Tết ở Hà Nội: Ăn ngon mà không 'phá dáng' - có thật không?

4 giờ trướcBài gốc

Tết đến, ai cũng muốn đón trọn hương vị truyền thống: bánh chưng, giò chả, thịt kho, mâm cỗ đầy ắp và những buổi chúc Tết rôm rả. Nhưng với nhiều chị em văn phòng ở Hà Nội, Tết cũng là lúc cân nặng tăng lên một cách bất ngờ, mà không rõ nguyên nhân.

Vừa muốn giữ nếp nhà, vừa muốn giữ dáng để sau Tết tự tin diện áo dài hay váy công sở, nhiều người cảm thấy khoảng cách giữa “ăn cho vui, uống cho không khí” và “giữ cân - giữ eo” dường như quá xa.

Thực tế, Tết không nhất thiết phải là thời gian “tăng cân” nếu bạn hiểu cơ thể mình, nhận diện các “bẫy năng lượng” trong mâm cỗ miền Bắc và điều chỉnh chút trình tự ăn, liều lượng món ăn cùng lối sống hàng ngày.

Ăn Tết thông minh: không cần kiêng cực đoan

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, phụ nữ văn phòng 30-45 tuổi có thể áp dụng những nguyên tắc đơn giản, vừa giữ vòng eo vừa thưởng thức Tết:

Giảm tần suất và lượng món siêu năng lượng: bánh chưng, nem rán, giò chả, thịt kho, mứt đường, bia, nước ngọt, nước tăng lực.

Thay đổi trình tự ăn: uống nước ăn rau/canh đạm nạc tinh bột và món béo.

Định lượng hợp lý: một lần ăn 1/8-1/6 chiếc bánh chưng, một miếng nem hoặc giò chả, ăn chậm, nhai kỹ.

Tăng NEAT (năng lượng từ vận động thường nhật): đi chợ, dọn nhà, đi bộ chúc Tết, đi bộ thay vì đi xe cự ly ngắn.

Giữ giấc ngủ ổn định: 7-8 tiếng/đêm, tránh thức quá 12 giờ nếu không cần thiết.

Trà thảo mộc chỉ là trợ thủ: trà xanh, gừng, hoa cúc, lá vối hỗ trợ nhẹ nhưng không thay thế ăn uống điều độ và vận động đều.

Hiểu cơ thể trước khi “trách” mâm cỗ Tết

Sau tuổi 30, cơ thể phụ nữ văn phòng thay đổi rõ rệt: khối cơ giảm dần, ít vận động, năng lượng đốt giảm, dù ăn không quá nhiều.

Hiện tượng sarcopenia - giảm khối cơ theo tuổi, khiến lượng calo tiêu thụ lúc nghỉ giảm, dẫn đến dễ tích mỡ. Ví dụ, một phụ nữ 40 tuổi, cao 1,6 m, nặng 55 kg, làm văn phòng ít vận động, tổng năng lượng tiêu hao mỗi ngày (TDEE) khoảng 1.420-1.480 kcal. Chỉ cần dư thêm 300 kcal/ngày trong 2-3 tuần Tết, cơ thể có thể tích lũy 0,5-0,8 kg mỡ.

Với mẹ đang cho con bú, nhu cầu năng lượng tăng 330-500 kcal/ngày, nhưng không đồng nghĩa “ăn gấp đôi” đồ béo ngọt. Thay vào đó, ưu tiên protein chất lượng, ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh, trái cây ít đường và chất béo tốt từ các loại hạt.

Tham khảo mức năng lượng cho phụ nữ Việt Nam, công việc văn phòng:

30-35 tuổi, sau sinh >1 năm, ít vận động: 1.600-1.800 kcal/ngày.

30-35 tuổi, đang cho con bú 0-6 tháng: 2.100-2.300 kcal/ngày.

36-45 tuổi, tiền mãn kinh sớm, vận động nhẹ: 1.500-1.700 kcal/ngày.

