Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vừa ban hành Quyết định 19/2026/QĐ-UBND, ngày 11/4/2026 về “Ban hành quy định về quản lý, sử dụng nhà chung cư trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh”.
Chính sách này đồng thời giải quyết được nhiều vấn đề trong công tác quản lý nhà chung cư, vốn là thách thức đối với đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh.
Bước ngoặt cho công tác quản lý nhà chung cư
Quyết định 19 được xem là bước ngoặt pháp lý quan trọng, tác động trực tiếp đến hoạt động cho thuê căn hộ chung cư để lưu trú ngắn ngày khi quyết định này sẽ thay thế Quyết định số 26/2025/QĐ-UBND ngày 27/2/2025 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (cũ); Quyết định số 16/2021/QĐ-UBND, ngày 27/9/2021 của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương (cũ), đồng thời bãi bỏ các nội dung liên quan công tác quản lý, sử dụng nhà chung cư tại điểm đ khoản 1 Điều 8, Điều 9, Điều 10, Điều 12, Điều 13 của Quyết định số 44/2024/QĐ-UBND ngày 18/10/2024 của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Dương (cũ) về “quy định chi tiết một số nội dung về phát triển, quản lý nhà ở và kinh doanh bất động sản trên địa bàn tỉnh Bình Dương”.
Theo Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh, Quyết định 19 cũng đã “điều chỉnh các hoạt động quản lý, sử dụng nhà chung cư được đầu tư xây dựng có mục đích để ở và nhà chung cư có mục đích sử dụng hỗn hợp (dùng để ở và các mục đích khác); nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ theo quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 57 Luật Nhà ở trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh”.
Thành phố Hồ Chí Minh hiện có hàng nghìn căn hộ đang có nhu cầu cho thuê theo mô hình Airbnb.
So với các quyết định trước đây, Quyết định 19 có nhiều điểm thay đổi đáng chú ý. Cụ thể, về phạm vi điều chỉnh mở rộng, quyết định này áp dụng cho cả chung cư để ở, chung cư hỗn hợp (để ở, kinh doanh) và nhà nhiều tầng, nhiều căn hộ. Quyết định cũng yêu cầu chủ sở hữu, bên sử dụng dịch vụ phải ứng dụng công nghệ quản lý, trong đó, dữ liệu quản lý phải được kết nối, chia sẻ trên hệ thống dữ liệu chung của Thành phố Hồ Chí Minh.
Ngoài ra, chủ đầu tư bắt buộc bàn giao bản vẽ mặt bằng, phân định rõ khu vực để xe chung, riêng và công cộng. Phân định trách nhiệm rõ ràng: Chủ đầu tư, Ban quản trị, đơn vị vận hành và cơ quan nhà nước đều có nghĩa vụ cụ thể; Sở Xây dựng chấm điểm thi đua quản lý đô thị, Sở Tài chính quản lý kinh phí khai thác thương mại, Công an thành phố thực hiện quản lý cư trú và phòng cháy, chữa cháy.
Đối với vấn đề cho thuê căn hộ và căn hộ du lịch, quyết định nêu rõ hợp đồng giữa các bên có thể thực hiện bằng giấy hoặc điện tử, không bắt buộc công chứng; căn hộ du lịch phải đăng ký cơ sở lưu trú; cư dân cho thuê phải khai báo tạm trú, lưu trú trực tuyến qua VneID hoặc Cổng dịch vụ công.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Quyết định số 19/2026/QĐ-UBND vừa bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước “Về quản lý, sử dụng nhà chung cư trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh”, vừa bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn khu vực nhà chung cư, hài hòa quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư và khách vãng lai.
Ông Châu cho rằng: Với việc quy định rõ các chế tài xử lý, quản lý, Quyết định 19 sẽ giải quyết được bài toán vốn gây nhiều tranh cãi thời gian qua khi nhiều cư dân, ban quản lý phản ánh về tình hình mất an ninh trật tự, tác động đến không gian sinh hoạt chung của các cư dân sinh sống tại các chung cư.
Hướng đến mô hình quản lý hiện đại
Đứng ở góc nhìn nhà quản lý, ông Nguyễn Duy Thành, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Global Home cho rằng: “Quyết định 19 không chỉ khắc phục những bất cập cũ mà còn đặt nền móng cho một hệ thống quản lý chung cư hiện đại, minh bạch và đồng bộ.
Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ thực hiện thống nhất trong quản lý vận hành nhà chung cư, giúp thống nhất chính sách, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng một cách khác nhau như trước đây.
Đây là bước tiến quan trọng, nâng cao chất lượng sống cho cư dân và khẳng định vị thế của Thành phố Hồ Chí Minh với mục tiêu hướng đến đô thị hiện đại, văn minh.
Nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu lực quản lý, Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh cũng vừa có văn bản gửi Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị sửa đổi, bổ sung một số điều trong Quyết định 19.
Cụ thể, Hiệp hội đề nghị quyết định cần có quy định cụ thể yêu cầu chủ đầu tư bố trí khu vực để xe điện (ô-tô điện, xe máy điện) và bố trí trạm sạc điện” (tại Điều 5) và chỗ để xe trong nhà chung cư” (Điều 18) để bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy và đáp ứng nhu cầu của người dân.
Hiệp hội cũng đề nghị sửa đổi khoản 3 Điều 12 Quyết định số 19 để phù hợp với quy định tại mục 168 Phụ lục IV Luật Đầu tư 2025 quy định “Kinh doanh dịch vụ lưu trú” thuộc “danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện” như sau: Trường hợp cho thuê căn hộ trong nhà chung cư để kinh doanh dịch vụ lưu trú phải thực hiện đăng ký hoạt động kinh doanh và bảo đảm các điều kiện theo quy định pháp luật về đầu tư, du lịch và pháp luật có liên quan”.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, hơn 2 năm qua, cơ quan quản lý và chính quyền địa phương thường căn cứ Luật Nhà ở 2014 và các nghị định hướng dẫn từng đưa ra những quy định chặt chẽ, cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở, dẫn đến nhiều tranh luận, ý kiến trái chiều để siết hoạt động cho thuê ngắn ngày theo mô hình Airbnb (là nền tảng chia sẻ chỗ ở trực tuyến kết nối chủ nhà với khách du lịch cần lưu trú ngắn hạn).
Tuy nhiên, nhu cầu thị trường đối với loại hình này vẫn tăng mạnh. Theo thống kê, riêng tại Thành phố Hồ Chí Minh (trước khi hợp nhất) có hơn 8.740 căn hộ chung cư cho thuê ngắn ngày (theo mô hình Airbnb) tạo việc làm cho khoảng 15.000 lao động.
Mô hình này phát triển mạnh mẽ nhờ sự kết nối của các đại lý du lịch trực tuyến. Báo cáo của Airbnb cho thấy, hoạt động này đã đóng góp hàng chục nghìn tỷ đồng vào ngân sách nhà nước.
TRẦN QUANG QUÝ