Thảo luận tại Tổ 6 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Đồng Nai và Thái Nguyên): Tăng chế tài xử phạt, không thể để thực phẩm bẩn 'lọt lưới' quản lý

2 giờ trướcBài gốc

Toàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 6

Mức xử phạt phải mạnh hơn

Tham gia thảo luận tại Tổ, nhiều ĐBQH quan tâm đến các vụ việc vi phạm an toàn thực phẩm được phát hiện trong thời gian vừa qua, đáng chú ý là vụ việc tuồn 300 tấn thịt lợn bệnh vào 26 trường học vừa được cơ quan điều tra phát hiện.

Đặt câu hỏi vì sao hàng trăm tấn thịt lợn bệnh có thể tuồn ra ngoài cộng đồng, hay hàng nghìn tấn ốc bươu ngâm hóa chất tồn tại trong thời gian dài trên thị trường, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy - ĐBQH tỉnh Thái Nguyên, đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành liên quan đánh giá có hay không sự buông lỏng quản lý, thậm chí là sự tiếp tay của cơ quan chức năng ở cơ sở đối với các vụ việc này (?).

Đại biểu cũng đề nghị, cùng với việc phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, cần chú trọng công tác phòng ngừa, quản lý từ đầu; tổ chức kiểm tra thường xuyên, bởi nếu chỉ làm theo đợt, chiến dịch sẽ không thể giải quyết triệt để vấn đề.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải - ĐBQH tỉnh Thái Nguyên, theo Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2026, tại Kỳ họp thứ Hai tới Quốc hội sẽ xem xét, thông qua dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải, ĐBQH tỉnh Thái Nguyên phát biểu tại tổ 6

Thực tế, Luật An toàn vệ sinh thực phẩm năm 2010 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều tại Luật số 28/2018/QH14. Quá trình triển khai thi hành thời gian qua bộc lộ nhiều bất cập, nhất là sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước còn phân tán. Trách nhiệm quản lý hiện được chia cho ba bộ, ngành: Bộ Y tế (chịu trách nhiệm chung), Bộ Nông nghiệp và Môi trường (khâu sản xuất nông, lâm, thủy sản) và Bộ Công Thương (công nghiệp thực phẩm và hệ thống bán lẻ).

Tuy nhiên, Bộ Y tế không có quyền chỉ đạo trực tiếp các bộ khác nên thiếu sự phối hợp thống nhất, đặc biệt ở khâu chuyển giao giữa sản xuất ban đầu, chế biến và phân phối. Sự thiếu thống nhất này, cùng với việc phân cấp mạnh xuống địa phương trong khi thiếu nguồn nhân lực và điều kiện kiểm tra, đã dẫn đến những lỗ hổng trong quản lý.

Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải cũng nêu rõ, hệ thống pháp luật hiện hành còn quá tập trung vào “tiền kiểm” (cấp phép hoạt động), trong khi “hậu kiểm” và quản lý rủi ro chưa được coi trọng. Nhiều vi phạm chỉ bị phát hiện khi thực phẩm đã lưu thông trên thị trường hoặc khi sự cố đã xảy ra.

Đặc biệt, tại khu vực trường học - nơi học sinh là đối tượng dễ bị tổn thương - trách nhiệm của người đứng đầu chưa được quy định rõ ràng, chế tài xử phạt chủ yếu dừng ở mức hành chính, chưa đủ sức răn đe.

Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải cũng lưu ý, hiện nay hơn 90% diện tích trồng trọt, chăn nuôi thuộc hộ gia đình nhưng mới dừng ở mức cam kết, chưa bắt buộc áp dụng các tiêu chuẩn như VietGAP, tiềm ẩn nguy cơ tồn dư hóa chất, dẫn đến ngộ độc tập thể và rủi ro lâu dài đối với sức khỏe.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy - ĐBQH tỉnh Thái Nguyên, phát biểu tại tổ 6

Cùng với đó, công tác kiểm tra, thanh tra, xử lý trong kiểm soát thực phẩm cung cấp cho trường học còn nhiều hạn chế, trong khi đây là một trong những nhóm có rủi ro cao nhất do học sinh là đối tượng dễ bị tổn thương, số lượng bữa ăn tập thể diễn ra hàng ngày rất lớn.

