Ngày 27/3, hãng công nghiệp quốc phòng Roketsan thông báo đã tiến hành một vụ phóng thử nghiệm tên lửa hành trình chống hạm ATMACA từ tàu hộ tống TCG Burgazada thuộc lớp tàu hộ tống săn ngầm Ada của Hải quân Thổ Nhĩ Kỳ.
Điểm đáng chú ý là tên lửa không nhắm vào mục tiêu trên biển như thông thường, mà đánh trúng chính xác một mục tiêu tọa độ trên đất liền.
Diễn biến này đánh dấu lần đầu tiên ATMACA thể hiện khả năng tấn công mục tiêu mặt đất từ một chiến hạm đang hoạt động, mở rộng đáng kể vai trò của loại vũ khí vốn được thiết kế chủ yếu để tiêu diệt tàu chiến đối phương.
Theo các chuyên gia quân sự, việc bổ sung năng lực này giúp hải quân Thổ Nhĩ Kỳ có thể thực hiện các đòn tấn công từ ngoài tầm phòng thủ bờ biển, thay vì chỉ giới hạn trong tác chiến chống hạm.
ATMACA là tên lửa hành trình chống hạm do Thổ Nhĩ Kỳ tự phát triển, có chiều dài khoảng 4,8 m đến hơn 5 m, trọng lượng khoảng 750 kg và mang đầu đạn nổ phá mảnh xuyên phá nặng khoảng 220 kg.
Tên lửa có tầm bắn khoảng 250 km đối với phiên bản hải quân, trong khi biến thể tấn công mặt đất có thể đạt trên 400 km.
Về hệ thống dẫn đường, ATMACA sử dụng kết hợp hệ thống dẫn đường quán tính, định vị vệ tinh và radar đo cao, cho phép bay bám địa hình ở độ cao thấp để giảm khả năng bị phát hiện.
Ở giai đoạn cuối, tên lửa sử dụng đầu dò radar chủ động để khóa mục tiêu với độ chính xác cao.
Ngoài ra, tên lửa còn được trang bị liên kết dữ liệu 2 chiều, cho phép cập nhật mục tiêu, hủy nhiệm vụ hoặc tấn công lại trong quá trình bay.
Trong vụ thử nghiệm lần này, ATMACA được phóng từ tàu TCG Burgazada, một tàu hộ tống có lượng giãn nước khoảng 2.400 tấn, được trang bị hệ thống quản lý tác chiến hiện đại cùng radar trinh sát đa chức năng.
Con tàu này thường mang theo các tên lửa chống hạm, ngư lôi chống ngầm và hệ thống phòng không tầm gần, cho phép thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau trên biển.
Việc ATMACA đánh trúng mục tiêu trên đất liền cho thấy tên lửa này không còn chỉ là vũ khí chống hạm mà đang tiến gần tới vai trò của một tên lửa hành trình đa nhiệm.
Điều này tương tự xu hướng phát triển của nhiều loại tên lửa hiện đại trên thế giới, khi một nền tảng vũ khí có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau nhằm tối ưu chi phí và tăng tính linh hoạt trong tác chiến.
Từ góc độ chiến lược, khả năng tấn công đất liền từ tàu chiến giúp Thổ Nhĩ Kỳ mở rộng đáng kể phạm vi tác chiến trên các vùng biển như Địa Trung Hải, biển Aegea và Biển Đen.
Các tàu chiến có thể đứng ngoài tầm phòng thủ bờ biển đối phương nhưng vẫn tiến hành tấn công chính xác vào các mục tiêu như trận địa radar, kho hậu cần hoặc căn cứ quân sự.
Ngoài ra, việc sử dụng động cơ phản lực tuabin cỡ nhỏ KTJ-3200 do Thổ Nhĩ Kỳ tự phát triển cũng cho thấy mức độ tự chủ công nghệ ngày càng cao.
Điều này giúp nước này giảm phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài và tăng khả năng sản xuất hàng loạt trong trường hợp cần thiết.
Giới phân tích nhận định, bước tiến của ATMACA không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn phản ánh tham vọng xây dựng năng lực răn đe trên biển của Thổ Nhĩ Kỳ.
Khi một tên lửa chống hạm có thể đồng thời tấn công mục tiêu trên đất liền, vai trò của các tàu chiến sẽ được mở rộng từ phòng thủ và kiểm soát biển sang tấn công chiến lược, tạo ra sức ép lớn hơn đối với các đối thủ trong khu vực.
Việt Hùng