Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên tham dự phiên thảo luận tại Tổ 5
Nâng cao tính công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước
Đa số ĐBQH tại Tổ 5 tán thành việc xây dựng Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) thay thế Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 nhằm tiếp tục thể chế hóa các đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước về bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân, xây dựng cơ chế, chính sách để thực hiện hiệu quả phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”.
Đồng thời, nâng cao tính công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động cung cấp thông tin. Giải quyết các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn tổ chức thi hành Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 và phù hợp với mô hình tổ chức và hoạt động của các cơ quan sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Quang cảnh phiên thảo luận tại Tổ 5
Tuy nhiên, ĐBQH Nguyễn Thị Thùy Trang (Hưng Yên) bày tỏ băn khoăn với quy định tại Khoản 3, Điều 3, dự thảo Luật về: "Việc cung cấp thông tin phải đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, tăng cường cung cấp thông tin trên môi trường số; bảo đảm việc cung cấp thông tin kịp thời, minh bạch, thuận lợi cho công dân”.
Đại biểu Nguyễn Thị Thùy Trang đề nghị, bỏ cụm từ “đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số” vì không phù hợp. Bởi, đây là giải pháp, là trách nhiệm của các cơ quan, chứ không phải nguyên tắc bảo đảm quyền.
ĐBQH Nguyễn Thị Thùy Trang (Hưng Yên) phát biểu
Đại biểu đề nghị sửa đổi theo hướng: “Việc cung cấp thông tin phải đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật; tăng cường cung cấp thông tin trên môi trường số; bảo đảm việc cung cấp thông tin kịp thời, minh bạch, thuận lợi cho công dân”.
Có tình trạng lợi dụng thông tin được tiếp cận để gây áp lực, uy hiếp, đe dọa đối với cá nhân, tổ chức
Trước những rủi ro từ việc rò rỉ hoặc phát tán thông tin nhạy cảm đối với nền kinh tế, ĐBQH Lê Thị Thúy Sen (Hưng Yên) đề nghị, dự thảo Luật cần bổ sung cụ thể các tiêu chí vào quy định về nguyên tắc và hạn chế tiếp cận thông tin (Khoản 4 Điều 3 và Điều 4 của dự thảo Luật).
ĐBQH Lê Thị Thúy Sen (Hưng Yên) phát biểu
Theo đó, hệ thống pháp luật cần đưa các thông tin có thể ảnh hưởng đến an ninh tiền tệ quốc gia hoặc sự an toàn của hệ thống tài chính, ngân hàng vào diện hạn chế tiếp cận. Bởi thực tế về các luồng thông tin như dữ liệu cung tiền, kết quả xếp hạng tổ chức tín dụng, hay các tin đồn thất thiệt về đổi tiền - vốn là những thông tin có thể trực tiếp đe dọa đến sự an nguy của toàn hệ thống ngân hàng nếu không được kiểm soát tốt.
Tương tự, tại Khoản 2 Điều 5 và Điều 15 về các hành vi bị nghiêm cấm, đại biểu Lê Thị Thúy Sen kiến nghị, cần đưa việc phát tán các thông tin gây ảnh hưởng đến an toàn hệ thống tiền tệ quốc gia vào nhóm hành vi cấm.
Cũng liên quan đến hành vi bị nghiêm cấm, tại khoản 3, Điều 5 dự thảo Luật quy định, một trong các hành vi bị nghiêm cấm: “Cung cấp, sử dụng thông tin nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín, gây kỳ thị về giới, gây thiệt hại về tài sản, xâm phạm các quyền và lợi ích hợp pháp khác của cá nhân, cơ quan, tổ chức”.
ĐBQH Vũ Hồng Luyến (Hưng Yên) phát biểu
ĐBQH Vũ Hồng Luyến (Hưng Yên) đề nghị, cần nghiên cứu bổ sung khoản này như sau: “Cung cấp, sử dụng thông tin nhằm đe dọa, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín, gây kỳ thị về giới, gây thiệt hại về tài sản, xâm phạm các quyền và lợi ích hợp pháp khác của cá nhân, cơ quan, tổ chức.”.
Bởi, theo đại biểu Vũ Hồng Luyến, dự thảo Luật hiện chưa có quy định cụ thể, rõ ràng điều chỉnh hành vi này, dẫn đến khó khăn trong công tác nhận diện và xử lý vi phạm. Trong khi đó, thực tiễn đã phát sinh tình trạng một số đối tượng lợi dụng thông tin được tiếp cận để gây áp lực, uy hiếp, đe dọa đối với cá nhân, tổ chức, làm ảnh hưởng tiêu cực đến trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể liên quan.
Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tại Tổ 5
Đại biểu Vũ Hồng Luyến nhấn mạnh, việc bổ sung quy định nêu trên là cần thiết nhằm hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm tính răn đe, phòng ngừa vi phạm, đồng thời góp phần bảo vệ hiệu quả hơn quyền tiếp cận thông tin gắn với trách nhiệm sử dụng thông tin đúng mục đích, đúng quy định của pháp luật.
Từ góc nhìn của doanh nghiệp, ĐBQH Vũ Hồng Quân (Gia Lai) cho rằng, hiện nay, các thông tin thiết yếu như quy hoạch đất đai, danh mục dự án đầu tư, thủ tục xây dựng, dữ liệu tài chính công, giá đất, giá vật liệu, chi phí hạ tầng, dữ liệu lao động, chỉ số xây dựng… đang phân tán ở nhiều hệ thống, nhiều cơ quan.
ĐBQH Vũ Hồng Quân (Gia Lai) phát biểu
Trong khi các doanh nghiệp có nhu cầu tìm kiếm thông tin cho đầu tư hoặc sản xuất kinh doanh thường lúng túng, tốn kém thời gian, chi phí và không đầy đủ dữ liệu cần thiết.
Do đó, đại biểu đề nghị cần tiếp tục rà soát nghiên cứu hoàn thiện dự thảo Luật, bảo đảm đây là luật nền tảng về dữ liệu công, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận thông tin nhanh, minh bạch, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Tin, ảnh: Trung Thành