Thần tốc và đồng bộ - bài học từ cuộc chiến chống lửa trên sông

17 giờ trướcBài gốc

Từ thất bại ban đầu đến bài học về giới hạn của tự ứng cứu

Chi tiết đầu tiên và đáng suy ngẫm: thuyền viên phát hiện cháy và "đã sử dụng trang thiết bị chữa cháy tại chỗ". Hành động này đúng quy trình và phản xạ cần có, thể hiện ý thức phòng cháy ban đầu. Tuy nhiên, thất bại trong việc khống chế cho thấy giới hạn nguy hiểm của đám cháy hầm máy trên tàu composite.

Vật liệu composite (FRP) khi cháy không chỉ tỏa nhiệt lớn mà còn sinh ra lượng khói độc khổng lồ, bao gồm các loại khí như carbon monoxide, hydrogen cyanide và các hạt hóa chất độc hại. Khói đặc, độc này nhanh chóng làm tê liệt khả năng tự cứu, khiến con người không thể tiếp cận ổ cháy dù có bình cứu hỏa trong tay. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh mạnh mẽ: với các phương tiện thủy sử dụng vật liệu mới, việc trang bị kiến thức và thiết bị tự chữa cháy phải đi kèm với nhận thức rõ ràng về "thời gian vàng tự cứu" rất ngắn, và việc báo động cho lực lượng chuyên nghiệp phải là ưu tiên số một, không được chần chừ vì cố gắng tự xử lý.

Phản ứng thần tốc và tư duy chiến thuật của "bộ não chỉ huy" 114

Tại đây, vai trò của Trung tâm Thông tin chỉ huy 114 (PC07) tỏa sáng. Chỉ trong tích tắc sau khi nhận tin báo, họ không chỉ điều động lực lượng mà còn thực hiện một "cuộc điều động kép" tối ưu: Đội Khu vực 16 (lực lượng bộ) và Đội PCCC Trên sông (lực lượng thủy). Quyết định này cho thấy sự nhạy bén chiến lược. Bộ chỉ huy đã nhìn thấy bức tranh toàn cảnh: một đám cháy trên sông, nhưng mối đe dọa lớn nhất lại là "cháy lan lên các nhà dân lân cận". Do đó, lực lượng bộ được giao nhiệm vụ tạo một "vành đai phòng thủ” trên bờ ngay từ đầu, song song với việc lực lượng thủy tấn công trực diện. Đây không phải là sự điều động theo phản xạ, mà là một tính toán có chủ đích, biến hai lực lượng thành hai cánh quân hỗ trợ nhau chặt chẽ.

Tàu chữa cháy trên sông phối hợp phun nước từ nhiều hướng, hạn chế cháy lan sang khu vực lân cận

Nghệ thuật hợp đồng tác chiến trên không gian phức hợp

Khoảnh khắc hai lực lượng gặp nhau tại hiện trường là cao trào của sự phối hợp. Việc các chỉ huy "trao đổi nhanh và thống nhất" ngay chiến thuật chứng tỏ họ cùng chung một hệ ngôn ngữ tác chiến, được rèn giũa qua diễn tập và kinh nghiệm. Chiến thuật "hai hướng tấn công chính" mà họ đề ra là một kế hoạch hoàn hảo cho không gian sông nước:

Mặt trận sông (Đội PCCC trên sông): Với lợi thế di động và tiếp cận trực diện, họ triển khai hỏa lực mạnh (8 lăng giá, 1 lăng A, 300 lít foam). Foam là vũ khí then chốt, có khả năng bao phủ, làm lạnh và cách ly ổ cháy trong hầm máy nơi có thể có dầu, nhớt hiệu quả hơn nước rất nhiều. Mặt trận bờ (Đội Khu vực 16): Với 6 lăng B, họ thực hiện nhiệm vụ kép: vừa "chống cháy lan" (ưu tiên tối thượng về an sinh), vừa tấn công hỗ trợ từ phía mũi tàu và boong xuống. Điều này tạo ra thế gọng kìm, khóa chặt đám cháy, không cho nó có cơ hội bùng phát ra xung quanh hoặc ăn sâu vào cấu trúc tàu.

Sự phân công này tận dụng tối đa lợi thế địa hình và trang bị của từng đơn vị, biến điểm yếu (cháy ở vị trí kẹt giữa bờ và nước) thành thế mạnh của lực lượng cứu hỏa (bị bao vây từ hai phía). Đó chính là nghệ thuật hợp đồng tác chiến.

Thành công và những câu hỏi về công tác phòng ngừa dài hạn

Kết quả dập tắt hoàn toàn đám cháy chỉ sau 1 giờ 3 phút kể từ khi báo động, là một thành tích đáng ghi nhận. Nó cho thấy sự chuyên nghiệp, hiệu quả và tinh thần chiến đấu dũng cảm của lực lượng PCCC&CNCH TPHCM. Tuy nhiên, vụ việc cũng mở ra những câu hỏi lớn về công tác phòng ngừa: Quy trình an toàn PCCC trên các tàu du lịch, nhà hàng nổi đang sửa chữa. Công tác hàn cắt, sửa chữa điện trong hầm máy có được giám sát chặt chẽ? Hệ thống báo cháy tự động trên tàu có hoạt động khi tàu ngừng kinh doanh để sửa chữa?

Hiện trường vụ cháy nhìn từ trên cao

Đánh giá rủi ro với vật liệu composite: Có cần thiết lập quy định bắt buộc về hệ thống chữa cháy tự động (dùng foam hoặc khí) cho hầm máy tàu composite? Việc tập huấn cho thuyền viên về đặc tính cháy của composite đã đủ sâu và thực tế? May mắn là TPHCM đã có lực lượng PCCC trên sông. Sự kiện này củng cố sự cần thiết phải duy trì, đầu tư và mở rộng mô hình này, đồng thời thường xuyên diễn tập chung giữa lực lượng bộ và thủy.

Vụ cháy tàu trên sông Sài Gòn là một "bài kiểm tra toàn diện" mà lực lượng PCCC&CNCH đã vượt qua xuất sắc. Thành công được tạo nên từ ba trụ cột: chỉ huy thông minh (114), lực lượng chuyên nghiệp (phối hợp nhịp nhàng bộ - thủy) và trang thiết bị hiện đại, phù hợp (tàu, xuồng máy công suất lớn, foam). Nhưng ẩn sau chiến thắng nhanh gọn ấy là một cảnh báo đắt giá: trong môi trường kín, với vật liệu mới, khả năng tự cứu là rất hạn chế. Sự sống còn phụ thuộc vào tốc độ báo động và sự sẵn sàng của lực lượng chuyên nghiệp.

Cán bộ, chiến sĩ PCCC tiếp cận khu vực hỏa hoạn

Do đó, bài học lớn nhất không chỉ nằm ở năng lực chữa cháy, mà còn ở việc củng cố tầng phòng thủ đầu tiên: nâng cao nhận thức an toàn cho chủ phương tiện và thuyền viên, siết chặt giám sát an toàn PCCC trong quá trình sửa chữa, và tiếp tục đầu tư cho lực lượng ứng phó đa chiều. Có như vậy, dòng sông Sài Gòn nhộn nhịp mới thực sự là một không gian an toàn cho mọi hoạt động kinh tế và đời sống.

MINH LUÂN

Nguồn CA TP.HCM : http://congan.com.vn/doi-song/toan-dan-phong-chay-chua-chay/than-toc-va-dong-bo-bai-hoc-tu-cuoc-chien-chong-lua-tren-song_187821.html