Thâm hụt thương mại của Mỹ giảm mạnh hơn dự báo, Canada ghi nhận một khởi đầu 'mong manh'

3 giờ trướcBài gốc

Dữ liệu chính thức công bố ngày 12/3 cho thấy, thâm hụt thương mại của Mỹ trong tháng 1/2026 đã thu hẹp mạnh hơn dự kiến, nhờ lực đẩy từ xuất khẩu.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo các rủi ro từ chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump và xung đột tại Trung Đông đang khiến triển vọng thương mại trở nên u ám.

Theo Bộ Thương mại Mỹ, thâm hụt thương mại của nước này trong tháng 1/2026 ở mức 54,5 tỷ USD, giảm tới 25,3% so với tháng 12/2025. Con số này thấp hơn đáng kể so với mức thâm hụt 67 tỷ USD theo dự báo của các nhà kinh tế.

Dòng chảy thương mại của nền kinh tế lớn nhất thế giới liên tục bị ảnh hưởng bởi những thay đổi nhanh chóng về thuế quan kể từ khi Tổng thống Trump trở lại Nhà Trắng vào năm 2025. Một mối lo ngại lớn khác là tác động từ căng thẳng tại Trung Đông bắt đầu từ ngày 28/2 vừa qua.

Chuyên gia kinh tế Oren Klachkin từ Nationwide nhận định: “Phải đến khi có dữ liệu của tháng 3 hoặc tháng 4/2026, chúng ta mới thấy rõ tác động của xung đột đối với hoạt động xuất nhập khẩu của Mỹ”.

Ông gọi tình hình hiện tại là "rất khó đoán" và dự báo xuất khẩu của Mỹ sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề hơn nhập khẩu, trong khi sự bất ổn cũng làm suy giảm đầu tư doanh nghiệp, gây rủi ro cho tăng trưởng nhập khẩu.

Ngay sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ vào tháng 2/2026, Tổng thống Trump đã sử dụng các thẩm quyền khác để áp mức thuế tạm thời mới 10% lên hàng nhập khẩu.

Mới đây nhất, ngày 11/3, Mỹ cũng công bố các cuộc điều tra mới đối với 16 đối tác thương mại nhằm khôi phục chương trình nghị sự bảo hộ kinh tế.

Bà Meagan Schoenberger, chuyên gia kinh tế cấp cao tại KPMG, đánh giá việc Mỹ thâm hụt thương mại thu hẹp đột ngột trong tháng 1 có khả năng chỉ mang tính nhất thời. Nguyên nhân chủ yếu đến từ hoạt động kinh doanh vàng và sự biến động mạnh của ngành dược phẩm. Bà dự báo nhập khẩu sẽ sớm tăng trở lại do các doanh nghiệp đẩy mạnh tích trữ hàng hóa trước khi các mức thuế cao được khôi phục hoàn toàn thông qua các quy định pháp lý khác.

Trong khi đó, Cơ quan thống kê Canada cho biết, cán cân thương mại hàng hóa của nước này trong tháng 1/2026 ghi nhận mức thâm hụt 3,65 tỷ CAD, tăng mạnh so với mức thâm hụt 1,3 tỷ CAD của tháng trước đó.

Số liệu này cho thấy hoạt động thương mại của Canada trong tháng đầu năm 2026 đang có nhiều dấu hiệu chững lại.

Cụ thể, tổng kim ngạch xuất khẩu của Canada trong tháng 1/2026 giảm 4,7% so với tháng trước, xuống còn 62,5 tỷ CAD – mức giảm lớn nhất kể từ tháng 4/2025. Trong khi đó, tổng kim ngạch nhập khẩu giảm 1,1%, còn 66,1 tỷ CAD.

Tính theo khối lượng thực, xuất khẩu giảm 5,8% và nhập khẩu giảm 2,2%, cho thấy mức suy giảm không chỉ do yếu tố giá mà còn phản ánh lượng hàng hóa giao dịch giảm.

Sự suy yếu của ngành ô tô là nguyên nhân chính kéo giảm xuất khẩu.

Xuất khẩu xe cơ giới và phụ tùng giảm 21,2%, xuống còn 5,4 tỷ CAD – mức thấp nhất kể từ tháng 9/2021. Riêng xuất khẩu xe du lịch và xe tải hạng nhẹ giảm tới 32,5%. Cơ quan thống kê Canada nhận định sự sụt giảm này chủ yếu là do sản lượng ô tô trong nước giảm khi nhiều nhà máy tạm dừng sản xuất lâu hơn bình thường để chuyển đổi sang các mẫu xe mới.

Ở chiều nhập khẩu, nhóm xe cơ giới và phụ tùng cũng giảm 4,5%. Ngoài ra, nhập khẩu thiết bị điện tử và linh kiện điện giảm 3,6%. Ngược lại, nhập khẩu máy móc công nghiệp, thiết bị và phụ tùng tăng 3,4%, phản ánh nhu cầu đầu tư của một số lĩnh vực sản xuất vẫn duy trì ở mức nhất định.

Xét theo thị trường, Canada vẫn duy trì thặng dư thương mại với Mỹ – đối tác thương mại lớn nhất của nước này. Tuy nhiên, mức thặng dư đã giảm xuống còn 5,4 tỷ CAD trong tháng 1, so với 5,7 tỷ CAD vào tháng trước. Xuất khẩu sang Mỹ giảm 3,8%, trong khi nhập khẩu từ Mỹ giảm 3,4%.

Trong khi đó, thâm hụt thương mại của Canada với các nước ngoài Mỹ tăng lên 9 tỷ CAD, so với mức 7 tỷ CAD trong tháng 12.

Diễn biến này phản ánh việc Canada vẫn phụ thuộc phần lớn vào thị trường Mỹ, vốn chiếm khoảng 2/3 tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này, trong khi nỗ lực tìm cách đa dạng hóa thị trường vẫn còn nhiều hạn chế.

Giám đốc điều hành Katherine Judge của Ngân hàng CIBC cho rằng, mức thâm hụt thương mại tăng mạnh phản ánh sự khởi đầu khá “mong manh” của kinh tế Canada trong năm 2026, song các chi tiết trong báo cáo không hoàn toàn tiêu cực.

Theo bà Judge, “mặc dù số liệu cho thấy nền kinh tế Canada bắt đầu năm 2026 trong trạng thái chưa ổn định, nhưng xuất khẩu thực tế có thể sẽ hồi phục phần nào trong thời gian tới khi quá trình tái trang bị tại các nhà máy ô tô kết thúc”.

Bà nhấn mạnh việc đàm phán lại Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì miễn trừ thuế quan của hàng hóa Canada vào thị trường Mỹ.

Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, Canada cần phải tiếp tục thúc đẩy đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nhằm giảm sự phụ thuộc vào Mỹ.

Việc mở rộng thương mại với các khu vực khác, thông qua các hiệp định thương mại tự do hiện có, được xem là một trong những hướng đi quan trọng nhằm củng cố khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc thương mại.

(tổng hợp)

Hải Anh

Nguồn TG&VN : https://baoquocte.vn/tham-hut-thuong-mai-cua-my-giam-manh-hon-du-bao-canada-ghi-nhan-mot-khoi-dau-mong-manh-368905.html