Một góc chợ Nại (phường Ninh Chử, tỉnh Khánh Hòa) vào buổi sáng. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)
Chợ Nại nằm nép mình bên đầm Nại, vùng đầm nước lợ rộng hơn 1.200ha (phường Ninh Chử, tỉnh Khánh Hòa), là nơi sinh sống của hơn 300 loài thủy sản đã đem lại nguồn thu nhập nuôi sống nhiều thế hệ cư dân ở đây. Từ sáng sớm tinh mơ đến khi hoàng hôn buông xuống, nơi đây luôn rộn ràng tiếng người, tiếng sóng và cả nhịp mưu sinh không ngơi nghỉ của những người dân làng biển.
Từ sáng sớm tinh mơ, nơi đây đã rộn ràng khung cảnh đi lại, mua bán nhộn nhịp của làng biển.
Một ngày đầu tháng 4/2026, chúng tôi đến chợ Nại. Con đường dẫn vào chợ giờ đã được trải nhựa phẳng phiu, xe tải, ô-tô ra vào thuận tiện. Phía sau sự đổi thay ấy, chợ Nại vẫn giữ nguyên dáng dấp của một phiên chợ quê ven biển, mộc mạc, chân tình.
Con đường dẫn vào chợ Nại (phường Ninh Chử, tỉnh Khánh Hòa) đã được trải nhựa phẳng lì, thông thoáng, xe tải, ô-tô ra vào thuận tiện.
Ngay từ sáng sớm, khi những chiếc ghe cá vừa cập bến, phiên chợ bắt đầu nhộn nhịp. Từng mẻ cá, mẻ mực còn tươi rói được chuyển nhanh lên bờ. Những con cá ngừ, cá thu ánh lên sắc bạc dưới nắng, tôm, cua, ghẹ còn quẫy nước, mực thì vẫn bơi lội trong những thùng nước biển trong veo… làm cho mọi người rất thích thú.
Từ sáng sớm, những chiếc ghe cá của ngư dân phường Ninh Chử, tỉnh Khánh Hòa nối đuôi nhau cập bến, để kịp bốc dỡ hải sản cho phiên họp chợ hằng ngày.
Cụ Tám Thưởng, 79 tuổi, chậm rãi, kể: “Chợ này có từ hơn trăm năm trước. Hồi đó chỉ là chỗ bà con tụ lại trao đổi cá tôm mới đánh bắt. Dần dần, người đông lên, hàng hóa nhiều hơn, thành ra cái chợ lớn như bây giờ”.
Theo lời cụ, đầm Nại nối liền với biển qua cửa Ninh Chử, nên rất thuận lợi cho tàu thuyền ra vào. Nguồn lợi thủy sản phong phú nơi đây đã nuôi sống bao thế hệ. Từ đánh bắt, cào nghêu, nuôi hàu đến nuôi trồng hải sản, nghề này nối nghề kia, kinh nghiệm cha truyền con nối, cứ thế giữ lấy nhịp sống của một làng biển trăm năm.
Tiểu thương bày các loại hải sản vào phiên chợ sáng.
Chợ Nại họp hai phiên mỗi ngày. Phiên sáng kéo dài từ lúc ghe thuyền cập bến đến gần trưa. Phiên chiều bắt đầu từ khoảng 15 đến 18 giờ, khi những chuyến biển ngắn trong ngày trở về, mang theo sản vật tươi mới.
Giữa không gian rộn ràng ấy, du khách dễ dàng bị cuốn vào nhịp chợ bởi những lời mời chào thân quen, nụ cười mặn mòi của người phụ nữ làng chài cùng nhiều mẹt cá, rổ tôm do bà con tiểu thương bày bán trên những mẹt tre hay những bàn nhựa nhỏ, trông rất giản dị mà hấp dẫn.
Anh Lê Đình Lân, du khách đến từ Lâm Đồng, chia sẻ: 5 năm qua, tháng nào tôi cũng đến đây mua hải sản. Thích nhất là cảm giác được tận tay chọn những con cá, con mực vừa khai thác từ biển lên. Thú vị hơn là khi chiều xuống, đứng bên đầm Nại, nhìn hoàng hôn nhuộm đỏ mặt nước, xa xa là núi đá và những cánh quạt gió quay đều… cảm giác rất yên bình”.
Không chỉ có hải sản tươi sống, chợ Nại còn hấp dẫn bởi khu đặc sản biển với đủ loại mực một nắng, cá khô, tôm khô, mắm ruốc, nước mắm truyền thống… Tất cả đều mang đậm hương vị của nắng gió miền Trung.
Du khách dễ cuốn vào nhịp chợ bởi những lời mời chào thân quen, nụ cười mặn mòi của người phụ nữ làng chài nơi đây.
Một điều thú vị khác là ngay bên kia đầm Nại, những cánh đồng nông sản tại các thôn Tri Thủy, Phương Cựu (xã Ninh Hải) cũng đang vào vụ thu hoạch. Dưa hấu, dưa hoàng kim, ớt, đậu ván… được bà con nông dân mang ra chợ, tạo nên bức tranh sinh động của một vùng quê vừa có biển, vừa có đồng.
Chị Diệu Linh, du khách từ Thành phố Hồ Chí Minh, vừa chọn xong mớ hải sản tươi rói, vừa cười, nói: “Mua xong, tôi mang ra quán gần đây nhờ chế biến, ăn ngay. Vừa thưởng thức cá, mực tươi sống hấp, nướng chín nóng hổi, vừa hít gió biển, cảm giác khó nơi nào có được”.
Du khách phấn khởi khi mua hải sản tươi tại chợ Nại.
Theo bà Đỗ Thị Thanh Thúy, Chủ tịch Hội Nông dân xã Ninh Hải, việc kết nối tiêu thụ nông sản tại chợ Nại không chỉ giúp nông dân ổn định thu nhập mà còn góp phần nâng cao đời sống, thúc đẩy sản xuất địa phương.
Nay, chợ Nại không chỉ là nơi mua bán, mà còn là nơi hội tụ của biển và đồng, của truyền thống và hiện đại, của những câu chuyện mưu sinh giản dị mà sâu sắc.
Mặc dù đang hiện hữu giữa nhịp sống ngày càng vội vã, nhưng phiên chợ ven đầm ấy vẫn giữ cho mình một nhịp điệu riêng, chậm rãi, chân chất và đậm đà như chính vị mặn của biển quê rất độc đáo.
NGUYỄN TRUNG