia còn trở thành “đối tượng nghiên cứu”. Trước khi phóng, mỗi người được cấy một vi mạch nhỏ trong tủy xương nhằm theo dõi tác động của không gian sâu lên cơ thể. Họ cũng quan sát trực tiếp những vùng chưa từng có con người nhìn thấy, bao gồm phần xa đầy hố va chạm của Mặt Trăng.

Sau khoảng 40 phút mất liên lạc khi Mặt Trăng che khuất tín hiệu, Koch cho biết không hình ảnh nào quý giá hơn Trái Đất.

Tàu Orion đi vào khí quyển ở độ cao khoảng 122 km, với tốc độ gấp 35 lần vận tốc âm thanh, cách điểm tiếp nước khoảng 3.150 km. Nguồn: NASA

“Chúng ta sẽ khám phá. Chúng ta sẽ xây dựng. Chúng ta sẽ quay lại,” cô nói. “Nhưng sau cùng, chúng ta luôn chọn Trái Đất. Chúng ta luôn chọn nhau.”

Tái nhập khí quyển là giai đoạn khắc nghiệt nhất của sứ mệnh. Một cú lao kéo dài 13 phút. Ở thời điểm nhanh nhất, Orion đạt tốc độ gần 10,7 km mỗi giây, trong khi phi hành gia chịu lực gấp gần bốn lần trọng lực Trái Đất.

“Trở về từ Mặt Trăng… nghĩa là gần như lao thẳng xuống,” giám đốc bay Jeff Radigan nói. “Mọi thứ phải diễn ra hoàn hảo.”

Ở độ cao khoảng 120 km, tàu bắt đầu đi vào khí quyển. Chỉ vài chục giây sau, không khí xung quanh bị nung nóng thành plasma, khiến liên lạc bị gián đoạn hoàn toàn trong nhiều phút.

“Từ tàu Orion gọi về trung tâm: ‘Houston, đây là Orion. Kiểm tra liên lạc sau giai đoạn mất tín hiệu’,” mặt đất phát đi yêu cầu.

Một khoảng lặng ngắn.

“Houston, đây là Orion. Chúng tôi nghe rõ,” Wiseman đáp lại.

Tại Trung tâm Vũ trụ Johnson, khán phòng vỡ òa trong tiếng reo hò.

Các dù lần lượt được bung ra, giảm tốc độ tàu xuống mức an toàn trước khi tiếp nước. Dưới bầu trời xanh California, Orion trôi nhẹ với vận tốc khoảng 32 km/h.

“Từ tàu báo về: ‘Houston, đây là Orion. Chúng tôi đã tiếp nước’.”

Phi hành đoàn Artemis II – các phi hành gia NASA Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và phi hành gia Jeremy Hansen thuộc Cơ quan Vũ trụ Canada – chuẩn bị cho giai đoạn tái nhập khí quyển trên tàu Orion. Nguồn: NASA

Ngoài khơi San Diego, tàu đổ bộ USS John P. Murtha đã chờ sẵn để đưa phi hành đoàn trở về. Sau khi ổn định, các thợ lặn mở cửa khoang, hỗ trợ phi hành gia lên bè nổi trước khi trực thăng đưa họ về tàu.

Dù hành trình đã kết thúc, nhiệm vụ vẫn tiếp tục. Orion sẽ được kéo về để các kỹ sư phân tích toàn bộ dữ liệu chuyến bay, bao gồm sự cố rò rỉ van trong hệ thống đẩy – vấn đề không ảnh hưởng đến an toàn lần này nhưng cần được khắc phục cho các nhiệm vụ tiếp theo.

Mô-đun phi hành và mô-đun dịch vụ của Orion đã tách rời. Mô-đun phi hành tiếp tục hành trình về Trái Đất, trong khi mô-đun dịch vụ sẽ cháy rụi trong khí quyển trên Thái Bình Dương. Quỹ đạo quay về của Artemis II được thiết kế để đảm bảo mọi mảnh vỡ còn lại không gây nguy hiểm cho đất liền, con người hay các tuyến hàng hải.

Theo kế hoạch, chương trình Artemis sẽ tiếp tục với các thử nghiệm ghép nối quỹ đạo vào năm 2027, trước khi đưa con người trở lại bề mặt Mặt Trăng vào năm 2028 – lần đầu tiên kể từ năm 1972.

“Chúng ta đã trở lại với việc đưa con người lên Mặt Trăng và đưa họ về an toàn,” Giám đốc NASA Jared Isaacman nói. “Họ không chỉ là những phi hành gia xuất sắc, mà còn là đại sứ của nhân loại hướng tới các vì sao.”

Ngay sau đó, Tổng thống Donald Trump cũng chúc mừng thành công của sứ mệnh trên mạng xã hội Truth Social, gọi đây là “một hành trình ngoạn mục” với “màn hạ cánh hoàn hảo”, đồng thời cho biết ông mong sớm đón phi hành đoàn tại Nhà Trắng.

“Chúng ta sẽ làm lại điều này, và bước tiếp theo là Sao Hỏa!” ông viết.

Ngọc Lâm - Thúy Hường

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/tau-orion-cua-nasa-ha-canh-an-toan-sau-hanh-trinh-lich-su-quanh-mat-trang-744325.html