Tết về ngôi đình hơn 200 tuổi ở Quảng Ninh

3 giờ trướcBài gốc

Trải qua bao thăng trầm, Đình Lưu Khê tọa lạc tại khu phố Liên Hòa 6, phường Liên Hòa, tỉnh Quảng Ninh, là một trong những ngôi đình cổ có quy mô lớn với kiến trúc độc đáo, tiêu biểu cho phong cách đình làng Việt Nam vào khoảng thế kỷ XIX. Theo các tư liệu hiện còn lưu giữ tại đình, dòng chữ “Tuế thứ Nhâm Ngọ niên tứ nguyệt, cát nhật, lương thời trụ trụ thượng lương” cho biết thời điểm dựng bắc nóc được tiến hành vào một ngày lành, giờ tốt năm 1822.

Đình Lưu Khê tọa lạc tại khu phố Liên Hòa 6, phường Liên Hòa, tỉnh Quảng Ninh, là ngôi đình cổ trên 200 tuổi

Ngôi đình do chính người dân địa phương xây dựng để thờ đức thánh Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và phối thờ cụ Đỗ Độ, cụ Đào Bá Lệ – hai vị Tiên công có công chiêu mộ dân cư về vùng bãi bồi sông Bạch Đằng, quai đê lấn biển, lập nên xã Lương Quy xưa, gồm hai thôn Quỳnh Biểu và Lưu Khê ngày nay. Trải qua nhiều lần tu sửa, đặc biệt trùng tu lớn vào năm 2006, Đình Lưu Khê vẫn còn giữ gần như nguyên vẹn những nét kiến trúc và các mảng chạm khắc ban đầu.

Cụ Vũ Ngọc Hồng (85 tuổi), Trưởng ban Khánh Tiết đình làng Lưu Khê nhấn mạnh về giá trị của ngôi đình: "Đình làng Lưu Khê có một giá trị đặc biệt về kiến trúc, dù có đại tu nhiều lần nhưng tất cả những phần kiến trúc của các cụ ngày xưa ấy vẫn phải giữ lại. Tất cả các hoa văn, đục, chạm rất tinh xảo. Đấy cũng là do sự bảo quản của Nhân dân và sự vào cuộc của chính quyền các cấp để gìn giữ, bảo tồn được đến bây giờ. Vì thế cho nên bây giờ dân làng ở Lưu Khuê này rất là an vui".

Không gian của đình là trung tâm sinh hoạt cộng đồng, nơi diễn ra các cuộc hội họp, bàn bạc và giải quyết công việc chung của dân làng suốt nhiều năm.

Đình Lưu Khê được xây dựng theo kiểu chữ Đinh, gồm bái đường và hậu cung, quay hướng Tây Bắc, trên khu đất bằng phẳng rộng hơn 1.000m². Bái đường có 7 gian, 2 trái, mái lợp ngói mũi hài, hệ thống cửa bức bàn truyền thống. Các cấu kiện chủ yếu làm bằng gỗ lim, hệ vì kèo theo lối thượng thu hạ thách, kẻ chuyền, đầu bẩy. Trên câu đầu và các bức cốn, những đường chạm kênh bong tinh xảo với hình rồng, tôm, cá, hoa sen, mây tản… vẫn còn rõ nét, thể hiện trình độ mỹ thuật và tư duy thẩm mỹ của cha ông xưa. Với những giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc đặc sắc, đình Lưu Khê đã được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia theo Quyết định số 65/QĐ-TB ngày 16/1/1995).

Theo các tư liệu hiện còn lưu giữ, Đình Lưu Khê được người dân địa phương xây dựng vào năm 1822 để thờ đức thánh hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và 2 vị Tiên công Đỗ Độ và Đào Bá Lệ

Với bao thế hệ người dân nơi đây, đình Lưu Khê như một chứng nhân lịch sử. Không gian của đình là trung tâm sinh hoạt cộng đồng, nơi diễn ra các cuộc hội họp, bàn bạc và giải quyết công việc chung của dân làng suốt nhiều năm. Mái đình Lưu Khê vẫn gắn liền với ký ức tuổi thơ qua những trò chơi dân gian như đánh khăng, đánh đáo tại sân đình cùng không khí trang nghiêm của các ngày lễ, Tết với lễ tế đình làng. Phía sau là chợ Đình, nơi người dân trong vùng trao đổi, buôn bán sản vật địa phương. Trước mặt đình là bến Đình, xưa kia thuyền bè tấp nập cập bến mỗi độ họp chợ, tạo nên một không gian sinh hoạt văn hóa, kinh tế sôi động, đậm nét làng quê Bắc Bộ.

