Tham vấn hoàn thiện chính sách Dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi)

2 giờ trướcBài gốc

Hoàn thiện thể chế để nâng cao hiệu quả hòa giải ở cơ sở

Phát biểu khai mạc hội nghị, Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Cù Thu Anh nhấn mạnh, hòa giải ở cơ sở là phương thức giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội, đồng thời là nét đẹp truyền thống lâu đời của dân tộc Việt Nam, thể hiện tinh thần đoàn kết, tình làng nghĩa xóm, góp phần giữ gìn sự ổn định và hài hòa trong các quan hệ xã hội.

Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Cù Thu Anh phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Cao Linh

Sau hơn 10 năm triển khai thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013, công tác hòa giải ở cơ sở đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Nhiều mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ trong cộng đồng dân cư được giải quyết kịp thời ngay từ cơ sở. Qua đó, hạn chế khiếu kiện kéo dài, giảm tải cho các cơ quan tư pháp, đồng thời góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ gìn an ninh trật tự và ổn định xã hội.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng cho thấy một số quy định của Luật đã bộc lộ những hạn chế, bất cập. Chất lượng đội ngũ hòa giải viên ở một số địa phương chưa đồng đều; cơ chế huy động nguồn lực xã hội tham gia hòa giải còn hạn chế; một số quy trình, thủ tục còn mang tính hành chính hóa. Bên cạnh đó, quy định về phạm vi tham gia, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể liên quan chưa thật sự rõ ràng; giá trị pháp lý của kết quả hòa giải thành chưa được quy định cụ thể, dẫn đến việc rất ít trường hợp được Tòa án công nhận.

Theo Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nhiều chủ trương lớn của Đảng đã đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu quả các cơ chế giải quyết tranh chấp ngoài tòa án, trong đó có hòa giải ở cơ sở. Vì vậy, việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Hòa giải ở cơ sở là hết sức cần thiết nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng, đồng thời khắc phục những bất cập của pháp luật hiện hành.

Trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành luật, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và tham vấn ý kiến các bộ, ngành, địa phương, Bộ Tư pháp đã xây dựng hồ sơ đề nghị xây dựng Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) với 5 nhóm chính sách lớn, tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế lựa chọn và nâng cao chất lượng đội ngũ hòa giải viên; xác định rõ phạm vi, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia hòa giải; nâng cao giá trị pháp lý của kết quả hòa giải thành; thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác hòa giải. Đồng thời, làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong việc tổ chức và hỗ trợ hoạt động hòa giải ở cơ sở.

Làm rõ thêm nội dung các nhóm chính sách, Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Ngô Quỳnh Hoa cho biết, việc sửa đổi Luật lần này không chỉ nhằm điều chỉnh một số quy định cụ thể, mà còn hướng tới hoàn thiện toàn diện cơ chế, chính sách để phát huy vai trò của hòa giải ở cơ sở trong bối cảnh mới.

Phó Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Ngô Quỳnh Hoa làm rõ nội dung 5 chính sách.

Theo bà Ngô Quỳnh Hoa, một trong những nội dung quan trọng là hoàn thiện cơ chế lựa chọn, kiện toàn đội ngũ hòa giải viên theo hướng linh hoạt hơn, giảm bớt các thủ tục mang tính hành chính, đồng thời tạo điều kiện để huy động những người có uy tín, có kiến thức pháp luật, kinh nghiệm xã hội tham gia hoạt động hòa giải. Bên cạnh đó, dự thảo chính sách cũng đề xuất tăng cường cơ chế phối hợp giữa tổ hòa giải với các cơ quan, tổ chức tại địa phương nhằm hỗ trợ về chuyên môn, nghiệp vụ khi giải quyết các vụ việc phức tạp.

Một nội dung khác được quan tâm là xác định rõ vị trí pháp lý, quyền và nghĩa vụ của những người được mời tham gia hỗ trợ hòa giải. Việc quy định cụ thể nội dung này sẽ góp phần huy động hiệu quả hơn các nguồn lực xã hội tham gia vào hoạt động hòa giải, qua đó nâng cao chất lượng giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp tại cơ sở.

Nâng cao nguồn lực, bảo đảm tính khả thi của chính sách

Tại hội nghị, nhiều đại biểu cũng tập trung góp ý nhằm hoàn thiện các chính sách đề xuất trong hồ sơ xây dựng Luật.

Đóng góp ý kiến tại hội nghị, PGS.TS Trương Hồ Hải, Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng cần quan tâm hơn đến chế độ, chính sách đối với đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở. Theo ông, thực tiễn cho thấy nhiều mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ nếu được hòa giải kịp thời ngay tại cộng đồng sẽ giúp ngăn ngừa những hệ lụy phức tạp hơn, góp phần giữ gìn trật tự xã hội và ổn định đời sống của người dân.

Ông Trương Hồ Hải đóng góp ý kiến tại hội nghị, đề nghị tăng cường nguồn lực và hoàn thiện cơ chế theo dõi kết quả hòa giải thành. Ảnh: Cao Linh

Tuy nhiên, hiện nay nguồn lực dành cho công tác hòa giải ở cơ sở vẫn còn hạn chế. Vì vậy, cần tăng cường đầu tư cho hoạt động này, nhất là kinh phí phục vụ hoạt động, tài liệu nghiệp vụ cũng như công tác đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng cho hòa giải viên. Theo ông, đây là khoản đầu tư không lớn nhưng có thể mang lại hiệu quả xã hội rất đáng kể.

Bên cạnh đó, PGS. TS Trương Hồ Hải cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung cơ chế theo dõi việc thực hiện kết quả hòa giải thành, đặc biệt là các trường hợp đã được Tòa án công nhận. Việc theo dõi, đôn đốc thực hiện thỏa thuận hòa giải sẽ giúp bảo đảm các kết quả hòa giải được thực thi đầy đủ, qua đó nâng cao hiệu quả thực chất của hoạt động hòa giải ở cơ sở.

Liên quan đến nội dung ứng dụng công nghệ thông tin, nhiều ý kiến cho rằng cần thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý, thống kê, theo dõi hoạt động hòa giải. Tuy nhiên, việc triển khai cần phù hợp với điều kiện thực tế của cơ sở, tránh đầu tư dàn trải hoặc xây dựng các hệ thống phức tạp nhưng khó vận hành.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh vai trò của chính quyền cấp xã trong việc tổ chức, quản lý và hỗ trợ hoạt động của các tổ hòa giải, đồng thời đề nghị dự thảo luật cần quy định rõ hơn trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức trong công tác này.

Phát biểu kết luận hội nghị, Cục trưởng Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý Cù Thu Anh đánh giá cao các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu. Ông cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu, tổng hợp đầy đủ các ý kiến góp ý để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách, làm cơ sở xây dựng các quy định cụ thể trong dự thảo luật, hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả công tác hòa giải, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và yêu cầu thực tiễn..

Tin và ảnh: Cao Linh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/tham-van-hoan-thien-chinh-sach-du-thao-luat-hoa-giai-o-co-so-sua-doi-10409631.html