Người dân thôn An Ninh, xã Hữu Lũng chỉ cho phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Lạng Sơn phần sạt lở ven bờ sông Trung đoạn qua địa bàn thôn
Những ngày này, đi dọc tuyến sông thuộc thôn An Ninh, không khó để bắt gặp những đoạn đất sụt lún, nứt toác, nhiều vị trí bờ sông chỉ còn cách nhà dân vài mét. Sau mỗi trận mưa lớn, dòng nước cuộn xoáy lại khoét sâu thêm vào chân bờ, kéo theo từng mảng đất ven sông trôi xuống lòng nước. Với người dân nơi đây, mưa bão không chỉ là nỗi lo ngập úng mà còn là nỗi ám ảnh về nguy cơ mất đất, nứt nhà, thậm chí mất an toàn tính mạng.
“Trước kia, bờ sông còn cách nhà dân khá xa, nhưng qua nhiều năm mưa bão, đất cứ sạt dần, nay có đoạn đã vào sát sau nhà. Dọc đường Bắc Sơn, thôn An Ninh đã có hộ bị sập nhà, nhiều hộ bị nước ngập vào nhà, lún móng, nứt nền.”
Bà Nguyễn Hồng Vui, Tổ trưởng Tổ dân cư số 2,
thôn An Ninh, xã Hữu Lũng
Tại Cửa hàng tạp hóa Đỗ Hậu, số 46, đường Bắc Sơn, thôn An Ninh, phần nền nhà phía sau đã xuất hiện nhiều vết nứt kéo dài. Gần 10m² nền nhà bị sụt lún, gạch men bong tróc, nhiều vị trí nền thấp hẳn xuống so với mặt bằng cũ. Đáng lo hơn, khu vực sụt lún nằm sát phía sau nhà, nơi gia đình và nhân viên cửa hàng thường xuyên sinh hoạt, đóng gói hàng hóa.
Bà Đỗ Thị Hiền, chủ hộ cho biết: Mỗi khi trời mưa to, nhất là vào ban đêm, cả nhà gần như không ai ngủ yên. Nghe tiếng mưa, tiếng nước sông chảy mạnh là chúng tôi lại giật mình, sợ đất phía sau tiếp tục sạt xuống. Nền nhà đã nứt, đã lún như vậy nên gia đình luôn phải để ý từng tiếng động. Chỉ sợ sạt lở xảy ra bất ngờ thì không kịp trở tay. Mong mỏi lớn nhất của chúng tôi là bờ sông sớm được kè lại để hạn chế sạt lở, bảo đảm an toàn cho các hộ dân sống ven sông.
Cách đó không xa là ngôi nhà của bà Phan Thị Tuất đang được xây dựng lại. Trước đây, bà sinh sống trong căn nhà cấp 4 gần bờ sông. Sau cơn bão số 11 năm 2025, mưa lớn, nước dâng cao, bờ sông tiếp tục sạt lở, ngôi nhà của bà bị ảnh hưởng nặng và sau đó bị sập. Bà Tuất sang nhà con ở nhờ trong thời gian chờ dựng lại nhà trên nền đất cũ. Bà Tuất chia sẻ: Nhà sập rồi, tôi phải ở nhờ nhà con một thời gian. Giờ làm lại nhà nhưng vẫn rất lo, vì phía sau vẫn là bờ sông, nếu không được kè chắc chắn thì mưa bão về lại thấp thỏm. Tuổi già chỉ mong có chỗ ở an toàn, không phải sống trong cảnh nơm nớp mỗi mùa mưa lũ.
Theo thống kê, sau cơn bão số 11 năm 2025, thôn An Ninh có nhiều hộ bị ngập, đặc biệt là các hộ dân sống ven bờ sông. Khi nước rút, nhiều vị trí ven bờ sông Trung bắt đầu xuất hiện các vết sụt lún, sạt lở, có nơi sạt sát móng nhà dân. Hiện nay, toàn thôn có hơn 40 hộ sống dọc bờ sông bị ảnh hưởng trực tiếp bởi hiện tượng sạt lở.
Bà Nguyễn Hồng Vui, Tổ trưởng Tổ dân cư số 2, thôn An Ninh, xã Hữu Lũng cho biết: Trước kia, bờ sông còn cách nhà dân khá xa, nhưng qua nhiều năm mưa bão, đất cứ sạt dần, nay có đoạn đã vào sát sau nhà. Dọc đường Bắc Sơn, thôn An Ninh đã có hộ bị sập nhà, nhiều hộ bị nước ngập vào nhà, lún móng, nứt nền.
Trước thực trạng trên, chính quyền cơ sở đã nắm bắt, tiếp thu ý kiến, kiến nghị của người dân và đang tiếp tục xem xét, nghiên cứu giải pháp khắc phục. Theo chính quyền xã, việc xây dựng hệ thống kè bảo vệ bờ sông là giải pháp cần thiết, mang tính lâu dài nhằm hạn chế tình trạng sạt lở tiếp tục diễn biến phức tạp, bảo vệ tài sản và an toàn cho người dân. Tuy nhiên, để triển khai dự án cần nguồn kinh phí lớn, trong khi điều kiện ngân sách còn khó khăn.
Ông Vũ Hoàng, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Hữu Lũng thông tin: Chúng tôi đã nắm bắt và báo cáo cấp trên về tình hình sạt lở ven bờ sông Trung đoạn qua trung tâm xã Hữu Lũng. Trước đây, UBND huyện Hữu Lũng cũ đã đề xuất thực hiện dự án kè bờ sông Trung đoạn qua khu vực này với chiều dài khoảng 2 km. Sau khi chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, UBND xã tiếp tục tiếp thu ý kiến của người dân, xem xét, nghiên cứu và đề xuất cấp trên quan tâm bố trí nguồn vốn triển khai thực hiện dự án kè bờ sông Trung đoạn qua trung tâm xã Hữu Lũng.
Mùa mưa bão đang đến gần, nỗi lo sạt lở đất lại thường trực với hàng chục hộ dân ven sông Trung. Với họ, mỗi trận mưa lớn không chỉ là nỗi lo nước tràn vào nhà, tài sản hư hỏng, mà còn là nỗi bất an khi đất dưới nền nhà có thể tiếp tục bị sạt lở, sụt lún bất cứ lúc nào. Điều người dân mong mỏi là sớm có giải pháp căn cơ, lâu dài để “giữ đất, giữ nhà”, giúp cuộc sống ven sông Trung ổn định và an toàn hơn.
MINH NGỌC - MINH KHANG