Chỉ rõ hạn chế trong quản lý bếp ăn trường học, Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải cho biết, quy định kiểm định ba bước đã được luật hiện hành quy định chặt chẽ.

Theo đó, các cơ sở kinh doanh, cung cấp dịch vụ phải tự kiểm soát an toàn thực phẩm thông qua việc kiểm tra, ghi chép, lưu giữ tài liệu nhằm giám sát liên tục từ khi nhập nguyên liệu đến khi đưa ra bàn ăn. Tuy nhiên, việc này chủ yếu vẫn do các đơn vị tự thực hiện, trong khi chưa áp dụng hệ thống quản lý tiên tiến như ISO 22000:2018 cho bếp ăn trường học, đồng thời thiếu cơ chế giám sát liên tục.

Trong thời gian tới, Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải đề nghị, khi sửa đổi Luật cần bổ sung quy định giao một đơn vị chịu trách nhiệm chính xuyên suốt toàn bộ chuỗi cung ứng, từ sản xuất đến bàn ăn; đẩy mạnh hậu kiểm đột xuất, bảo đảm công tác kiểm tra mang tính bất ngờ, phản ánh đúng thực chất chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm tại cơ sở.

ĐBQH Điểu Huỳnh Sang (Đồng Nai) phát biểu tại tổ 6

Đồng thời, cần siết chặt quản lý đối với hộ sản xuất nhỏ lẻ; hoạt động mua bán thực phẩm tươi sống trên môi trường mạng cũng cần quy trình giám sát chặt chẽ hơn. Áp dụng các hình thức xử phạt mạnh, thậm chí xử lý hình sự hoặc tước giấy phép hành nghề vĩnh viễn đối với các đơn vị cung cấp thực phẩm "bẩn" nhằm bảo đảm tính răn đe.

“Bảo đảm an toàn thực phẩm và thúc đẩy bình đẳng giới không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn liên quan trực tiếp đến sức khỏe và sự phát triển bền vững của giống nòi. Tôi kỳ vọng các nội dung sửa đổi luật tới đây sẽ giải quyết hiệu quả các nút thắt này”, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải nhấn mạnh.

Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ODA, khắc phục tình trạng chậm giải ngân

Thảo luận tại tổ về tình hình kinh tế - xã hội, ĐBQH Nguyễn Trung Kiên (Đồng Nai) đề nghị, cần sớm xây dựng sàn giao dịch vàng quốc gia nhằm bảo đảm ổn định thị trường vàng.

Theo đại biểu, thời gian qua, thị trường vàng vận hành thiếu minh bạch, tiềm ẩn nguy cơ đầu cơ, buôn lậu, thao túng giá và chuyển dịch dòng tiền ra khỏi hệ thống ngân hàng, ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ giá, dự trữ ngoại hối và ổn định tiền tệ.

ĐBQH Nguyễn Trung Kiên (Đồng Nai) phát biểu tại Tổ 6

Đại biểu cho rằng, việc chậm hình thành sàn giao dịch vàng quốc gia đã trở thành khoảng trống, làm suy yếu năng lực quản trị rủi ro của hệ thống. Trong bối cảnh dòng vốn quốc tế dự kiến gia tăng mạnh, thị trường vàng không còn đơn thuần là lĩnh vực quản lý kinh tế mà đã trở thành cấu phần quan trọng của an ninh kinh tế, an ninh quốc gia.

Vì vậy, nếu không sớm có giải pháp ở tầm chiến lược, nguy cơ hình thành điểm yếu hệ thống là hiện hữu, trực tiếp đe dọa ổn định kinh tế vĩ mô và uy tín của Việt Nam khi các trung tâm tài chính quốc tế chính thức vận hành. Do đó, đại biểu Nguyễn Trung Kiên đề nghị bổ sung nội dung xây dựng sàn giao dịch vàng quốc gia vào các nhóm nhiệm vụ, giải pháp.

