Tỉnh Thanh Hóa hiện đang thiếu giáo viên Tiếng Anh tại vùng cao.
Tại nhiều trường học vùng cao của Thanh Hóa, tình trạng thiếu giáo viên Tiếng Anh vẫn là khó khăn lớn nhất trong quá trình triển khai đề án. Ở Trường Tiểu học Pù Nhi (xã Pù Nhi), nhà trường hiện có 14 lớp nhưng chỉ bố trí được 2 giáo viên Tiếng Anh. Với lực lượng giáo viên mỏng, việc tổ chức dạy học tăng cường hoặc phân hóa theo năng lực học sinh gần như chưa thể thực hiện. Giáo viên phải phụ trách nhiều lớp nên quỹ thời gian đầu tư chuyên sâu cho từng tiết dạy còn hạn chế.
Tại Trường Tiểu học Linh Sơn (xã Linh Sơn), toàn trường có 418 học sinh nhưng chỉ bố trí được 2 giáo viên Tiếng Anh. Trong đó, một giáo viên phải dạy liên trường tại nhiều điểm trường trên địa bàn. Trong khi đó, Trường THCS Linh Sơn cũng thiếu giáo viên Tiếng Anh trong nhiều năm qua. Đến đầu năm học 2025-2026, nhà trường mới được bổ sung thêm 1 giáo viên hợp đồng để đáp ứng nhu cầu giảng dạy tối thiểu.
Nói về vấn đề này, ông Lê Xuân Hùng - Hiệu trưởng Trường THCS Linh Sơn cho biết: Khó khăn lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở số lượng giáo viên mà còn ở chất lượng dạy ngoại ngữ chưa đồng đều. Chủ trương của Nhà nước là đúng và cần thiết, nhưng với các trường vùng cao cần có lộ trình phù hợp. Nhà trường sẽ tạo điều kiện để giáo viên học tập, nâng cao trình độ ngoại ngữ, song cũng cần có hướng dẫn và mô hình triển khai phù hợp từ ngành giáo dục.
Không chỉ thiếu giáo viên, việc dạy và học Tiếng Anh ở vùng cao còn gặp nhiều trở ngại do đặc thù, học sinh chủ yếu là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Nhiều em gặp khó khăn ngay từ quá trình chuyển tiếp ngôn ngữ, từ tiếng mẹ đẻ sang tiếng Việt rồi mới tiếp cận tiếng Anh. Việc thiếu môi trường giao tiếp thường xuyên khiến kỹ năng nghe và nói khó hình thành phản xạ tự nhiên.
Tìm hiểu thêm từ các giáo viên đang trực tiếp giảng dạy tại vùng cao của Thanh Hóa, chúng tôi được biết: Bên cạnh khó khăn về nguồn nhân lực, điều kiện cơ sở vật chất phục vụ dạy và học ngoại ngữ tại nhiều trường học ở miền núi vẫn còn thiếu thốn, chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy.
Tại Trường Tiểu học Pù Nhi, điểm trường chính mới có 2/11 lớp được trang bị tivi; ở các điểm lẻ chỉ có 2/3 lớp có thiết bị hỗ trợ dạy học. Thiếu phương tiện nghe nhìn khiến giáo viên khó tổ chức các tiết học trực quan, sinh động - yếu tố đặc biệt quan trọng đối với việc học ngoại ngữ ở lứa tuổi tiểu học. Cô giáo Vi Thị Lan - giáo viên Tiếng Anh của trường cho biết: “Học sinh vùng cao thường hào hứng với các hoạt động giao tiếp đơn giản bằng tiếng Anh, đặc biệt khi được học qua hình ảnh và âm thanh. Tuy nhiên, nếu thiếu điều kiện hỗ trợ thì hiệu quả dạy học sẽ bị ảnh hưởng đáng kể. Nếu có thêm thiết bị trực quan, âm thanh, hình ảnh và phương pháp phù hợp thì các em tiếp thu tốt hơn. Nhưng hiện nay nhiều lớp vẫn thiếu thiết bị tối thiểu phục vụ dạy học ngoại ngữ”.
Ông Nguyễn Ngọc Sơn - Chủ tịch xã Linh Sơn – một người từng có thời gian dài công tác trong ngành giáo dục cũng cho rằng: “Việc triển khai Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045” của Chính phủ ở khu vực miền núi không chỉ đơn thuần là tăng thêm tiết học tiếng Anh mà còn đòi hỏi sự kiện toàn đồng bộ từ đội ngũ giáo viên, phương pháp giảng dạy đến điều kiện cơ sở vật chất. Để tiếng Anh thực sự trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học ở khu vực miền núi, nếu không sớm triển khai, khắc phục những hạn chế nói trên sẽ rất khó để bắt nhịp so với khu vực miền xuôi”.
Nguyễn Chung