"Cơn sốt" vé tháng Chạp - Những con số biết nói
Dù còn hơn hai tuần mới đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhưng thị trường hàng không nội địa đã sớm bước vào giai đoạn "nóng" nhất trong năm. Trong khi hành khách đỏ mắt tìm vé về quê, các hãng hàng không lại đang phải đối mặt với một nghịch lý kinh tế mang tên "lệch đầu" - một bài toán đầy áp lực giữa doanh thu và chi phí vận hành.
Dù còn hơn hai tuần mới đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhưng thị trường hàng không nội địa đã sớm bước vào giai đoạn "nóng" nhất trong năm.
Theo báo cáo mới nhất tính đến ngày 23.1.2026 (tức mùng 5 tháng Chạp), cục diện mạng bay nội địa đang thể hiện sự phân cực rõ rệt. Dữ liệu từ hệ thống đặt chỗ của các hãng hàng không nội địa như Vietnam Airlines, Vietjet Air, Bamboo Airways và Vietravel Airlines cho thấy một sức nóng chưa từng có trên các đường bay trục xuất phát từ TP.HCM.
Thống kê ghi nhận, trong giai đoạn cao điểm từ 23 đến 28 tháng Chạp, tỷ lệ đặt chỗ trên các chặng bay từ TP.HCM đi các tỉnh miền Trung và miền Bắc đã đạt ngưỡng báo động. Cụ thể:
Nhóm lấp đầy tuyệt đối (95% - 100%): TP.HCM - Thanh Hóa, TP.HCM - Vinh, TP.HCM - Huế và TP.HCM - Tuy Hòa. Đây là những chặng bay mà hiện tại, hành khách chỉ còn lựa chọn ở các khung giờ bay đêm muộn (sau 23 giờ) hoặc chấp nhận hạng vé thương gia còn sót lại.
Nhóm tăng trưởng nóng (Trên 85%): TP.HCM - Quy Nhơn, Chu Lai, Đồng Hới và Pleiku.
Đáng chú ý, năm nay nhu cầu di chuyển không chỉ dồn vào các ngày 25, 26 tháng Chạp như mọi năm mà bắt đầu sớm hơn từ ngày 20 tháng Chạp. Điều này cho thấy xu hướng người lao động và sinh viên tận dụng các chính sách làm việc linh hoạt để về quê sớm, nhưng vẫn không đủ để "hạ nhiệt" cho hệ thống đặt chỗ.
Chị Lê Thu Hà (quê Nghệ An, công nhân tại một khu công nghiệp ở TP.HCM) ngậm ngùi chia sẻ khi đứng trước màn hình điện thoại báo "Hết chỗ": "Tôi đã canh vé từ tháng 10 năm ngoái nhưng vì chưa chốt được ngày nghỉ chính thức nên chần chừ. Giờ nhìn lại, vé về Vinh ngày 26 Tết chỉ còn hạng thương gia hơn 5 triệu đồng, bằng nửa tháng lương của tôi. Có lẽ năm nay tôi phải tính đến phương án đi xe khách hoặc bay về sớm hơn nữa nếu công ty cho phép".
Ngược lại, ở chiều "vắng khách", anh Trần Minh (Hà Nội) lại có một trải nghiệm hoàn toàn khác: "Tôi đặt vé vào Sài Gòn ăn tết cùng con trai vào đúng ngày 27 tháng Chạp. Giá vé chỉ chưa đầy 1,2 triệu đồng cả thuế phí, máy bay thì vắng vẻ, thoải mái. Thật là một sự đối lập kỳ lạ".
Nghịch lý "lệch đầu" - Nỗi đau đầu của hãng bay
Trong kinh doanh hàng không, hiệu quả tối ưu đạt được khi tàu bay có khách lấp đầy cả hai chiều. Tuy nhiên, dịp tết lại là "ác mộng" về mặt cân đối dòng khách. Đặc điểm "lệch đầu" năm nay thể hiện rõ nét hơn bao giờ hết.
