Nhiều vế nứt rất lớn xảy ra tại tuyến đê bao sông Lò Gạch, thuộc xã Vĩnh Hưng, tỉnh Tây Ninh. Ảnh: Thanh Bình/TTXVN
Theo đó, ngày 12/4, sau khi phát hiện các vết nứt trên đoạn đê từ Km7+640 đến Km7+700, dài khoảng 60m, đơn vị thi công đã phối hợp cùng địa phương tiến hành rào chắn, cảnh báo và cấm phương tiện lưu thông qua khu vực có nguy cơ mất an toàn. Đến chiều cùng ngày, tại vị trí này xảy ra hiện tượng sụt lún nghiêm trọng, khiến toàn bộ mặt đê lún sâu từ 1 - 1,7m so với cao trình thiết kế. Sau sự cố, Trung tâm Thủy lợi và Nước sạch phối hợp với chính quyền địa phương cùng các đơn vị liên quan kiểm tra toàn tuyến và phát hiện thêm 7 vị trí có dấu hiệu rạn nứt trên thân đê, với tổng chiều dài hơn 120m.
Theo kết quả khảo sát địa chất sâu 26m, nền đê đi qua khu vực có “túi bùn” lớn, với lớp đất yếu kéo dài trung bình đến 21m, gồm đất đắp dẻo mềm, bùn sét lẫn hữu cơ ở trạng thái chảy và lớp cát mịn kém chặt ở tầng sâu. Đây là khu vực có khả năng kháng trượt rất thấp, không bảo đảm ổn định khi chịu tải trọng từ vật liệu đắp nền, hoạt tải giao thông và các tác động bên ngoài.
Ngoài ra, cao độ đáy sông Lò Gạch thấp hơn mặt đê mới khoảng 6,5m, tạo ra áp lực ngang lớn, đẩy khối nền đê và túi bùn về phía sông. Hoạt động sản xuất nông nghiệp của người dân như sử dụng phương tiện vận chuyển tải trọng lớn, tập kết lúa sau thu hoạch trên mặt đê cũng làm gia tăng tải trọng, góp phần gây mất ổn định nền đê.
Đáng chú ý, khu vực xảy ra sạt lở là nơi phà thường xuyên tập kết để vận chuyển máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp. Khi mực nước xuống thấp, hoạt động của phà gây xói lở mái sông, làm giảm khả năng phản áp, ảnh hưởng đến độ ổn định của tuyến đê.
Về nguyên nhân chủ quan, theo hồ sơ thiết kế được phê duyệt, tại vị trí xảy ra sụt lún đã có giải pháp gia cố nền bằng cừ tràm dài 4,5m, mật độ 16 cây/m². Mặc dù nhiệm vụ phương án khảo sát được phê duyệt không có khảo sát địa chất nhưng đơn vị tư vấn thiết kế chưa đưa ra dự báo các đoạn có khả năng sụt lún, để có hướng đề xuất khoan địa chất, thí nghiệm chỉ tiêu cơ lý và có giải pháp thiết kế xử lý nền phù hợp.
Đối với các đoạn đê còn lại xuất hiện vết nứt, cơ quan chuyên môn nhận định nguyên nhân chủ yếu do xe tải trọng lớn lưu thông trên nền đê chưa đủ khả năng chịu lực; đồng thời, quá trình lu lèn trong thi công có thể gây lún nền, tạo khe nứt giữa lớp đất đắp và khối nền bên trong.
Trước tình hình trên, chủ đầu tư đã đề xuất hai phương án xử lý khẩn cấp. Phương án thứ nhất là đóng hai hàng cừ bạch đàn gia cố dưới vai đê phía sông, trong đó một hàng được đóng sâu thêm 3m nhằm tăng khả năng chống cắt. Phương án thứ hai là sử dụng hai hàng cọc ống bê tông dự ứng lực dài 22m, xuyên qua lớp bùn yếu để tăng cường ổn định nền đê.
Hiện các đơn vị chức năng đang khẩn trương đánh giá tính khả thi, hiệu quả kỹ thuật và chi phí của từng phương án để sớm triển khai, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản cho người dân khu vực.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Tây Ninh đã yêu cầu các đơn vị liên quan tiếp tục duy trì rào chắn, biển báo, đèn tín hiệu tại khu vực sụt lún; thường xuyên theo dõi diễn biến toàn tuyến, kịp thời báo cáo nếu phát hiện thêm dấu hiệu sạt lở hoặc sụt lún.
Đối với đơn vị tư vấn thiết kế, sở yêu cầu phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan để rà soát toàn bộ tuyến đê, đánh giá chính xác nguyên nhân, hoàn thiện phương án xử lý tối ưu, bảo đảm ổn định lâu dài cho công trình, đồng thời cân nhắc phương án kết hợp giữa giải pháp kỹ thuật và hiệu quả kinh tế trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Công trình nâng cấp tuyến đê bao sông Lò Gạch kết hợp giao thông nông thôn tại xã Vĩnh Hưng được phê duyệt với tổng mức đầu tư hơn 14,3 tỷ đồng; khởi công từ ngày 18/2/2025 và hoàn thành vào ngày 30/3/2026. Đến nay, công trình đã thi công đạt 100% khối lượng theo hợp đồng, đang trong giai đoạn chuẩn bị nghiệm thu đưa vào sử dụng.
Bùi Giang (TTXVN)