Thảo luận về mô hình NATO châu Á tại Hội nghị ASAN 2026

7 giờ trướcBài gốc

Chủ tịch danh dự Viện Nghiên cứu Chính sách ASAN Chung Mong Joon phát biểu khai mạc Hội nghị. (Ảnh: Đức Thắng/TTXVN)

Theo phóng viên TTXVN tại Hàn Quốc, ngày 8/4, tại Hội nghị toàn thể ASAN 2026 ở Seoul, các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia an ninh đã tập trung thảo luận sâu về khái niệm “hiện đại hóa liên minh,” trong đó nổi lên đề xuất xây dựng một mô hình “Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) châu Á” nhằm đối phó với các thách thức an ninh mới.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Chủ tịch danh dự Viện Nghiên cứu chính sách ASAN Chung Mong Joon nhấn mạnh hệ thống liên minh do Mỹ dẫn dắt đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng, đòi hỏi phải thích ứng với môi trường an ninh ngày càng phức tạp, bao gồm các lĩnh vực mới như không gian mạng, chuỗi cung ứng và công nghệ tiên tiến. Theo ông, liên minh này không thể duy trì trạng thái tĩnh mà cần “tiến hóa” để tránh suy yếu.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: Đức Thắng/TTXVN)

Trong bối cảnh đó, ý tưởng về một “NATO châu Á” được đặt ra như một cấu trúc an ninh tập thể mở rộng, không chỉ giới hạn ở hợp tác quân sự mà còn bao trùm cả kinh tế, công nghệ và năng lực phục hồi chuỗi cung ứng.

Cựu Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru cho rằng mô hình khả thi nhất là một mạng lưới hợp tác “dạng mắt lưới,” tăng cường liên kết giữa các đồng minh của Mỹ như Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia và Philippines để làm nền tảng tiến tới một khuôn khổ an ninh khu vực rộng lớn hơn.

Các đề xuất cụ thể bao gồm việc mở rộng Nhóm Bộ tứ (Quad) thành cấu trúc “Quint” với sự tham gia của Hàn Quốc, qua đó nâng cao năng lực phối hợp trong an ninh hàng hải và chuỗi cung ứng.

Đồng thời, mô hình này hướng tới kết nối các mạng lưới liên minh xuyên Thái Bình Dương với các cấu trúc xuyên Đại Tây Dương nhằm tạo đối trọng với các liên kết chiến lược mang tính toàn cầu.

Một nội dung quan trọng của quá trình “hiện đại hóa liên minh” là tái phân chia trách nhiệm giữa các đồng minh, theo đó Mỹ vẫn duy trì vai trò bảo đảm an ninh cốt lõi nhưng kỳ vọng các đối tác như Hàn Quốc đảm nhận vai trò lớn hơn trong răn đe tại các điểm nóng, đặc biệt trên bán đảo Triều Tiên. Điều này nhằm tạo dư địa chiến lược để Mỹ tập trung nguồn lực đối phó với các thách thức lớn hơn trong khu vực.

Vấn đề răn đe hạt nhân tiếp tục là trụ cột then chốt. Các thảo luận tại hội nghị cho thấy xu hướng xem xét các cơ chế chia sẻ hạt nhân, không chỉ ở khía cạnh triển khai vũ khí mà còn cả ở quá trình ra quyết định và chia sẻ rủi ro, nhằm nâng cao độ tin cậy của răn đe mở rộng. Một số ý kiến cũng đề cập đến khả năng tái triển khai vũ khí hạt nhân chiến thuật của Mỹ tại Hàn Quốc như một biện pháp tăng cường bảo đảm an ninh.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo quá trình hiện đại hóa liên minh có thể dẫn tới sự dịch chuyển từ mô hình phòng thủ truyền thống sang xu hướng đối đầu chiến lược rõ nét hơn. Điều này đặt ra bài toán cân bằng giữa tăng cường răn đe và tránh leo thang căng thẳng trong khu vực.

Nhìn chung, “NATO châu Á” được hình dung không phải là một bản sao của NATO tại châu Âu mà là một mạng lưới an ninh đa tầng, linh hoạt, kết hợp giữa sức mạnh quân sự với hợp tác kinh tế và công nghệ. Đây được coi là bước đi chiến lược nhằm duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt./.

(TTXVN/Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/thao-luan-ve-mo-hinh-nato-chau-a-tai-hoi-nghi-asan-2026-post1103625.vnp