Tên lửa Patriot khủng hoảng vì 'kẹt' linh kiện quan trọng nhất

3 giờ trướcBài gốc

Quân đội Mỹ đang bị thiếu tên lửa đánh chặn Patriot PCA-3 nghiêm trọng do tiêu hao nhiều trong việc đối phó với các cuộc tấn công của UAV và tên lửa Iran. Ảnh: Creaders.

Quân đội Mỹ từ lâu đã phải đối mặt với bài toán hạn chế công suất sản xuất của tên lửa Patriot phiên bản 3 (PAC-3) và trở thành khủng hoảng thiếu trong cuộc chiến với Iran hiện nay. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở việc linh kiện quan trọng dùng để khóa mục tiêu – “đầu dò dẫn đường” (Seeker) – luôn trong tình trạng cung không đủ cầu.

Lầu Năm Góc ký thỏa thuận tăng sản lượng với Boeing

Theo Reuters, hôm 1/4, Lầu Năm Góc đã công bố và ký thỏa thuận khung với Boeing, dự kiến trong vòng 7 năm sẽ tăng sản lượng linh kiện này lên gấp 3 lần. Giá cổ phiếu của Boeing tăng 5,2% ngay sau khi Lầu Năm Góc đưa ra thông báo rằng công ty này sẽ tăng sản lượng linh kiện tên lửa dẫn đường PAC-3.

Động thái này phản ánh việc quân đội Mỹ đang đẩy nhanh tiến độ tháo gỡ các điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng đạn dược, đồng thời nâng cao năng lực sản xuất các linh kiện then chốt.

Trong chuỗi sản xuất tên lửa PAC-3 của Lockheed Martin, bộ phận thiết bị dẫn đường do Boeing sản xuất là thành phần cốt lõi bảo đảm độ chính xác khi đánh chặn. Tuy nhiên, do quy trình sản xuất phức tạp, năng lực sản xuất hạn chế của linh kiện này từ lâu đã trực tiếp ảnh hưởng đến số lượng tên lửa hoàn chỉnh có thể bàn giao.

Lầu Năm Góc từng rơi vào tình trạng “có thân tên lửa nhưng phải chờ đầu dò”, khiến việc mua sắm và trang bị vũ khí bị đình trệ. Thỏa thuận lần này được Lầu Năm Góc ký thẳng với Boeing nhằm trực tiếp giải quyết điểm nghẽn đó.

Một điểm đáng chú ý khác của thỏa thuận là sự thay đổi trong mô hình mua sắm của quân đội Mỹ. Theo ông Michael Duffey – quan chức phụ trách mua sắm quốc phòng của Lầu Năm Góc – Bộ Quốc phòng Mỹ đã thay đổi cách làm trước đây (chỉ đàm phán với nhà thầu chính Lockheed Martin), nay chuyển sang ký trực tiếp với nhà cung cấp linh kiện then chốt này là Boeing. Mục tiêu của cải cách này là rút ngắn chuỗi cung ứng, qua đó nâng cao hiệu quả và tốc độ sản xuất.

Vì sao “đầu dò” là nút thắt lớn nhất phải tháo gỡ?

Trước hết, đây là phần khó nhất về công nghệ. “Đầu dò” (seeker) của tên lửa Patriot PAC-3 không chỉ là một cảm biến, mà là cả một hệ thống tích hợp, bao gồm: radar chủ động (AESA) thu nhỏ, cảm biến hồng ngoại, bộ xử lý tín hiệu thời gian thực và thuật toán AI/nhận dạng mục tiêu.

Để làm được đầu dò, cần phải có chip bán dẫn hiệu năng cao (chịu nhiệt, chịu rung), thuật toán xử lý tín hiệu cực nhanh và vật liệu đặc biệt để chế radome, cảm biến. Đây là tổ hợp của nhiều ngành đỉnh cao: vi điện tử, vật lý, AI, vật liệu… nên cực khó mở rộng sản xuất.

Đầu dò là mắt và não của tên lửa; là phần khó sản xuất nhất, dễ bị thiếu nhất và cũng quan trọng nhất của tên lửa Patriot PAC-3. Ảnh: WSJ.

Thứ hai, sản xuất đầu dò không thể “copy-paste” như thân tên lửa. Thân tên lửa có thể sản xuất hàng loạt kiểu công nghiệp cơ khí; nhưng đầu dò đòi hỏi độ chính xác vi mô, đòi hỏi quy trình kiểm định cực kỳ nghiêm ngặt (sai số nhỏ là trượt mục tiêu) và tỷ lệ lỗi cao, nhiều sản phẩm bị loại. Những điều này khiến việc sản xuất đầu dò chậm, khó tăng tốc, dễ “tắc cổ chai”.

Thứ ba, đây còn là chuỗi cung ứng cực kỳ nhạy cảm. Một đầu dò cần phải có chip cao cấp (liên quan đến kiểm soát xuất khẩu), linh kiện quang học, bán dẫn đặc biệt và đất hiếm. Chỉ cần thiếu một linh kiện nhỏ là cả quả tên lửa không hoàn thiện được.

Thứ tư, đây là phần quyết định tên lửa “bắn trúng hay không”. Đầu đạn mạnh đến đâu mà không trúng mục tiêu cũng vô dụng; đặc biệt với các hệ thống như Patriot PAC-3 đánh chặn kiểu va chạm trực tiếp (“hit-to-kill”), sai lệch vài mét là trượt hoàn toàn mục tiêu.

Vì vậy, đầu dò là yếu tố quyết định hiệu quả chiến đấu của tên lửa, không phải thuốc nổ. Tóm lại, “đầu dò” là mắt và não của tên lửa; là phần khó sản xuất nhất, dễ bị thiếu nhất và cũng quan trọng nhất. Vì vậy, nó trở thành nút thắt cổ chai của toàn bộ chuỗi sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3.

Mỹ tăng tốc mở rộng kho đạn và chuỗi cung ứng

Thỏa thuận với Boeing vừa ký không phải là trường hợp cá biệt. Theo thông báo của Lầu Năm Góc, từ đầu năm 2026 đến nay, Mỹ đã liên tục thúc đẩy mở rộng năng lực sản xuất đối với nhiều loại đạn dược quan trọng. Trong đó, sản lượng hàng năm của hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) được nâng từ 96 quả lên 400 quả. Đồng thời, thông qua hãng RTX – một “ông lớn” quốc phòng thế giới - Mỹ cũng tăng quy mô sản xuất tên lửa hành trình Tomahawk và tên lửa không đối không AMRAAM, cũng như đẩy nhanh tiến độ đưa vào vận hành dây chuyền sản xuất tên lửa tấn công chính xác (PrSM).

Bộ Quốc phòng Mỹ gần đây đã triển khai mở rộng sản xuất trên nhiều hạng mục đạn dược, bao gồm cả các hệ thống phòng không và tấn công, đi kèm với các khoản đầu tư cơ sở hạ tầng quy mô lớn. Chẳng hạn, Boeing đã đầu tư hơn 200 triệu USD để mở rộng dây chuyền sản xuất, trong khi tập đoàn công nghệ hàng không Honeywell cũng chi 500 triệu USD để nâng cấp các linh kiện liên quan đến dẫn đường và tác chiến điện tử. Những động thái này cho thấy quân đội Mỹ đang thúc đẩy tích hợp toàn bộ chuỗi cung ứng nhằm tăng tốc năng lực cung ứng đạn dược.

Theo Creaders, Guancha

Thu Thủy

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/ten-lua-patriot-khung-hoang-vi-ket-linh-kien-quan-trong-nhat-post196296.html