Thành công ghép đa tạng domino đầu tiên ở Việt Nam

3 giờ trướcBài gốc

Kỳ diệu các ca ghép "dây chuyền"

Các ca lấy - ghép tạng "dây chuyền" được các bác sĩ BV Hữu nghị Việt Đức trong cùng thời điểm.

Ngày 19/3, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thông tin việc đã thực hiện liên tiếp 2 ca ghép tạng hiếm gặp.

Theo đó, người hiến tạng là một phụ nữ 42 tuổi, không ghi nhận bệnh lý đặc biệt. Bệnh nhân bị TNGT vào ngày 11/3 với chấn thương sọ não với máu tụ ngoài màng cứng thái dương trái, dập não thái dương hai bên mức độ nặng, chấn thương ngực kín với dập phổi hai bên. Khi được chuyển đến BV Hữu nghị Việt Đức, bệnh nhân đã trong tình trạng hôn mê sâu, và được xác nhận chết não. Sau khi vận động hiến tạng và gia đình đồng ý hiến các tạng tim, gan, 2 thận và một số mô.

Bệnh nhân may mắn được nhận nguồn tạng hiến là 1 người đàn ông 53 tuổi, được chẩn đoán mắc amyloidosis di truyền do đột biến gen transthyretin (TTR). Trong khoảng một năm gần đây, bệnh tiến triển với các biểu hiện tê bì tứ chi, yếu hai chân, chóng mặt khi thay đổi tư thế và khó thở khi gắng sức, phù hợp với bệnh lý đa dây thần kinh ngoại biên và rối loạn thần kinh thực vật do amyloid.

Trên cơ sở bệnh amyloidosis di truyền đã gây tổn thương đa cơ quan, đặc biệt là bệnh cơ tim thâm nhiễm tiến triển, được chỉ định ghép tim - gan đồng thời. Tuy nhiên gan của bệnh nhân hoàn toàn khỏe mạnh, có thể sử dụng để ghép cho bệnh nhân khác.

Người đàn ông này đã được ghép tim, gan từ người hiến chết nào và một phần gan của chính người bệnh lại được ghép cho 1 bệnh nhân ung thư gan khác.

Từ 1 phần gan của người bệnh 53 tuổi nói trên, các bác sĩ đã ghép "dây chuyền" cho 1 nam bệnh nhân 64 tuổi, nhóm máu A Rh(+), tiền sử viêm gan B điều trị không thường xuyên. Bệnh nhân được phát hiện ung thư gan trên nền xơ gan kèm huyết khối tĩnh mạch cửa và có chỉ định ghép gan.

Theo thông tin từ BV Hữu nghị Việt Đức, trong cùng ngày 13/3/2026, 3 cuộc phẫu thuật lấy và ghép đa tạng đồng thời được thực hiện. Ca ghép đa tạng tim, gan thành công, ngay sau ghép tim đã đập trở lại, gan ghép tiết mật tốt. Tổng thời gian mổ ghép gan tim đồng thời là 7h.

Với trường hợp bệnh nhân nhận gan domino, ngay sau ghép gan đã tiết mật, thời gian mổ ghép gan là 6h.

Hậu phẫu sau ghép, cả 2 bệnh nhân ghép tim và bệnh nhân ghép gan đều rút nội khí quản sau 12h, các chức năng tạng ghép hồi phục nhanh chóng. Sau 72h cả 2 bệnh nhân tỉnh táo, ngồi dậy, ăn uống được.

Hai bệnh nhân được ghép tạng đều bình phục sau ca phẫu thuật.

Tối ưu hóa nguồn tạng hiến

Hình thái ghép gan domino được coi là phát kiến độc đáo trong lĩnh vực ghép tạng, cho phép tận dụng tối đa nguồn tạng, tránh lãng phí. Cụ thể lá gan của người bệnh amyloidosis hoàn toàn bình thường, cứu sống những bệnh nhân bị ung thư gan, suy gan…mà tiên lượng sống chỉ tính theo tháng nếu không được ghép gan.

Chia sẻ thêm về kỹ thuật ghép gan Domino , các bác sĩ cho biết đây là một kỹ thuật đặc biệt nhằm tối ưu hóa nguồn tạng hiến trong bối cảnh khan hiếm tạng nghiêm trọng. Trong quy trình này, lá gan được cắt bỏ từ bệnh nhân mắc amyloidosis di truyền do đột biến transthyretin (vốn có cấu trúc giải phẫu và chức năng sinh lý gần như bình thường sẽ được sử dụng để ghép cho một bệnh nhân khác trong danh sách chờ ghép, thường là người lớn tuổi hoặc bệnh nhân ung thư gan có tiên lượng sống hạn chế hơn thời gian khởi phát bệnh amyloidosis.

Tuy nhiên, do gan domino vẫn tiếp tục sản xuất protein TTR đột biến, người nhận phải đối mặt với nguy cơ phát triển amyloidosis mắc phải. Các nghiên cứu cho thấy chỉ khoảng 3,3–21% người nhận gan domino có thể xuất hiện các biểu hiện thần kinh của bệnh sau khoảng 5–10 năm hậu ghép, do đó bệnh nhân chỉ cần theo dõi lâu dài bằng các thăm dò thần kinh học và sinh thiết mô khi cần thiết để phát hiện sớm và can thiệp kịp thời, người bệnh hoàn toàn có thể chung sống với gan ghép trong thời gian dài ít nhất là 10-15 năm.

Lần đầu tiên thực hiện thành công ca ghép domino gợi mở thêm cơ hội cho ác bệnh nhân suy tạng giai đoạn cuối.

Việc triển khai thành công kỹ thuật ghép gan domino tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đánh dấu lần đầu tiên kỹ thuật này được thực hiện tại Việt Nam. Đặc biệt, kỹ thuật domino mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc khi giúp tối ưu hóa nguồn tạng hiến từ một người hiến chết não, qua đó mang lại cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân suy tạng giai đoạn cuối.

Vũ Vũ

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/thanh-cong-ghep-da-tang-domino-dau-tien-o-viet-nam-192260319121407059.htm