Thành phố Hồ Chí Minh giữ vai trò đầu tàu kinh tế, trung tâm lớn về KHCN của cả nước. Ảnh: CESTI
Tạo nền tảng vững chắc
Theo Sở KH&CN thành phố Hồ Chí Minh, sau khi tinh gọn bộ máy sau sáp nhập các tỉnh Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, toàn ngành đã tập trung nguồn lực triển khai thắng lợi các nhiệm vụ năm 2025, thiết thực đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị về phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia vào cuộc sống.
Cụ thể, kinh tế số ước đóng góp khoảng 25% GRDP của thành phố; chỉ số năng suất các yếu tố tổng hợp TFP đạt 56%; tỷ lệ chi đầu tư xã hội cho khoa học và công nghệ đạt khoảng 1,1% GRDP...
Ngành KHCN đóng góp tích cực cho sự tăng trưởng chung của thành phố Hồ Chí Minh trong năm 2025. Đồ họa: Cục Thống kê thành phố Hồ Chí Minh
Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp tại thành phố phát triển các sản phẩm công nghệ như robot, UAV, IoT, AI, nền tảng số với tỷ lệ nội địa hóa ngày càng cao. Hạ tầng viễn thông ghi nhận bước bứt phá với 23.205 trạm 4G (phủ sóng 100%) và 4.304 trạm 5G (phủ sóng 68%).
Điển hình, tháng 6-2025, đội tuyển 6 thành viên của Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh đạt giải cao nhất khi lần đầu tiên tham dự cuộc thi quốc tế lần thứ 2 về thiết kế máy bay không người lái (UAV) tổ chức tại Cộng hòa Czech.
Tiến sĩ Hà Lê Như Ngọc Thành, giảng viên Khoa Cơ khí chế tạo máy là người hướng dẫn các sinh viên tham gia cuộc thi cho biết, với nỗ lực của các thành viên, đội tuyển của nhà trường đã vượt qua những khó khăn về lập trình giúp UAV hoạt động ổn định, kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để máy bay nhận diện mục tiêu, cách chống lại các tín hiệu gây nhiễu... để đạt giải cao nhất của cuộc thi.
Mô hình UAV do Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh thiết kế và phát triển, phục vụ nghiên cứu và ứng dụng trong quản lý đô thị. Ảnh: Nguyễn Tuyết
Đây cũng là động lực lớn để thầy và trò nhà trường tự tin đẩy mạnh ứng dụng UAV trong cuộc sống, trước hết là thiết kế UAV dùng trong quản lý đô thị.
Theo Giám đốc Sở KH&CN thành phố Hồ Chí Minh Lâm Đình Thắng, năm 2025, Sở cũng đã chủ động đề xuất, triển khai nhiều nội dung mới xuất phát từ yêu cầu phát triển, tập trung vào sandbox (thử nghiệm có kiểm soát), tài sản số, công nghệ tài chính và đổi mới sáng tạo. Trong đó, Nhà nước có vai trò dẫn dắt một số lĩnh vực then chốt, từ đó thu hút các nguồn lực xã hội đóng góp cho sự phát triển chung.
Tăng tốc trong năm 2026
Thành phố Hồ Chí Minh xác định năm 2026 là năm tăng tốc, hành động thực chất, lấy kết quả làm thước đo trong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, xây dựng hệ thống KPI tiệm cận chuẩn mực quốc tế, giữ vững vai trò tiên phong của KHCN thành phố.
Sở KH&CN thành phố Hồ Chí Minh thử nghiệm UAV giao hàng, vận chuyển thuốc cấp cứu. Ảnh: Nguyễn Tuyết
Để triển khai, UBND thành phố giao cho Sở KH&CN 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm: Tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu trong triển khai KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tập trung nguồn lực cho năm 2026, đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng và năng lực cạnh tranh; tăng cường kết nối tạo nên hệ sinh thái cùng chia sẻ nguồn lực, cùng phát triển; đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với phát triển nhân lực, thu hút nhân tài và hoàn thiện cơ chế, chính sách, thu hút các chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu đến làm việc, nghiên cứu và sinh sống.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường cho biết, để hiện thực hóa 4 nhóm nhiệm vụ nêu trên, năm 2026, thành phố dự kiến bố trí 12.705 tỷ đồng cho KHCN, chiếm 4,16% tổng chi ngân sách năm, cao hơn mức bình quân chung cả nước. Thành phố cũng triển khai Đề án Quỹ đầu tư mạo hiểm nhằm mở rộng kênh huy động nguồn lực cho các hoạt động đổi mới sáng tạo.
Thành phố Hồ Chí Minh kết nối khu lõi đô thị, trung tâm công nghiệp - công nghệ và kinh tế biển, tạo nền tảng thúc đẩy phát triển kinh tế số và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn mới. Đồ họa: CESTI
Bộ KH&CN cũng rất quan tâm những chuyển động mới của thành phố Hồ Chí Minh. Trong buổi làm việc với Sở hôm 12-1, Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh yêu cầu ngành KHCN thành phố chuyển trọng tâm mạnh mẽ từ nghiên cứu sang ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa công nghệ, coi đây là hướng đi cốt lõi trong giai đoạn tới, thiết thực triển khai Nghị quyết 57.
Thứ trưởng cũng đề nghị Sở KH&CN thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt hệ sinh thái ứng dụng và chuyển giao công nghệ, tăng cường kết nối; tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, chủ động đề xuất cơ chế, chính sách xuất phát từ thực tiễn thành phố và tăng cường phối hợp với Bộ KH&CN trong thời gian tới.
Nam Trung - Tùng Lâm