Ngày 3-3, tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng, Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình nghe báo cáo về những vướng mắc của hàng loạt dự án tồn đọng. Trong đó có dự án bảo vệ, khoanh nuôi, tái sinh, trồng, phát triển rừng dầu Hồng Liêm và động vật quý hiếm (Safari Hồng Liêm).
Quang cảnh buổi làm việc.
Xử lý nghiêm nhưng không để lãng phí
Dự án trên có tổng mức đầu tư khoảng 3.000 tỉ đồng, quy mô gần 3.400 ha, cách Phan Thiết hơn 30 km. Kết quả kiểm tra của cơ quan chức năng tỉnh Bình Thuận cũ cho thấy chủ đầu tư là Công ty CP Rạng Đông đã xây dựng hàng loạt hạng mục khi chưa được cấp có thẩm quyền cho phép, trên tổng diện tích hơn 6,3 ha.
Các công trình gồm trung tâm điều hành, nhà hàng, khu cà phê, gần 100 căn nhà rông kiểu Tây Nguyên, bãi đậu xe, trạm bơm, trạm biến áp… UBND tỉnh đã hai lần ban hành quyết định xử phạt hành chính vào tháng 3-2022 và tháng 3-2025, yêu cầu chủ đầu tư nộp phạt, khôi phục hiện trạng đất.
Một góc rừng dầu Hồng Liêm.
Đến nay, doanh nghiệp đã nộp đủ tiền phạt nhưng chưa thực hiện việc khôi phục tình trạng ban đầu của đất. Định hướng giải quyết vụ việc này, thông báo số 252 ngày 17-3-2022 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương nêu rõ: Đối với việc xây dựng trái phép gần 100 căn biệt thự phục vụ nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái trên diện tích 3,7 ha đất lâm nghiệp, nông nghiệp tại dự án cần sớm có giải pháp xử lý phù hợp.
Quá trình đó cần giải quyết hài hòa vì sự phát triển chung, phát huy hiệu quả nguồn lực tài nguyên và của doanh nghiệp.
Ông Hồ Văn Mười, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng báo cáo tại buổi làm việc.
Đây chính là “nút thắt” lớn nhất của dự án: Xử lý nghiêm vi phạm nhưng không để lãng phí nguồn lực hàng ngàn tỉ đồng đã đầu tư.
Nỗ lực tháo gỡ
Trước thực trạng trên, UBND tỉnh Lâm Đồng đã báo cáo, xin ý kiến Trung ương về hướng xử lý. Quan điểm của Ban Chỉ đạo 751 đưa ra ngày 5-8-2025 nêu: Trường hợp dự án phù hợp với quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch liên quan, đã triển khai đầu tư xây dựng khi chưa đảm bảo điều kiện khởi công thì xem xét cho tiếp tục thực hiện.
Ông Phan Nguyễn Hoàng Tân, Giám đốc Sở Nông nghiệp & Môi trường báo cáo về safari Hồng Liêm.
Trong bối cảnh đó, Safari Hồng Liêm được xem là phép thử về cách thức xử lý: Vừa giữ kỷ cương pháp luật, vừa tránh đóng băng nguồn lực đầu tư.
Theo UBND tỉnh Lâm Đồng, dự án đến nay đã phù hợp với các quy hoạch liên quan. Nếu được tháo gỡ vướng mắc, dự án sẽ tạo điểm đến mới ấn tượng, tạo cú hích phát triển du lịch rừng - biển trong quần thể khu du lịch quốc gia Mũi Né.
Hươu cao cổ trong safari Hồng Liêm.
Do vậy, tỉnh Lâm Đồng kiến nghị Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ, Ban Chỉ đạo 751 chấp thuận phương án: Đưa dự án Safari Hồng Liêm vào danh mục dự án cần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và được áp dụng cơ chế cho phép tồn tại các công trình đã xây dựng trên diện tích hơn 6,3 ha để tiếp tục triển khai.
Động vật hoang dã trong safari Hồng Liêm khá đa dạng.
Đối với dự án này, theo Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ, trên cơ sở nghị quyết của Bộ Chính trị cho phép áp dụng Nghị quyết 265, nếu không vi phạm các quy hoạch cơ bản thì thuộc thẩm quyền của tỉnh Lâm Đồng quyết định cho tiếp tục thực hiện. Đây là "chiếc phao cứu sinh" mang tính pháp lý cao nhất để dự án tồn tại nếu chứng minh được sự phù hợp với quy hoạch bền vững.
Cơ hội cho safari lớn nhất Việt Nam
Safari Hồng Liêm có quy mô 3.400 ha với hệ sinh thái rừng dầu, 36 loài động vật thuộc 22 họ là nguồn tài nguyên quý hiếm. Việc tổ chức các quần thể động vật bán hoang dã như hươu sao, nai, bò rừng, đà điểu, linh dương, hươu cao cổ, ngựa vằn… nếu được quản lý khoa học có thể tạo nên khu bảo tồn giáo dục môi trường giá trị.
Ngựa vằn trong safari Hồng Liêm. Ảnh ĐÌNH HÒA.
Ở khía cạnh du lịch, safari là phân khúc cao cấp có khả năng kéo dài thời gian lưu trú của du khách. Nếu được chuẩn hóa vận hành, kết nối tour tuyến, đây có thể trở thành sản phẩm độc đáo, cạnh tranh với các mô hình safari trong khu vực Đông Nam Á.
Chỉ đạo của Phó Thủ tướng đặt ra nguyên tắc rõ ràng: Tuân thủ quy hoạch, đúng thẩm quyền và xử lý trên cơ sở nghị quyết, cơ chế đặc thù.
Nếu tháo gỡ đúng hướng, Safari Hồng Liêm có thể trở thành biểu tượng của cách xử lý dự án tồn đọng: Không bao che sai phạm nhưng cũng không để lãng phí nguồn lực, biến điểm nghẽn thành động lực phát triển bền vững.
PHƯƠNG NAM - VÕ TÙNG