Tháo gỡ 'nút thắt' bảo hiểm y tế: Cú hích đưa y học cổ truyền về gần dân

3 giờ trướcBài gốc

Để tháo gỡ “nút thắt” này, Bộ Y tế đang quyết liệt triển khai những giải pháp đột phá toàn diện, kỳ vọng tạo ra “cú hích” mạnh mẽ đưa tinh hoa y học cổ truyền về gần dân và bảo đảm quyền lợi an sinh công bằng.

Lãnh đạo Bộ Y tế thăm, kiểm tra công tác điều trị tại Viện Y học cổ truyền Quân đội. Ảnh: Trần Minh

Nghịch lý chi bảo hiểm y tế cho y học cổ truyền

Những năm qua, mạng lưới khám, chữa bệnh y học cổ truyền từng bước được củng cố. Chất lượng chuyên môn và khả năng kết hợp đông - tây y ngày càng được nâng cao. TS Vũ Mạnh Hà, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế cho biết, hiện có 5 bệnh viện y học cổ truyền trực thuộc Bộ Y tế và các bộ, ngành khác; 61 bệnh viện y học cổ truyền cấp tỉnh; hệ thống khoa y học cổ truyền tại các bệnh viện đa khoa; gần 84% trạm y tế xã có triển khai khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền. Tính đến năm 2025, công tác khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế lĩnh vực này đạt khoảng 7 triệu lượt, chiếm 3,3% tổng số lượt khám, chữa bệnh chung toàn quốc.

Chính sách bảo hiểm y tế đối với y dược cổ truyền ngày càng hoàn thiện. Danh mục chi trả được mở rộng với 229 loại thuốc đông y và 349 vị thuốc cổ truyền. Nhờ đó, tỷ lệ người dân tiếp cận y dược cổ truyền tính đến năm 2025 tăng trưởng rõ rệt. Trong đó, tuyến xã đạt 24,4% tỷ lệ khám bệnh, 25,6% điều trị ngoại trú; tuyến huyện đạt 16,3% tỷ lệ khám bệnh, điều trị nội và ngoại trú lần lượt là 9% và 9,3%; tuyến tỉnh đạt 11,1% tỷ lệ khám bệnh, điều trị nội và ngoại trú là 9,8% và 13,7%.

Nguồn dược liệu ở nước ta rất phong phú. Tuy nhiên, tỷ trọng chi cho thuốc cổ truyền mới chỉ chiếm khoảng 5,42% tổng chi phí thuốc bảo hiểm y tế, quá thấp so với mục tiêu tối thiểu 20% vào năm 2025 và 30% vào năm 2030.

Về vấn đề này, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) Trần Thị Trang cho biết, rào cản lớn nhất nằm ở Danh mục thuốc thanh toán bảo hiểm y tế ban hành từ năm 2015 đến nay đã quá lỗi thời, chưa được cập nhật kịp thời theo Luật Dược hiện hành. Trong khi tân dược có hơn 1.000 hoạt chất được chi trả thì y học cổ truyền mới dừng lại ở 229 nhóm thuốc đông y và 349 vị thuốc cổ truyền. Thêm vào đó, vướng mắc về tên gọi khoa học của dược liệu chưa thống nhất, việc phân loại số đăng ký giữa hóa dược và dược liệu, cùng cơ chế giám định bảo hiểm trực tuyến rườm rà đang tạo ra áp lực lớn cho công tác thanh, quyết toán tại các cơ sở y tế.

Bên cạnh đó, công tác khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng y dược cổ truyền còn vấp phải rào cản lớn về cơ chế quản lý tuyến và phân bổ thẻ. Đơn cử như Bệnh viện Châm cứu trung ương - cơ sở chuyên sâu đầu ngành được giao chỉ tiêu 35.000 thẻ bảo hiểm y tế ban đầu nhưng đến cuối năm 2025 mới chỉ đạt 18.363 thẻ. Đáng chú ý, nhóm đối tượng cần điều trị dài ngày, phục hồi chức năng sâu như người cao tuổi lại gặp khó khăn khi tiếp cận tuyến chuyên sâu do thủ tục chuyển viện phức tạp từ tuyến dưới. Người bệnh thường đến cơ sở chuyên sâu rất muộn, làm giảm hiệu quả can thiệp lâm sàng và tăng chi phí tự chi trả.

Tương tự, tại Viện Y học cổ truyền Quân đội, tỷ lệ người bệnh chuyển tuyến và tự đến diện nội trú năm 2025 chiếm 49,87%. Việc phải xin giấy chuyển tuyến rườm rà vô tình làm mất đi “thời gian vàng” để can thiệp phục hồi chức năng sớm cho người bệnh. Đại diện Viện Y học cổ truyền Quân đội chỉ ra rằng, nhiều vị thuốc Nam có hiệu quả điều trị cao trong nhân dân như lá táo, vỏ cây đại... vẫn nằm ngoài danh mục bảo hiểm y tế. Thậm chí, phương pháp điều trị như thủy châm hiện vẫn chưa có danh mục thuốc riêng biệt, gây khó khăn cho bệnh viện.

Đột phá để đưa y học cổ truyền về gần dân

TS Vũ Mạnh Hà, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế cho biết, để hiện thực hóa quan điểm “chìa khóa đưa y học cổ truyền về gần dân chính là việc tích hợp các dịch vụ kỹ thuật, bài thuốc cổ truyền chính thống vào danh mục chi trả toàn diện của bảo hiểm y tế quốc gia”, Bộ Y tế đang giao Vụ Bảo hiểm y tế phối hợp với các cục, vụ liên quan triển khai đồng bộ các giải pháp đột phá.

Trong đó, liên quan đến giải pháp mở rộng danh mục thuốc và dược liệu, Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương sửa đổi Thông tư số 05/2015/TT-BYT; xem xét bổ sung 94 loại thuốc và 5 loại dược liệu mới; ưu tiên thuốc cổ truyền chất lượng sản xuất trong nước để giảm phụ thuộc nhập khẩu; nghiên cứu cơ chế đặc thù cho thuốc tươi, bài thuốc cổ phương và bổ sung thuốc thủy châm.

Cùng với đó là giải pháp cải cách cơ chế đăng ký và thông tuyến bệnh mạn tính đặc thù, nghiên cứu sửa đổi Thông tư số 01/2025/TT-BYT quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế theo hướng cho phép người dân chủ động lựa chọn đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu tại các cơ sở y học cổ truyền phù hợp với năng lực tiếp nhận thực tế của cơ sở. Đặc biệt, Bộ Y tế đang xây dựng cơ chế “thông tuyến chuyên môn kỹ thuật” áp dụng riêng cho danh mục các bệnh đặc thù, là thế mạnh của y học cổ truyền (cơ xương khớp, thần kinh, phục hồi di chứng đột quỵ, bại não, tiêu hóa, da liễu...).

Ngoài ra, ngành Y tế sẽ thí điểm các phương thức thanh toán bảo hiểm y tế mới tiên tiến như thanh toán theo định suất hoặc theo gói dịch vụ (DRG) đối với hình thức điều trị ngoại trú và điều trị ban ngày tại các cơ sở y học cổ truyền. Đồng thời, vận hành trung tâm dữ liệu tập trung, ứng dụng công nghệ thông tin trong giám định nhằm tối ưu hóa và minh bạch Quỹ Bảo hiểm y tế.

Văn Thành - Trần Thảo

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/thao-go-nut-that-bao-hiem-y-te-cu-hich-dua-y-hoc-co-truyen-ve-gan-dan-1159457.html