Thành phố Hồ Chí Minh: Quản lý vỉa hè hiệu quả từ ứng dụng công nghệ

2 giờ trướcBài gốc

Công an phường Long Trường ra quân xử lý các trường hợp buôn bán lấn chiếm lòng, lề đường.

Kết quả này còn cho thấy một cách tiếp cận khác của thành phố: Chuyển từ tư duy xử lý vi phạm đơn thuần sang quản trị không gian công cộng theo hướng hiện đại, minh bạch, trong đó vỉa hè được nhìn nhận như một loại tài sản công đặc biệt của đô thị cần được khai thác hiệu quả nhưng vẫn bảo đảm lợi ích cộng đồng.

Những chuyển biến rõ nét từ các giải pháp đồng bộ

Vỉa hè từ lâu luôn là một trong những vấn đề nan giải của các đô thị lớn. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, cùng với tốc độ đô thị hóa nhanh, áp lực dân số và nhu cầu mưu sinh của người dân đã khiến nhiều tuyến đường, khu vực công cộng thường xuyên rơi vào tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè để kinh doanh, buôn bán hoặc đậu đỗ phương tiện trái phép.

Nhằm lập lại trật tự đô thị, đầu năm 2026, Ủy ban nhân dân thành phố đã ban hành Kế hoạch 53/KH-UBND với 33 nhiệm vụ trọng tâm, giao cho 10 sở, ngành và chính quyền địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý trật tự công cộng, xử lý vi phạm lấn chiếm lòng lề đường, bảo đảm mỹ quan và an toàn giao thông.

Một quán ăn khu vực trung tâm thành phố bày bàn ghế để kinh doanh trên vỉa hè. (Ảnh: MINH QUÂN)

Sau hơn 3 tháng triển khai, kết quả bước đầu cho thấy những tín hiệu tích cực. Triển khai quyết liệt kế hoạch này, các cấp ủy, chính quyền địa phương, Công an Thành phố cùng các sở, ngành đã chủ động vào cuộc với nhiều giải pháp cụ thể, tạo chuyển biến rõ nét tại nhiều khu vực từng là điểm nóng về trật tự đô thị.

Đại tá Nguyễn Đình Dương, Phó Giám đốc Công an Thành phố cho biết: Lực lượng chức năng đã xác định 1.742 khu vực phức tạp về trật tự công cộng, tập trung tại các khu vực chợ, trường học, bệnh viện và nhiều tuyến đường trọng điểm để tăng cường tuần tra, kiểm soát.

Công an và lực lượng dân quân tự vệ bóc xóa các quảng cáo dán sai nơi quy định.

Từ ngày 6/2-5/4/2026, lực lượng chức năng đã tổ chức hơn 24.700 lượt tuần tra với gần 110.000 lượt cán bộ tham gia. Qua đó, hơn 33.000 trường hợp vi phạm bị xử lý với tổng số tiền xử phạt gần 29 tỷ đồng.

Cùng với xử lý vi phạm, công tác tuyên truyền, vận động cũng được triển khai đồng bộ với hơn 35.000 lượt tuyên truyền; hơn 34.000 cơ sở đã ký cam kết không lấn chiếm lòng đường, vỉa hè. Đây được xem là giải pháp căn cơ nhằm thay đổi nhận thức và xây dựng ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng.

Về giải pháp kỹ thuật, thành phố còn đẩy mạnh chỉnh trang hạ tầng đô thị. Nhiều tuyến đường được điều chỉnh tổ chức giao thông, kẻ vạch sơn, bổ sung biển báo và tín hiệu giao thông. Công tác hạ ngầm cáp điện, viễn thông, chỉnh trang cây xanh, hệ thống chiếu sáng và thoát nước tiếp tục được triển khai nhằm tạo diện mạo đô thị văn minh hơn.

Quản lý minh bạch bằng công nghệ và quy hoạch dài hạn

Với đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, ứng dụng khoa học công nghệ đang trở thành điểm nhấn trong công tác quản lý. Trong đó, Công an Thành phố đã sử dụng hệ thống camera giám sát để phát hiện và xử lý hàng trăm trường hợp vi phạm trật tự công cộng và trật tự đô thị.

Tại địa phương, mô hình quản lý vỉa hè bằng nền tảng số tại phường An Đông đang tạo được những hiệu quả rất cụ thể.

Công an và đoàn viên, thanh niên phường Bình Dương tham gia bóc xóa quảng cáo vặt sai quy định.

