Thái Nguyên: Gỡ nút thắt mặt bằng, mở đường bứt phá - kỳ 1

2 giờ trướcBài gốc

Muốn bứt phá, phải có lực đẩy đủ mạnh. Bước vào năm bản lề 2026, Thái Nguyên không chọn đi theo "quán tính", mà chủ động tạo cú hích từ chính “điểm nghẽn” lớn nhất: Giải phóng mặt bằng, hình thành quỹ đất sạch để tạo không gian phát triển mới.

Một chiến dịch chưa từng có tiền lệ được khởi động ngay từ đầu năm, với mục tiêu hoàn thành 2.700ha trong 6 tháng, quy mô tương đương toàn bộ diện tích các khu công nghiệp hiện hữu của tỉnh. Đằng sau những con số tưởng chừng như khô khan ấy không chỉ là áp lực tiến độ, mà là câu chuyện về quyết tâm hành động, về niềm tin, sự đồng thuận, và cả những chuyển động trong đời sống của hàng chục nghìn người dân.

Áp lực tăng trưởng hai con số trong năm 2026 không cho phép Thái Nguyên đi chậm. Theo tính toán của các cơ quan chuyên môn, để đạt mục tiêu này, Thái Nguyên cần thu hút từ 5 - 6 tỷ USD vốn đầu tư công nghiệp, một con số đầy tham vọng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các địa phương.

Thực tế cho thấy, nhà đầu tư không chỉ tìm nơi có ưu đãi, mà tìm nơi có thể triển khai dự án ngay. Khi mặt bằng chưa sẵn sàng, mọi cam kết đều chỉ dừng ở ý tưởng. Có đất sạch, cơ hội sẽ được nắm bắt kịp thời.

Chính vì vậy, Thái Nguyên chọn cách đi thẳng vào điểm nghẽn. Quỹ đất sạch vì thế trở thành “chìa khóa” mở cánh cửa thu hút đầu tư, biến GPMB từ một khâu trung gian thành khâu đột phá, đi trước một bước trong chiến lược phát triển.

Giữa bức tranh chung, xã Điềm Thụy là nơi có thể cảm nhận rõ nhất nhịp chuyển mình của chiến dịch này. Từ một vùng đất đang từng bước đô thị hóa, nơi đây nhanh chóng trở thành tâm điểm phát triển công nghiệp của tỉnh. Xã nằm trên trục giao thông kết nối trực tiếp với cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên, từ Điềm Thụy có thể dễ dàng tiếp cận Thủ đô Hà Nội, sân bay Nội Bài và các trung tâm sản xuất lớn. Lợi thế ấy khiến khu vực này trở thành điểm đến hấp dẫn các nhà đầu tư. Không phải ngẫu nhiên, khoảng một phần tư diện tích tự nhiên của xã đã được quy hoạch cho công nghiệp.

Bên cạnh Khu công nghiệp Điềm Thụy, địa phương đang triển khai đồng loạt các dự án mới, với gần 907ha phải giải phóng mặt bằng chỉ trong năm 2026. Phía sau các dự án là những câu chuyện đời sống rất cụ thể. Khoảng 4.000 hộ dân bị ảnh hưởng, hơn 1.500 hộ phải chuyển đến nơi ở mới, hàng nghìn ngôi mộ cần di dời. Mỗi quyết định bàn giao mặt bằng không chỉ là một thủ tục, mà là một bước ngoặt trong cuộc sống của mỗi gia đình.

Hiểu điều đó, Điềm Thụy lựa chọn cách làm thận trọng nhưng quyết liệt: tái định cư đi trước một bước. Những khu tái định cư mới đang dần hình thành, hạ tầng được hoàn thiện, từng lô đất được chuẩn bị để người dân có thể an cư trước khi nhường đất cho phát triển công nghiệp.

Điểm đáng chú ý là cách làm đồng bộ: GPMB gắn liền với tái định cư. Tại Điềm Thụy, 4 khu tái định cư đang được thi công, 3 khu khác hoàn thiện thủ tục và tiếp tục đề xuất thêm để bảo đảm đủ quỹ đất bố trí cho người dân. Khu tái định cư An Châu (hơn 10ha) đang được đẩy nhanh tiến độ, dự kiến bàn giao hàng trăm lô đất ngay trong tháng 4-2026…

Chia sẻ về điều này, đồng chí Dương Ngọc Yên, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Điềm Thụy, cho biết: Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ vừa qua, sau những cuộc vận động kiên trì và đối thoại thẳng thắn, người dân đã tự nguyện tháo dỡ nhà cửa, gói gém tài sản, mang theo cả bàn thờ tổ tiên di chuyển ra nơi ở tạm để nhường đất cho dự án. Cùng với đó, hơn 1.000 ngôi mộ cũng được di dời về nơi quy hoạch mới trong sự đồng thuận.

