Tháo gỡ nút thắt thể chế: Vận hành thông suốt chính quyền địa phương hai cấp

3 giờ trướcBài gốc

Dưới sự chỉ đạo sát sao của Trung ương và sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã nhanh chóng đi vào ổn định. (Ảnh: Vietnam+)

Ngày 28/4, tại Họp báo của Bộ Nội vụ, bà Nguyễn Thị Tú Thanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương cho biết sau gần một năm triển khai mô hình vận hành chính quyền địa phương hai cấp, hệ thống chính trị đã ghi nhận những chuyển biến tích cực trong hiệu lực và hiệu quả quản lý Nhà nước.

Dưới sự chỉ đạo sát sao của Trung ương và sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, mô hình này đã nhanh chóng đi vào ổn định, tạo tiền đề quan trọng cho việc đổi mới quản trị quốc gia. Tuy nhiên, thực tiễn vận hành cũng bộc lộ những điểm nghẽn về hạ tầng số, áp lực nhân sự tại cấp xã và các quy định về phân cấp, phân quyền. Để giải quyết dứt điểm các tồn tại này, Bộ Nội vụ hiện đang khẩn trương tham mưu các cơ chế mới đồng thời chuẩn bị sơ kết một năm thực hiện nhằm rút ra những bài học kinh nghiệm cho giai đoạn tiếp theo.

Nâng cao chất lượng nhân lực và hạ tầng số

Nhìn lại hành trình gần một năm qua, bà Nguyễn Thị Tú Thanh chia sẻ việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp đã bước qua giai đoạn thử nghiệm và đi vào vận hành chính thức một cách thông suốt. Dù vậy, trong quá trình theo dõi và nắm bắt tình hình từ thực địa, Bộ Nội vụ đã nhận diện rõ các nhóm khó khăn chủ yếu trong quá trình triển khai thực hiện.

Trong đó, điểm cốt lõi là sự chưa đồng bộ trong hệ thống công nghệ thông tin và cơ sở dữ liệu hạ tầng số. Dù việc triển khai hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính đã mang lại những hiệu quả bước đầu, song tại một số địa phương, các tiện ích đặc thù vẫn chưa thực sự trơn tru. Điều này đòi hỏi một nỗ lực lớn hơn trong việc kết nối và số hóa dữ liệu để bảo đảm tính thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Bên cạnh đó, áp lực công việc dồn về cấp xã sau khi thực hiện phân cấp, phân quyền là một thực tế đang diễn ra. Hiện nay, đội ngũ cán bộ cơ sở đang đối mặt với khối lượng công việc tăng cao thêm vào đó là những khó khăn về trình độ chuyên môn chưa đồng đều ở một số lĩnh vực chuyên sâu.

Nhằm tháo gỡ những vướng mắc này, Bộ Nội vụ đã xác định một số nhóm giải pháp trọng tâm cho thời gian tới. Trong đó, công tác hoàn thiện thể chế được đặt lên hàng đầu.

Bà Nguyễn Thị Tú Thanh nhấn mạnh: “Chúng ta cần tiếp tục hoàn thiện các quy định về phân cấp, phân quyền, tổ chức bộ máy và công tác cán bộ để đảm bảo nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, từ đó nâng cao hiệu lực hiệu quả quản lý Nhà nước."

Việc làm rõ thẩm quyền không chỉ giúp giảm bớt sự chồng chéo mà còn tạo không gian chủ động cho cấp cơ sở trong việc xử lý các vấn đề phát sinh tại địa phương.

Song song với hoàn thiện thể chế, bà Thanh nhấn mạnh việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, đặc biệt là tại cấp xã, được xem là giải pháp then chốt. Cột mốc quan trọng trong lộ trình này là Quyết định số 700/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 20/4/2026, phê duyệt Đề án tăng cường bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức ở xã, phường, đặc khu đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp giai đoạn 2026-2031. Đây là căn cứ để rà soát, bố trí lại nhân sự phù hợp với yêu cầu của mô hình chính quyền hai cấp đồng thời tập trung đào tạo kỹ năng số và năng lực tổ chức thực thi công vụ. Bên cạnh đó, Bộ Nội vụ cũng sẽ chú trọng việc xử lý hiệu quả tài sản công, trụ sở nhà đất dôi dư sau sắp xếp để tránh lãng phí và cải thiện điều kiện làm việc cho cán bộ cơ sở.

