Thành phố cổ La Mã bị 'đóng băng' thời gian do núi lửa phun trào

3 giờ trướcBài gốc

Vào tháng 8 năm 79 sau Công nguyên, núi lửa Vesuvius phun trào dữ dội. Thảm kịch thiên nhiên kinh hoàng này đã phá hủy thành phố cổ Pompeii của La Mã và một số thị trấn khác. Trong đó, thành phố Herculaneum cũng bị chôn vùi trong tro bụi núi lửa và "biến mất" khỏi thế giới trong suốt nhiều thế kỷ trước khi được phát hiện vào đầu thế kỷ 18.

Trước khi xảy ra thảm họa núi lửa Vesuvius, Herculaneum là điểm đến yêu thích của giới thượng lưu La Mã vào mùa Hè. Nơi đây có những biệt thự xa hoa nhìn ra Vịnh Naples. Tầng lớp giàu có thường tới đây để nghỉ ngơi, vui chơi, giải trí trong những ngày Hè nóng bức.

Dân số ở Herculaneum dao động khoảng 4.000 - 5.000 người. Không chỉ phát triển nhờ hoạt động du lịch, vị trí ven biển của Herculaneum còn giúp nơi đây phát triển giao thương hàng hải, các nghề thủ công cũng đạt nhiều thành tựu. Vì vậy, Herculaneum trở thành một trong những thành phố giàu có nhất của La Mã.

Tàn tích một số công trình hàng ngàn tuổi ở Herculaneum. Ảnh: Carole Raddato/World History Encyclopedia.

Khi núi lửa Vesuvius bất ngờ "thức giấc", cách Herculaneum khoảng 6,4 km về phía Tây, hàng chục nghìn người sống ở các thị trấn giống Herculaneum nằm gần núi lửa Vesuvius không hề hay biết về thảm họa tồi tệ sắp xảy ra.

Do không nằm quá gần núi lửa Vesuvius nên nhiều người dân ở Herculaneum có thời gian sơ tán để đến nơi an toàn. Tuy nhiên, dòng dung nham đỏ rực cuối cùng vẫn cuồn cuộn tràn qua thị trấn này, giết chết hàng trăm người trên đường đi. Tro bụi, đất đá núi lửa đã chôn vùi đường sá, nhà cửa... ở Herculaneum.

Theo đó, Herculaneum bị "đóng băng" thời gian và biến mất khỏi tầm mắt của con người. Phải đến đầu thế kỷ 18, thành phố cổ La Mã này mới được phát hiện. Các nhà khảo cổ đã tiến hành các cuộc khai quật tại Herculaneum và tìm thấy nhiều di tích được bảo tồn khá nguyên vẹn nhờ lớp tro bụi núi lửa dày hơn 18m.

Các cuộc khai quật của giới chuyên gia đã tìm thấy tàn tích của nhiều công trình như biệt thự, đường sá, đền thờ... cùng nhiều tài liệu viết bằng giấy cói. Trong số này, một tòa nhà nhiều tầng ở Herculaneum vẫn còn nguyên ban công bằng gỗ. Các nhà khảo cổ học từng tìm thấy một chân bàn bằng gỗ được chạm khắc những họa tiết tinh xảo liên quan đến Dionysus - vị thần rượu vang của Hy Lạp.

Một dinh thự được biết đến với tên gọi "Biệt thự Giấy cói" đã được khai quật ở Herculaneum vào năm 1750. Tại đây, các chuyên gia tìm thấy một thư viện gồm 1.800 cuộn giấy cói. Đây là thư viện cổ xưa nguyên vẹn nhất từng được phát hiện cho tới nay. Mặc dù phần lớn cuộn giấy cói bị cháy xém đến mức không thể mở ra nhưng công nghệ hiện đại đã giúp giới nghiên cứu từng bước tìm hiểu được nội dung bên trong. Những tài liệu này chủ yếu là các văn bản triết học Hy Lạp.

Hàng trăm thi hài đã được tìm thấy ở Herculaneum cùng với đồ trang sức, bùa hộ mệnh và nhiều đồ vật giá trị khác. Nạn nhân bao gồm cả phụ nữ, đàn ông, trẻ em, nô lệ... Nhiều người được tìm thấy tại địa điểm gần bãi biển dường như đang chờ một con thuyền để chở họ tới nơi an toàn nhưng cuối cùng đã bị dòng dung nham đỏ rực "nuốt chửng".