Không chỉ Điềm Thụy, các địa bàn như: Vạn Xuân, Phổ Yên, Bách Quang, Phú Bình… cũng đang đồng loạt triển khai các khu tái định cư với tiến độ khẩn trương. Tại Phổ Yên, khu tái định cư Hồng Tiến (trên 26ha) đang được đẩy nhanh tiến độ để phục vụ Khu công nghiệp (KCN) Yên Bình. Phường Bách Quang cùng lúc triển khai hơn 20 dự án với quy mô trên 300ha, trong đó có KCN Sông Công II giai đoạn 2, hai khu tái định cư Tân Quang đang được tập trung hoàn thiện để kịp thời bố trí cho người dân.

Ông Nguyễn Văn Hưng, Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Bách Quang, cho biết: Công tác phối hợp giữa UBND phường với Trung tâm Phát triển Quỹ đất tỉnh, đơn vị chủ đầu tư và các nhà thầu thi công 2 dự án khu tái định cư đang được được triển khai đồng bộ, những vướng mắc phát sinh đều được xử lý kịp thời, bảo đảm tiến độ các khu tái định cư.

Đặt trong bối cảnh hiện tại, 2.700ha cần giải phóng mặt bằng là một “phép thử” lớn đối với năng lực điều hành và sự đồng thuận xã hội với sự phát triển của địa phương. Trong các cuộc làm việc gần đây với các sở, ban, ngành, địa phương về GPMB, đồng chí Trịnh Xuân Trường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, nhiều lần nhấn mạnh: Nếu không tháo gỡ được điểm nghẽn GPMB, mọi mục tiêu tăng trưởng sẽ khó trở thành hiện thực, GPMB phải là đột phá của Thái Nguyên ngay từ đầu nhiệm kỳ để tạo ra lợi thế cạnh tranh.

Quan điểm ấy không chỉ là chỉ đạo, mà là lời cảnh báo về một thực tế đã từng xảy ra ở rất nhiều địa phương - cơ hội phát triển bị bỏ lỡ vì mặt bằng không kịp sẵn sàng để đón làn sóng đầu tư. Từ thực tiễn triển khai cho thấy, công tác bồi thường GPMB quy mô lớn chỉ có thể thành công khi gắn chặt với ổn định đời sống người dân và được thực hiện công khai, minh bạch ngay từ cơ sở.

Từ đó đặt ra một câu hỏi: Vì sao trước đây GPMB thường chậm? Thực tế chỉ ra ba “nút thắt” chủ yếu: Tái định cư không kịp tiến độ, chính sách thiếu đồng bộ và thiếu đối thoại trực tiếp với người dân. Nhận diện rõ những điểm nghẽn này, cấp ủy, chính quyền các địa phương đã tập trung xử lý đồng thời trong chiến dịch lần này, tạo chuyển biến rõ nét về tiến độ và sự đồng thuận.

Chính vì vậy, cách làm của Thái Nguyên đã có sự thay đổi. GPMB không còn là nhiệm vụ riêng của từng dự án, mà trở thành một chiến dịch tổng thể, có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Tiến độ được theo dõi sát sao, vướng mắc được tháo gỡ kịp thời, trách nhiệm được xác định rõ ràng. Ở quy mô lớn như vậy, mỗi khâu đều quan trọng, mỗi sự chậm trễ dù nhỏ có thể kéo theo hệ lụy lớn.

Nếu mọi mắt xích vận hành trơn tru, 2.700ha đất sạch sẽ không chỉ là kết quả của một chiến dịch, mà là nền tảng cho một giai đoạn phát triển mới. Đó là không gian cho những nhà máy mới, những khu đô thị mới, những cơ hội việc làm mới. Và hơn hết, đó là thước đo của niềm tin, khi chính quyền và người dân cùng chung một mục tiêu: Mở đường cho Thái Nguyên bứt phá.

(Còn nữa...)

Nhóm P.V

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/multimedia/emagazine/202604/thai-nguyen-go-nut-that-mat-bang-mo-duong-but-pha-ky-1-8d80176/