Chỉ một vài món nhỏ trên mâm cỗ - miếng bánh chưng, vài miếng giò chả, một ly bia, cũng đủ tạo ra khoảng chênh lệch giữa giữ cân và tăng cân.

Giải mã mâm cỗ Hà Nội: đâu là “bẫy năng lượng”?

Mâm cỗ Tết miền Bắc tinh tế và sum vầy, nhưng cũng là “ma trận calo” nếu không để ý:

Bánh chưng: 100 g khoảng 180-230 kcal, một chiếc 700-900 g có thể 1.300-2.100 kcal. Rán bằng dầu mỡ càng tăng lượng chất béo bão hòa, ảnh hưởng gan và tim mạch.

Giò lụa, giò chả, thịt đông: mỡ ẩn nhiều, dễ tăng cân, rối loạn mỡ máu nếu ăn liên tục.

Canh măng chân giò: tuy “mát”, nhưng mỡ từ chân giò làm bát canh nhỏ chứa năng lượng cao.

Nem rán, lạp xưởng: tổ hợp thịt mỡ, vỏ bột, chiên dầu, năng lượng gấp nhiều lần bữa ăn thông thường.

Calo lỏng: bia, nước ngọt, nước tăng lực 150-200 kcal/lon, uống vài lon trong buổi tiệc tương đương một bữa phụ.

Nguyên tắc: nhận diện nhóm “siêu đậm năng lượng” để ăn uống khôn ngoan, thay vì kiêng khem cực đoan.

Chiến lược “ăn khôn ngoan” cho dịp Tết

Trình tự ăn: nước lọc rau/canh đạm nạc tinh bột & món béo.

Định lượng: miếng bánh chưng nhỏ 1/8-1/6 chiếc, ăn chậm, nhai kỹ.

Thói quen nhỏ: đặt đũa xuống sau mỗi lần gắp, dùng bát nhỏ, ngồi xa khay bánh kẹo để tránh “nhón” liên tục.

Ưu tiên thực phẩm lành mạnh: trái cây tươi ít ngọt, hạt rang không tẩm muối/đường.

Rút gọn dầu mỡ, đường: chiên nem bằng nồi chiên không dầu, giảm đường trong món kho, tăng gia vị tự nhiên để vẫn giữ hương vị.

Vận động, trà thảo mộc và giấc ngủ: “bảo vệ” vòng eo

Vận động hàng ngày: dọn nhà, đi chợ, đi bộ chúc Tết là cách tăng NEAT - đốt calo mà không cần gym. Thời gian rảnh 15-20 phút có thể tập HIIT nhẹ tại nhà nếu sức khỏe cho phép.

Trà thảo mộc: trà xanh, gừng, hoa cúc, lá vối hỗ trợ nhẹ cho chuyển hóa và thư giãn, nhưng không thay thế ăn uống điều độ.

Hạn chế calo vô hình: xen kẽ nước lọc khi uống bia/rượu, giới hạn số đơn vị cồn trong ngày.

Giấc ngủ & stress: ngủ đủ 7-8 tiếng, hạn chế thức khuya, giảm stress để tránh tăng hormone ghrelin (kích thích ăn) và giảm leptin (tín hiệu no), từ đó hạn chế thèm đồ ngọt, tinh bột, đồ chiên rán.

Khi hiểu cơ thể, nhận diện “bẫy năng lượng” trong mâm cỗ, và điều chỉnh trình tự ăn uống, vận động, giấc ngủ, chị em văn phòng sẽ nắm trong tay bí quyết giữ dáng qua Tết. Nhờ đó, Tết sẽ không còn là “kẻ thù” của vòng eo nữa, mà là dịp để thưởng thức hương vị truyền thống một cách thông minh và nhẹ nhàng.

Bác sỹ Huy Hoàng/VOV.VN

Nguồn VOV : https://vov.vn/suc-khoe/tet-o-ha-noi-an-ngon-ma-khong-pha-dang-co-that-khong-post1268664.vov