Đáng lo ngại hơn, phía sau những hành vi xốc nổi ấy không đơn thuần là hành vi bột phát tuổi mới lớn, mà phản ánh sự lệch chuẩn trong nhận thức, lối sống…
Khi đường phố trở thành “sàn diễn” của sự lệch chuẩn
Một số hình ảnh thanh thiếu niên “đi bão” trong đêm bị lực lượng Công an kịp thời ngăn chặn, xử lý.
Khoảng thời gian từ 22 giờ đến rạng sáng, nhiều tuyến đường trung tâm Đà Nẵng như 2 Tháng 9, Võ Văn Kiệt, Nguyễn Tất Thành, Hoàng Sa, Trường Sa… từng xuất hiện các nhóm thanh thiếu niên điều khiển mô-tô tháo biển số, mang theo hung khí tự chế, tụ tập “thị uy”, quay clip đăng mạng xã hội…
Không ít vụ việc bắt nguồn từ những mâu thuẫn rất nhỏ trên Facebook, TikTok, Telegram, hoặc đơn giản chỉ vì “nhìn đểu”, “không vừa mắt”. Chỉ sau vài dòng tin nhắn kích động, những cuộc khẩu chiến trên mạng nhanh chóng biến thành các màn rượt đuổi, hỗn chiến ngoài đời thực.
Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng Công an TP Đà Nẵng liên tiếp triệt xóa nhiều nhóm thanh thiếu niên tụ tập gây rối, mang hung khí lưu thông trên đường phố, trong đó có nhiều đối tượng còn ở độ tuổi rất trẻ, thậm chí mới 13–14 tuổi.
Điển hình, ngày 10-4, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Đà Nẵng tiếp tục khởi tố thêm 10 bị can liên quan vụ hỗn chiến xảy ra rạng sáng 29-3 trên tuyến đường 2-9. Xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân, nhiều nhóm thanh thiếu niên đã mang theo hung khí, bình xịt hơi cay, điều khiển mô-tô tốc độ cao, rú ga, nẹt pô, truy đuổi nhau xuyên đêm giữa khu vực trung tâm TP. Khoảng 3 giờ sáng, nhóm này kéo đến khu vực một quán giải khát trên đường 2-9 chửi bới, thách thức đối phương, gây náo loạn cả khu vực.
Cơ quan điều tra cũng làm rõ hành vi của nhóm thanh niên khác liên quan vụ việc. Sau khi bị nhóm đối thủ ném chai thủy tinh và dùng hung khí đe dọa, thay vì trình báo cơ quan Công an, các đối tượng tiếp tục chuẩn bị hung khí điều khiển nhiều mô-tô tháo biển số lạng lách, đánh võng, rú ga, nẹt pô lòng vòng trên tuyến đường trung tâm để tìm đối thủ để “thua đủ”.
Không lâu sau đó, Phòng Cảnh sát hình sự tiếp tục phát hiện, truy xét một nhóm thanh thiếu niên khác tụ tập mang hung khí gây rối trên địa bàn phường Liên Chiểu.
Cụ thể, qua theo dõi trên Telegram, lực lượng Công an phát hiện đoạn video ghi lại cảnh nhiều đối tượng điều khiển mô-tô, mang theo súng bắn đạn hạt nở, kiếm, bình xịt hơi cay, dao phóng lợn… chạy qua nhiều tuyến đường để truy tìm đối thủ.Chỉ sau 5 ngày xác minh, truy xét, lực lượng Công an đã làm rõ nhóm đối tượng tuổi đời từ 15 đến 19 tuổi liên quan vụ việc. Qua đấu tranh, phần lớn đối tượng đều khai nguyên nhân xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân hoặc “bị khiêu khích trên mạng”.
Điều đáng suy nghĩ là nhiều thanh thiếu niên tham gia các vụ việc không nhận thức đầy đủ tính chất nguy hiểm của hành vi. Với các em, việc tụ tập chạy xe tốc độ cao, quay clip đăng mạng chỉ đơn giản để “thể hiện đẳng cấp”, “câu view”, “khẳng định bản thân”. Có em khai với cơ quan Công an: “Thấy trên mạng nhiều người làm vậy nên bắt chước”. Một câu trả lời ngắn ngủi nhưng phản ánh rõ sự lệch chuẩn nhận thức đang xuất hiện trong một bộ phận giới trẻ hiện nay.