Quan tâm đến việc giải ngân vốn hỗ trợ phát triển (ODA), ĐBQH Lê Nữ Thùy Dương (Đồng Nai) cho rằng, nguồn vốn ODA thời gian qua đã đóng vai trò quan trọng, góp phần hỗ trợ Việt Nam thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đổi mới công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng các công trình trọng điểm.

ĐBQH Lê Nữ Thùy Dương (Đồng Nai) phát biểu

Tuy nhiên, trong bối cảnh Việt Nam đã chuyển sang nhóm quốc gia có thu nhập trung bình, mức độ ưu đãi của nguồn vốn ODA có thể kém thuận lợi hơn, với sự gia tăng chi phí vốn và các điều kiện vay. Điều này đặt ra yêu cầu cần đánh giá, xây dựng hệ tiêu chí rõ ràng để xác định các dự án thực sự cần sử dụng vốn ODA hoặc các nguồn vốn huy động khác, ưu tiên những lĩnh vực có quy mô trọng điểm quốc gia, mang lại lợi ích xã hội lớn và bảo đảm hiệu quả về thời gian, nguồn lực, chi phí.

Để khắc phục tình trạng giải ngân vốn chậm, đại biểu đề nghị cần hoàn thiện cơ chế theo hướng linh hoạt, rút gọn thủ tục hành chính; rà soát, đơn giản hóa và chuẩn hóa quy trình phê duyệt dự án, loại bỏ các khâu trung gian không cần thiết, giảm chồng chéo giữa các cơ quan có thẩm quyền.

Đồng thời, nghiên cứu áp dụng cơ chế “một cửa” trong thẩm định, phê duyệt; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao tính minh bạch và khả năng theo dõi tiến độ.

Các đại biểu Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai tham gia thảo luận tại Tổ

Cùng với đó, cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình; trao quyền chủ động nhiều hơn cho các bộ, ngành, địa phương và chủ đầu tư trong xử lý các vấn đề phát sinh, đặc biệt là các nội dung điều chỉnh kỹ thuật, thiết kế và dự toán trong phạm vi cho phép.

“Việc phân cấp phải đi kèm cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá hiệu quả rõ ràng, bảo đảm trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân; đồng thời xác định thẩm quyền phê duyệt gắn với định mức tài chính cụ thể để phân định rõ trách nhiệm giữa Trung ương và địa phương”, đại biểu Lê Nữ Thùy Dương đề nghị.

Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ trong công tác chuẩn bị và triển khai dự án; xây dựng đội ngũ chuyên trách có chuyên môn sâu về quản lý dự án ODA, như lập, thẩm định dự án, quản lý hợp đồng, đấu thầu quốc tế và tài chính; bố trí cán bộ phù hợp với tính chất, quy mô dự án; đánh giá hiệu quả công việc dựa trên kết quả, gắn trách nhiệm cá nhân với tiến độ và chất lượng dự án.

Các ĐBQH tỉnh Thái Nguyên tham gia phiên thảo luận tại tổ 6

Đồng thời, cần áp dụng chế tài đối với các trường hợp chậm giải ngân vốn ODA không có lý do chính đáng, gây lãng phí; xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân để xảy ra tình trạng kéo dài, làm phát sinh chi phí như lãi vay, phí cam kết, lãi quá hạn và làm suy giảm hiệu quả dự án.

Đại biểu Lê Nữ Thùy Dương cho rằng, với kế hoạch giai đoạn 2026 - 2031 và Chiến lược đầu tư công trọng điểm như Báo cáo của Chính phủ đề cập, việc sử dụng hiệu quả vốn ODA, đồng thời khắc phục những tồn tại, hạn chế sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Tin: Thanh Hải, Ảnh: Khánh Duy

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/thao-luan-tai-to-6-doan-dbqh-cac-tinh-dong-nai-va-thai-nguyen-tang-che-tai-xu-phat-khong-the-de-thuc-pham-ban-lot-luoi-quan-ly-10413046.html