Bồi hồi nhớ về những kỷ niệm ấy, ông Vũ Văn Khương (70 tuổi) người con làng Lưu Khê nay sinh sống xa quê, xúc động chia sẻ “Tôi vẫn nhớ những ngày lễ, Tết, khi bố tôi được làng giao trông nom đình vào những năm 1990, gia đình tôi năm nào cũng ra đình thắp hương, cầu may cho dân làng và gia đình. Đến nay, dù đã xa quê gần 40 năm, chúng tôi vẫn luôn hướng con cháu trở về quê vào những ngày giỗ tổ, hội đình, để nhớ về cội nguồn”.

Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia theo Quyết định số 65/QĐ-TB ngày 16/1/1995).

Ngày nay, giữa nhịp sống hiện đại, đặc biệt, khi phường Liên Hòa được mở rộng không gian sau khi hợp nhất từ bốn xã, phường trước đây, những mái đình cổ như Lưu Khê với lịch sử hơn 200 năm vẫn được gìn giữ và bảo tồn. Không chỉ là một di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, đình Lưu Khê còn là điểm tựa tinh thần của cộng đồng dân cư, nơi neo giữ ký ức, phong tục và bản sắc văn hóa làng quê. Đó chính là những “nốt trầm” quý giá, tạo nên chiều sâu và nội lực cho sự phát triển văn hóa của địa phương.

Ông Vũ Khắc Hoàn, Phó Chủ tịch UBND Phường Liên Hòa cho biết "Và rất mừng, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định phê duyệt chủ trương đầu tu tôn tạo di tích đình Lưu Khê trên 40 tỷ và sẽ khởi công trong năm 2026 để phục dựng, tôn tạo, giữ gìn đình Lưu Khê, qua đó quảng bá, tuyên truyền, giáo dục truyền thống lịch sử, đặc biệt là các cụ đã có công khai sáng lập làng, tạo dựng một đình Lưu Khê trù phú ngày hôm nay. Tôi mong làm sao mà tất cả các thế hệ trẻ hiểu được lịch sử để giữ gìn bản sắc văn hóa và phục vụ đời sống nhân về tín ngưỡng, tâm linh".

Trên câu đầu và các bức cốn tại đình, những đường chạm kênh bong tinh xảo với hình rồng, tôm, cá, hoa sen, mây tản… vẫn còn rõ nét, thể hiện trình độ mỹ thuật và tư duy thẩm mỹ của cha ông xưa.

Năm nay, không khí Tết tại đình Lưu Khê càng trở nên trang nghiêm, thành kính khi theo hương ước truyền thống, làng tổ chức rước thánh từ đền thờ thần Phạm Tử Nghi ngoài cống Lưu Khê về đình Lưu Khê, kéo dài khoảng 3 km tạo điều kiện để nhân dân và du khách thập phương chiêm bái từ mùng 6 đến mùng 10 tháng Giêng.

So với những năm trước, lễ hội năm nay được tổ chức quy mô, rộn ràng hơn với sự tham gia tế lễ của ba dòng họ: họ Đỗ, họ Đào và họ Lê theo đúng nghi thức cổ truyền. Không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng, lễ nghinh rước còn là dịp để các dòng họ và cộng đồng dân cư cùng thể hiện lòng biết ơn và trách nhiệm gìn giữ phong tục, nề nếp làng quê, bồi đắp đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của cha ông.

Theo hương ước của làng, năm nay, Đình Lưu Khê sẽ tổ chức lễ hội có quy mô lớn và rộn ràng kéo dài từ 6 đến 10 tháng Giêng âm lịch để người dân tới chiêm bái và bày tỏ lòng thành kính với đức thánh Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn và 2 vị tiên công lập làng.

Ngay từ nhiều tháng trước Tết, các dòng họ đã chuẩn bị tuyển những thanh niên trai tráng để tham gia rước thánh; chuẩn bị quần áo, tế lễ... "Tôi cùng với tất cả mọi người được phân công rước thánh. Người dân rất hào hứng, phấn khởi và mong mỏi vì 5 năm mới được rước thánh một lần. Đội bên rước sẽ mặc quần áo truyền thống, khăn vấn màu xanh và màu đen thôi" - anh Đỗ Văn Nam, người làng Lưu Khuê chia sẻ.

Hàng trăm năm qua, đình Lưu Khê, phường Liên Hòa vẫn trường tồn, lặng lẽ hiện diện như một dấu gạch nối bền bỉ giữa quá khứ, hiện tại và tương lai, nhắc nhớ bao thế hệ về giá trị cội nguồn của cuộc sống. Để mỗi độ Tết đến, Xuân về, khi khói hương lan tỏa khắp sân đình, nơi đây lại rộn ràng đón những người con xa quê trở về báo công, sum vầy, gìn giữ và tiếp nối các giá trị truyền thống, tiếp thêm nguồn năng lượng tích cực để viết tiếp những mùa xuân mới cho quê hương, cho đất nước.

Vũ Miền/VOV-Đông Bắc

Nguồn VOV : https://vov.vn/du-lich/tet-ve-ngoi-dinh-hon-200-tuoi-o-quang-ninh-post1270167.vov