Những khoảng trống trong quản lý, giáo dục thanh thiếu niên
Nhiều cán bộ trực tiếp làm công tác đấu tranh với tội phạm thanh thiếu niên cho biết, phần lớn các vụ việc ban đầu chỉ là tụ tập đêm khuya, chạy xe “biểu diễn”, nhưng nếu không ngăn chặn kịp thời sẽ rất dễ phát sinh hành vi phạm pháp nghiêm trọng hơn.
Thực tế cho thấy, nhiều đối tượng từ vi phạm giao thông đã chuyển sang gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích, cướp giật tài sản, thậm chí chống người thi hành công vụ.Một số thanh thiếu niên bỏ học sớm, thiếu sự quản lý của gia đình, bị lôi kéo vào các hội nhóm “anh em xã hội” trên mạng. Từ những cuộc tụ tập vô bổ, các đối tượng dần hình thành tâm lý thích bạo lực, coi thường pháp luật, xem việc mang hung khí như một “biểu tượng sức mạnh”.
Không ít phụ huynh hoàn toàn không biết con em mình ra ngoài lúc nửa đêm, điều khiển xe độ chế, tham gia các nhóm tụ tập nguy hiểm. Chỉ đến khi cơ quan Công an mời làm việc, nhiều gia đình mới bàng hoàng nhận ra con mình đã vi phạm pháp luật.
Ngồi lặng người trước trụ sở cơ quan điều tra sau khi con trai bị xử lý về hành vi gây rối trật tự công cộng, chị N.T.H. (trú quận Liên Chiểu) nghẹn ngào: “Vợ chồng tôi cứ nghĩ con chỉ đi chơi với bạn bè, không ngờ lại tụ tập chạy xe, mang hung khí như vậy. Khi xem clip Công an cho xem, tôi thật sự sốc vì không nhận ra đó là con mình”.
Người mẹ ấy cho biết, do công việc mưu sinh bận rộn nên thời gian gần đây chị ít quan tâm đến các mối quan hệ, sinh hoạt của con. “Có hôm 1-2 giờ sáng cháu mới về nhưng mình nghĩ con lớn rồi nên chủ quan. Giờ nghĩ lại mới thấy nếu gia đình quan tâm sát sao hơn thì có lẽ đã không xảy ra chuyện…”, chị day dứt.
Trường hợp trên không phải cá biệt, nhiều phụ huynh khi được mời làm việc đều chung tâm trạng hoang mang, bất ngờ vì trước đó họ không hề biết con em mình tham gia các hội nhóm trên mạng xã hội, thường xuyên tụ tập đêm khuya hoặc mang theo hung khí khi ra đường.
Một thực tế cần nhìn nhận thẳng thắn là hiện nay, công tác quản lý, giáo dục thanh thiếu niên ở một số nơi vẫn còn những khoảng trống đáng lo ngại. Có gia đình mải mê mưu sinh, giao hoàn toàn việc giáo dục con cái cho nhà trường. Ngược lại, một số nhà trường lại cho rằng trách nhiệm quản lý học sinh ngoài giờ thuộc về gia đình. Sự thiếu gắn kết giữa gia đình - nhà trường - xã hội đã tạo ra “khoảng trống quản lý”, khiến nhiều thanh thiếu niên dễ bị tác động bởi môi trường xấu.
Trong khi đó, mạng xã hội đang trở thành “thế giới sống thứ hai” của giới trẻ. Những clip đua xe, đánh nhau, “giang hồ mạng”, phát ngôn lệch chuẩn… xuất hiện dày đặc và “đầu độc” một bộ phận thanh thiếu niên đua đòi sống ảo, chứng tỏ bản thân... nếu không được định hướng đúng rất dễ dẫn tới hành vi lệch chuẩn.
Nhiều chuyên gia tâm lý cho rằng, điều đáng sợ không chỉ nằm ở hành vi vi phạm pháp luật, mà ở việc nhiều thanh thiếu niên hiện nay đang dần mất khả năng phân biệt đúng - sai, coi thường các chuẩn mực xã hội và xem sự nổi loạn như một cách khẳng định cá tính.
Đà Nẵng là thành phố du lịch, thành phố đáng sống - nơi hình ảnh bình yên, văn minh đô thị được vun đắp bằng rất nhiều nỗ lực.Thế nhưng, những vụ việc thanh thiếu niên tụ tập gây rối, mang hung khí, chạy xe tốc độ cao… thời gian qua đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ mất an ninh trật tự đô thị và sự lệch hướng của một bộ phận giới trẻ.
Nguyên Hưng
* Kỳ 2: Khi mạng xã hội trở thành “mồi lửa” bùng phát sự lệch chuẩn