Kế hoạch sơ kết một năm hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp nhằm đánh giá toàn diện mô hình, từ đó nhân rộng các điển hình tiên tiến và đề xuất những giải pháp mang tính chiến lược. (Ảnh: Vietnam+)

Tinh gọn bộ máy thôn, tổ dân phố

Một nội dung quan trọng khác đang nhận được sự quan tâm lớn của dư luận là việc bồi dưỡng năng lực cho đại biểu Hội đồng Nhân dân và lộ trình sắp xếp lại các thôn, tổ dân phố. Đây là những mắt xích trực tiếp gắn kết chính quyền với Nhân dân, quyết định đến việc triển khai thành công các chính sách tại cơ sở.

Theo bà Nguyễn Thị Tú Thanh, vai trò quản lý Nhà nước của Bộ Nội vụ trong việc nâng cao năng lực cho đại biểu dân cử đang được thực hiện chặt chẽ thông qua sự phối hợp với các cơ quan của Quốc hội.

Cụ thể, trên cơ sở các kế hoạch bồi dưỡng của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Công tác đại biểu, Bộ Nội vụ phối hợp triển khai các chương trình tập huấn chuyên sâu, nhất là đối với những đại biểu mới trúng cử. Mục tiêu là giúp các đại biểu nhanh chóng nắm vững kiến thức quản lý Nhà nước và kỹ năng hoạt động đại biểu ngay từ đầu nhiệm kỳ. Đặc biệt, theo Quy định số 393-QĐ/TW ngày 5/1/2026 của Ban Bí thư (về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trường chính trị tỉnh, thành phố), công tác bồi dưỡng cập nhật kiến thức cho cán bộ, công chức và đại biểu Hội đồng Nhân dân cấp xã đã được phân cấp cho các trường chính trị tỉnh, thành phố thực hiện, tạo sự chủ động và sát thực tế hơn cho từng địa phương.

Về vấn đề sắp xếp thôn, tổ dân phố và người hoạt động không chuyên trách, bà Thanh chia sẻ Bộ Nội vụ hiện đang chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng. Định hướng chung trong việc sắp xếp này là tinh gọn đầu mối, giảm số lượng thôn và tổ dân phố nhưng phải đảm bảo phù hợp với đặc điểm vùng miền và quy mô thực tiễn. Việc tinh gọn không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động ở cơ sở mà còn giảm áp lực quản lý trực tiếp cho chính quyền cấp xã.

Đề cập đến chế độ chính sách cho đội ngũ không chuyên trách, bà Nguyễn Thị Tú Thanh cho biết dự thảo Nghị định đang được nghiên cứu kỹ lưỡng theo hướng kế thừa các quy định phù hợp và điều chỉnh mức hỗ trợ tương xứng với khối lượng công việc mới.

“Việc hoàn thiện chính sách đặt trong tổng thể yêu cầu về tinh gọn bộ máy và sử dụng hiệu quả nguồn lực, nhằm động viên đội ngũ cán bộ cơ sở yên tâm công tác, cống hiến cho cộng đồng, " bà Thanh chia sẻ.

Để nhìn nhận một cách khách quan những thành quả và tồn tại, bà Thanh cho biết Bộ Nội vụ đã tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ ban hành kế hoạch sơ kết một năm hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp. Đợt sơ kết này là dấu mốc quan trọng để đánh giá toàn diện mô hình, từ đó nhân rộng các điển hình tiên tiến và đề xuất những giải pháp mang tính chiến lược. Với sự chuẩn bị chu đáo và cách tiếp cận khoa học, Bộ Nội vụ khẳng định vai trò là cơ quan thường trực của Chính phủ trong việc tháo gỡ khó khăn, bảo đảm mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành ngày càng thực chất, thông suốt và vì sự phát triển bền vững của đất nước./.

(Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/thao-go-nut-that-the-che-van-hanh-thong-suot-chinh-quyen-dia-phuong-hai-cap-post1107466.vnp