Để đáp ứng hàng nghìn người dân từ Nam ra Bắc ăn tết, các hãng hàng không phải thực hiện một quy trình vận hành "ngược đời": Đưa máy bay đầy khách ra Bắc, sau đó buộc phải bay rỗng (hoặc chỉ có vài khách) quay trở lại TP.HCM để đón lượt khách tiếp theo.
Cục diện mạng bay nội địa đang thể hiện sự phân cực rõ rệt...
Một chuyên gia hàng không nhận định: "Chi phí để vận hành một chuyến bay không chỉ là xăng dầu mà còn là lương phi hành đoàn, phí bãi đỗ, phí điều hành bay và khấu hao kỹ thuật. Khi một chiều bay rỗng, toàn bộ chi phí của 'chuyến bay Ferry' đó phải được phân bổ vào chiều bay có khách. Đây là lý do cốt lõi khiến giá vé tết luôn chạm trần dù các hãng đã nỗ lực tăng chuyến.
Khi một hãng phải bay 10 chuyến đi nhưng có tới 5-6 chuyến về rỗng, giá vé của chiều có khách buộc phải gánh chi phí cho chiều rỗng để đảm bảo hãng không bị lỗ. Đây chính là lý do giá vé tết luôn duy trì ở mức trần nhưng các hãng vẫn gặp khó khăn trong việc tối ưu lợi nhuận".
Theo ước tính, tỷ lệ lệch đầu năm nay trên các chặng từ TP.HCM đi miền Bắc có thể lên tới 10:1 (cứ 10 người đi ra thì chỉ có 1 người đi vào). Điều này tạo ra một sự lãng phí nguồn lực cực lớn và gây áp lực khủng khiếp lên công tác điều phối slot (lượt cất hạ cánh) tại các sân bay lớn như Tân Sơn Nhất.
Cục Hàng không Việt Nam cho biết các số liệu cho thấy nhu cầu vận tải hàng không dịp Tết Nguyên đán 2026 tiếp tục duy trì ở mức cao, song phân bổ không đồng đều giữa các chiều bay. Đặc điểm lệch đầu gây áp lực lớn lên công tác điều hành, bố trí đội tàu bay và khai thác chuyến bay, làm phát sinh nhiều chuyến bay ferry, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác của các hãng hàng không.
Mặc dù tổng năng lực cung ứng được duy trì ở mức cao, song việc tăng tải cục bộ trên các đường bay nóng trong một số ngày cao điểm vẫn gặp nhiều thách thức do hạn chế về đội tàu bay và điều kiện khai thác.
Cục Hàng không Việt Nam đang phối hợp với các hãng hàng không để có thể tiếp tục bổ sung tải cung ứng trên các đường bay có nhu cầu cao nhằm vừa đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân, vừa bảo đảm hoạt động vận tải hàng không an toàn, thông suốt và hiệu quả trong giai đoạn cao điểm Tết.
Để giải quyết bài toán "lệch đầu" không chỉ trong năm 2026 mà cho các năm tiếp theo, giới chuyên gia đề xuất đẩy mạnh các chuyến bay đêm tại các sân bay có đủ năng lực chiếu sáng và điều hành là điều bắt buộc. Bên cạnh đó, việc điều hướng khách về các sân bay lân cận (ví dụ khách đi Thanh Hóa có thể bay về Nội Bài rồi đi đường bộ) cũng giúp giảm tải cho các "điểm nghẽn" địa phương.
Sử dụng AI và Big Data để dự báo chính xác nhu cầu theo từng giờ, từ đó các hãng có thể điều chỉnh linh hoạt loại tàu bay (thân rộng hay thân hẹp) cho phù hợp với từng chặng, tránh tình trạng thừa ghế ở chặng này nhưng lại thiếu ghế ở chặng khác...
Tuyết Nhung