Ông Nguyễn Xuân Thành, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường An Đông cho biết: Từ ngày 15/5/2026, phường chính thức đưa vào vận hành ứng dụng “Lòng đường, vỉa hè”, trở thành địa phương đầu tiên của thành phố số hóa toàn bộ quy trình quản lý sử dụng tạm thời vỉa hè.

Phần mềm có khả năng tự động hóa tới 90% khối lượng công việc, từ tiếp nhận hồ sơ, tính toán diện tích sử dụng, xác định mức phí đến dự thảo văn bản. Người dân chỉ cần quét mã QR hoặc truy cập cổng trực tuyến, xác thực bằng VNeID hoặc căn cước công dân gắn chip để đăng ký sử dụng tạm thời vỉa hè. Hệ thống hỗ trợ nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và nhận kết quả qua email. Sau thời gian ngắn triển khai, phường đã tiếp nhận 58 hồ sơ đăng ký với tổng kinh phí hơn 900 triệu đồng.

Người dân phường Vũng Tàu kê lại gian hàng bày bán lấn chiếm trên vỉa hè. (Ảnh: THẾ ANH)

Từ thực tiễn đó, thành phố đã thống nhất chủ trương triển khai phần mềm quản lý sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè trên phạm vi rộng hơn theo đề xuất của Sở Xây dựng. Giai đoạn thí điểm sẽ kéo dài 18 tháng trước khi đánh giá để xem xét nhân rộng. Ủy ban nhân dân thành phố định hướng việc ứng dụng công nghệ sẽ được triển khai phổ biến khi các địa phương xây dựng cơ sở dữ liệu số cho toàn bộ không gian vỉa hè và lòng đường.

Theo đó, mỗi vị trí sử dụng sẽ được gắn với bộ dữ liệu cụ thể về diện tích, thời gian sử dụng, loại hình được cấp phép và các nghĩa vụ tài chính liên quan. Cơ quan quản lý có thể theo dõi trực quan trên bản đồ số, biết chính xác khu vực nào đang được khai thác, mục đích sử dụng ra sao và mức độ sử dụng như thế nào.

Đây là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản trị đô thị, bởi vỉa hè không đơn thuần là phần đất dành cho người đi bộ mà còn là một loại tài sản công của thành phố.

Công an phường Vũng Tàu nhắc nhở người dân thực hiện nghiêm quy định về trật tự lòng, lề đường. (Ảnh: THẾ ANH)

Theo các chuyên gia, vỉa hè là tài sản có giá trị kinh tế, giá trị xã hội và giá trị cộng đồng. Nếu quản lý tốt, vỉa hè có thể phục vụ giao thông, phát triển dịch vụ, hỗ trợ kinh tế đêm, thúc đẩy du lịch và tạo nguồn thu hợp pháp cho ngân sách. Ngược lại, nếu quản lý lỏng lẻo sẽ dẫn đến lãng phí nguồn lực, mất mỹ quan đô thị và gia tăng xung đột trong sử dụng không gian công cộng.

Ở góc độ quản trị, Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Việc quản lý vỉa hè cần gắn với quy hoạch đô thị dài hạn, xác định tuyến phố ưu tiên tuyệt đối cho người đi bộ, tuyến phố có thể kết hợp kinh doanh có kiểm soát, hay khu vực phát triển kinh tế ban đêm. Mỗi tuyến phố cần được đánh giá riêng về chiều rộng vỉa hè, mật độ dân cư, nhu cầu giao thông và đặc điểm kinh doanh để có phương án quản lý phù hợp.

Vỉa hè cần phải được nâng cấp đồng bộ về cảnh quan, cây xanh, chiếu sáng, vật liệu lát nền và các tiện ích công cộng để trở thành không gian đáng sống, đáng sử dụng cho người dân.

Những kết quả đạt được cho thấy, thành phố đang từng bước chuyển từ mô hình quản lý trật tự đô thị theo hướng xử lý vi phạm sang quản trị không gian công cộng bằng dữ liệu, công nghệ và quy hoạch hiện đại.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Bùi Xuân Cường yêu cầu các địa phương phải xây dựng kế hoạch phù hợp với đặc thù từng khu vực như trường học, bệnh viện, chợ, đầu mối giao thông hay khu công nhân. Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý vỉa hè, lòng đường, hệ thống camera giám sát và báo cáo điện tử, kết hợp đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức chấp hành của người dân.

QUANG QUÝ

Nguồn Nhân Dân : https://nhandan.vn/thanh-pho-ho-chi-minh-quan-ly-via-he-hieu-qua-tu-ung-dung-cong-nghe-post966050.html