Thanh toán không tiền mặt phủ rộng với 7,6 triệu tài khoản vùng sâu, vùng xa

6 giờ trướcBài gốc

Hạ tầng, chính sách và công nghệ cùng tạo lực đẩy

Thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã liên tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm xây dựng khuôn khổ pháp lý đồng bộ cho phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, đồng thời thúc đẩy ngân hàng số và bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán. Việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các nghị định, thông tư liên quan đến thanh toán không tiền mặt, giám sát hệ thống thanh toán và dịch vụ trung gian thanh toán đang được triển khai đồng bộ, tạo nền tảng pháp lý rõ ràng cho thị trường phát triển.

Song hành với chính sách, hạ tầng thanh toán được đầu tư mạnh mẽ. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng vận hành thông suốt, trong khi hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử tiếp tục mở rộng kết nối, tích hợp với nhiều ngành, lĩnh vực để phục vụ thanh toán dịch vụ công. Mạng lưới ATM, POS phủ rộng tới hầu hết các địa phương, góp phần hình thành thói quen thanh toán hiện đại cho người dân.

Đáng chú ý, thanh toán điện tử trong khu vực công ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Toàn bộ các cơ sở giáo dục đại học tại đô thị đã chấp nhận thanh toán học phí qua ngân hàng. Phần lớn trường mầm non, phổ thông cũng đã sẵn sàng phương tiện phục vụ thanh toán không dùng tiền mặt. Bên cạnh đó, 82% người hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội tại khu vực đô thị nhận chi trả qua phương thức không dùng tiền mặt.

Không chỉ dừng lại ở tiện ích, yếu tố an toàn được đặt lên hàng đầu. Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động (SIMO) đã được triển khai tới 149 đơn vị, ghi nhận hơn 688 nghìn tài khoản có dấu hiệu nghi ngờ. Hệ thống này đã phát cảnh báo tới 3,5 triệu lượt khách hàng, trong đó hơn 1,1 triệu giao dịch đã được tạm dừng hoặc hủy bỏ, tương ứng số tiền hơn 3,99 nghìn tỷ đồng. Những con số này cho thấy nỗ lực kiểm soát rủi ro đang đi song hành với tốc độ phát triển của thanh toán số.

Thanh toán không tiền mặt phủ rộng với 7,6 triệu tài khoản tại khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa. Ảnh: Agribank

“Dòng chảy số” về nông thôn, vùng sâu, vùng xa

Nếu trước đây, thanh toán không tiền mặt chủ yếu tập trung ở đô thị thì hiện nay xu hướng này đã lan tỏa mạnh mẽ về khu vực nông thôn, miền núi và vùng khó khăn. Một trong những động lực quan trọng là dịch vụ tiền di động (Mobile Money).

Ngân hàng Nhà nước cho biết, đến cuối năm 2025, cả nước có hơn 11,17 triệu tài khoản Mobile Money, trong đó khoảng 7,64 triệu tài khoản thuộc khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo, chiếm khoảng 68% tổng số tài khoản. Con số này không chỉ phản ánh độ phủ của dịch vụ mà còn cho thấy nhu cầu thực tế và khả năng tiếp cận tài chính của người dân tại những khu vực vốn bị coi là “vùng trũng” dịch vụ ngân hàng.

Tổng số giao dịch qua Mobile Money đạt hơn 326,75 triệu lượt, với giá trị khoảng 9.259 tỷ đồng. Đây là minh chứng rõ ràng cho việc các phương thức thanh toán mới đang dần thay đổi hành vi tiêu dùng và thanh toán của người dân.

Bên cạnh Mobile Money, mô hình đại lý thanh toán cũng góp phần đưa dịch vụ tài chính đến gần hơn với người dân. Những điểm giao dịch nhỏ lẻ, linh hoạt tại địa phương đã trở thành “cánh tay nối dài” của hệ thống ngân hàng, giúp người dân thực hiện các giao dịch cơ bản mà không cần di chuyển xa.

Ở góc độ thị trường, xu hướng thanh toán không tiền mặt tiếp tục tăng trưởng tích cực trong những tháng đầu năm 2026. Tổng giao dịch tăng hơn 40% về số lượng, trong khi các kênh Internet và điện thoại di động ghi nhận mức tăng mạnh. Đặc biệt, giao dịch qua QR Code tiếp tục duy trì đà tăng trưởng hai chữ số, cho thấy sự phổ biến của phương thức thanh toán nhanh, tiện lợi này.

Ngược lại, giao dịch qua ATM giảm về số lượng, phản ánh xu hướng giảm dần nhu cầu sử dụng tiền mặt. Thói quen tiêu dùng đang thay đổi, từ rút tiền sang thanh toán trực tiếp bằng các phương thức số.

Ngân hàng Nhà nước cho biết, trong thời gian tới, định hướng phát triển thanh toán không tiền mặt tiếp tục tập trung vào hoàn thiện thể chế, nâng cấp hạ tầng và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Việc xây dựng các sản phẩm, dịch vụ thanh toán mới gắn với hệ sinh thái số sẽ là trọng tâm để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người dân và doanh nghiệp.

Cùng với đó, yêu cầu về an ninh, an toàn và bảo mật tiếp tục được đặt ở vị trí then chốt. Các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán được yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp bảo mật trên tất cả các kênh, từ ngân hàng số đến giao dịch tại quầy, nhằm bảo vệ quyền lợi khách hàng.

Một trụ cột khác không thể thiếu là truyền thông và giáo dục tài chính. Việc nâng cao nhận thức, kỹ năng sử dụng dịch vụ tài chính cho người dân, đặc biệt tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, sẽ quyết định mức độ bền vững của quá trình chuyển đổi sang thanh toán không tiền mặt.

Tính đến ngày 20/3/2026, cả ngành Ngân hàng đã có hơn 151,4 triệu hồ sơ khách hàng (CIF) cá nhân; hơn 1,82 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức có tài khoản thanh toán đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VneID. Khoảng 29,44 triệu khách hàng cá nhân và 471 khách hàng tổ chức có ví điện tử đang hoạt động đã được thu thập, đối chiếu thông tin sinh trắc học với căn cước công dân gắn chip thông qua ứng dụng ví điện tử.

Ngân Thương

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/thanh-toan-khong-tien-mat-phu-rong-voi-7-6-trieu-tai-khoan-vung-sau-vung-xa-449864.html