Thái Nguyên là địa phương trọng điểm tại khu vực trung du miền núi phía Bắc đang đẩy mạnh lộ trình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thông qua việc chuẩn hóa hệ thống 23 đô thị. Theo quyết định mới nhất từ UBND tỉnh Thái Nguyên, việc công bố danh mục các đô thị loại II và loại III sau quá trình sắp xếp, điều chỉnh đơn vị hành chính là cơ sở quan trọng để quản lý quy hoạch và tập trung nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng trong giai đoạn tới.
Xác lập 4 đô thị hạt nhân loại II
Hệ thống đô thị loại II của tỉnh hiện bao gồm 4 đơn vị: Thái Nguyên, Sông Công, Phổ Yên và Bắc Kạn. Phạm vi ranh giới của các đô thị này được xác định dựa trên hiện trạng các phường, xã thuộc các thành phố trước thời điểm thực hiện điều chỉnh hành chính. Đây được xem là các cực tăng trưởng chính, đóng vai trò trung tâm cấp tỉnh và liên tỉnh theo quy định về phân loại đô thị quốc gia.
Trung tâm tỉnh Thái Nguyên. Ảnh: Văn Minh
Đáng chú ý, một số đơn vị cấp phường đã đạt các tiêu chí khắt khe về trình độ phát triển hạ tầng đô thị loại II. Cụ thể bao gồm các phường: Phan Đình Phùng, Tích Lương, Sông Công, Phổ Yên, Vạn Xuân và Trung Thành. Việc đạt chuẩn hạ tầng ở cấp độ này cho thấy sự đồng bộ trong việc nâng cấp mạng lưới giao thông, điện chiếu sáng và các tiện ích công cộng tại khu vực lõi.
Mạng lưới 19 đô thị loại III và vai trò trung tâm tiểu vùng
Bên cạnh các đô thị hạt nhân, Thái Nguyên xác lập danh sách 19 đô thị loại III đóng vai trò là trung tâm kết nối tiểu vùng. Các đô thị này bao gồm: Hùng Sơn, Quân Chu, Hương Sơn, Điềm Thụy, Hóa Thượng, Sông Cầu, Trại Cau, Đình Cả, Chợ Chu, Đu, Giang Tiên, Bộc Bố, Đồng Tâm, Yến Lạc, Bằng Lũng, Vân Tùng, Nà Phặc, Phủ Thông và Ba Bể.
Hệ thống đô thị loại III đảm nhận chức năng phát triển tổng hợp hoặc chuyên ngành, tạo ra mạng lưới hỗ trợ cho các đô thị lớn và thúc đẩy kinh tế địa phương. Một số phường đạt chuẩn hạ tầng đô thị loại III bao gồm Linh Sơn, Gia Sàng, Quyết Thắng, Quan Triều, Bá Xuyên, Bách Quang, Phúc Thuận và Bắc Kạn.
Nền tảng pháp lý và tầm nhìn phát triển đến năm 2050
Việc phân loại và công bố danh mục đô thị được thực hiện dựa trên Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Đây là bước đi then chốt nhằm cụ thể hóa Quy hoạch tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được HĐND tỉnh thông qua.
Theo định hướng quy hoạch, Thái Nguyên hướng tới mô hình đô thị xanh, thông minh và giàu bản sắc. Tỉnh tập trung phát triển để giữ vững vai trò là trung tâm công nghiệp công nghệ cao, nghiên cứu khoa học, đào tạo và y tế chất lượng cao của cả nước. Việc hoàn thiện hệ thống phân loại đô thị sẽ giúp tỉnh phân bổ nguồn lực hiệu quả, tránh đầu tư dàn trải và nâng cao chất lượng sống cho cư dân đô thị.
Thông tin dự án có thể thay đổi theo các điều chỉnh quy hoạch và quyết định mới nhất từ cơ quan có thẩm quyền.
Tuệ Nhân