Tổng Bí thư Tô Lâm gặp gỡ thân mật đoàn kiều bào tiêu biểu tham dự chương trình Xuân Quê hương 2025. (Ảnh: NVCC)
Đại hội XIV của Đảng đã thành công tốt đẹp. Ông có thể chia sẻ cảm xúc dưới góc nhìn một kiều bào?
Đại hội Đảng lần thứ XIV có ý nghĩa rất đặc biệt đối với kiều bào xa Tổ quốc, bởi đây không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, mà còn là dịp Đảng ta tiếp tục khẳng định rõ ràng, nhất quán quan điểm coi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, là nguồn lực quan trọng cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Đối với kiều bào, Đại hội XIV mang đến niềm tin và kỳ vọng mới về một giai đoạn phát triển mạnh mẽ, bền vững của Việt Nam, với tầm nhìn dài hạn, tư duy đổi mới và những đột phá về thể chế, khoa học-công nghệ, kinh tế và quản trị quốc gia.
Những định hướng đó không chỉ tạo động lực cho sự phát triển trong nước, mà còn mở ra không gian và cơ hội rộng lớn hơn để kiều bào tham gia đóng góp, từ tri thức, công nghệ, nguồn lực tài chính đến vai trò kết nối quốc tế.
Quan trọng hơn, Đại hội lần này tiếp thêm niềm tự hào, sự gắn bó và trách nhiệm của mỗi người con xa quê đối với vận mệnh đất nước.
Khi đường lối phát triển của Đảng ngày càng rõ ràng, minh bạch và hướng tới tương lai, kiều bào có thêm cơ sở để tin tưởng, đồng hành và đóng góp lâu dài cho Tổ quốc, dù ở bất cứ nơi đâu.
Những định hướng, thông điệp nào của Đại hội khiến ông quan tâm và đặt nhiều kỳ vọng nhất đối với sự phát triển của đất nước trong giai đoạn tới?
Có ba nhóm định hướng và thông điệp của Đại hội XIV khiến tôi đặc biệt quan tâm và đặt nhiều kỳ vọng.
Thứ nhất, đó là thông điệp hoàn thiện thể chế được xác định là “đột phá của đột phá”. Đây là điểm rất quan trọng, bởi trong thực tiễn phát triển, những “nút thắt” lớn nhất của nền kinh tế hiện nay không còn nằm ở nguồn lực, mà nằm ở thể chế, thủ tục và cơ chế thực thi. Khi thể chế được cải cách mạnh mẽ, minh bạch, ổn định và có khả năng dự báo cao, sức sáng tạo của doanh nghiệp và toàn xã hội sẽ được giải phóng, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.
Thứ hai, Đại hội nhấn mạnh khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt của tăng trưởng. Thông điệp này rất phù hợp với xu thế toàn cầu và đặc biệt có ý nghĩa với đội ngũ trí thức, chuyên gia người Việt ở nước ngoài. Đây là cơ sở để Việt Nam chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào vốn và lao động sang mô hình dựa trên tri thức, công nghệ và giá trị gia tăng cao.
Thứ ba, tôi rất kỳ vọng vào tư duy phát triển hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội, củng cố quốc phòng-an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế. Việc coi đối ngoại và hội nhập là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên” cho thấy tầm nhìn chiến lược của Đảng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, đồng thời mở ra vai trò ngày càng rõ nét của kiều bào trong ngoại giao nhân dân, kết nối kinh tế và chuyển giao tri thức.
Tổng hòa các thông điệp đó cho thấy Đại hội XIV không chỉ đặt mục tiêu phát triển nhanh, mà quan trọng hơn là phát triển bền vững, tự chủ và có chiều sâu, tạo nền tảng vững chắc cho khát vọng Việt Nam trở thành nước phát triển vào năm 2045.
TS. Trần Hải Linh hiện là Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân & Đầu tư Việt Nam-Hàn Quốc, Chủ tịch sáng lập Hội Chuyên gia Trí thức Việt Nam-Hàn Quốc. (Ảnh: NVCC)
Ông kỳ vọng Đảng sẽ tiếp tục xác lập những đột phá chiến lược nào nhằm phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn lực trí thức Việt Nam toàn cầu?
Với thành công của Đại hội Đảng lần thứ XIV, tôi kỳ vọng Đảng sẽ tiếp tục xác lập một số đột phá chiến lược mang tính nền tảng và dài hạn nhằm phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn lực trí thức Việt Nam toàn cầu.
Trước hết, đó là đột phá về tư duy phát triển, coi khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là động lực hỗ trợ, mà là trụ cột trung tâm của mô hình tăng trưởng mới. Điều này cần được thể chế hóa bằng các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể trong chiến lược phát triển quốc gia, gắn trực tiếp với năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và vị thế Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Thứ hai, tôi kỳ vọng có đột phá về thể chế và cơ chế đặc thù cho phát triển khoa học-công nghệ. Đó là mạnh dạn trao quyền tự chủ cao hơn cho các viện nghiên cứu, trường đại học, trung tâm đổi mới sáng tạo; thí điểm các “sandbox” về công nghệ mới; đồng thời hoàn thiện khung pháp lý về sở hữu trí tuệ, chia sẻ lợi ích và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Thể chế cần đủ “mở” để khuyến khích sáng tạo, chấp nhận thử nghiệm và cho phép thất bại có kiểm soát.
Thứ ba, một đột phá rất quan trọng là chiến lược huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực trí thức Việt Nam toàn cầu. Tôi kỳ vọng Đảng sẽ định hình rõ kiều bào trí thức không chỉ là “nguồn lực hỗ trợ” mà là một bộ phận hữu cơ của hệ sinh thái khoa học-công nghệ quốc gia. Cần có các chương trình quốc gia quy mô lớn, đặt bài toán cụ thể và giao vai trò chủ trì hoặc đồng chủ trì cho đội ngũ chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài, kết nối họ với doanh nghiệp, địa phương và các trung tâm nghiên cứu trong nước.
Thứ tư, tôi mong chờ đột phá trong liên kết “Nhà nước - doanh nghiệp - viện, trường - kiều bào”, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ lõi, công nghiệp chiến lược và chuyển đổi xanh. Khi doanh nghiệp trở thành trung tâm của đổi mới sáng tạo, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, còn trí thức trong và ngoài nước cùng tham gia giải quyết các bài toán phát triển, sức lan tỏa của khoa học-công nghệ sẽ được nhân lên mạnh mẽ.
Cuối cùng, tôi tin rằng nếu những đột phá chiến lược này được triển khai nhất quán sau Đại hội XIV, khoa học – công nghệ và đội ngũ trí thức Việt Nam toàn cầu sẽ thực sự trở thành “nhiên liệu trí tuệ” đưa đất nước bứt phá nhanh hơn, bền vững hơn và tự tin tiến bước trên con đường phát triển đến năm 2045.
Trọng Vũ