Thất nghiệp càng lâu, càng dễ bị lừa đảo

3 giờ trướcBài gốc

Các vụ mạo danh tuyển dụng đang gia tăng, lợi dụng tâm lý cần việc của người thất nghiệp để giăng bẫy bằng những thông tin có vẻ đáng tin. Ảnh minh họa: Ron Lach/Pexels.

Một chiêu lừa đảo tinh vi có thể bắt đầu bằng email xuất hiện trong hộp thư, mang theo cảm giác như một cơ hội bất ngờ. Người gửi tự xưng là “headhunter”, cho biết bạn phù hợp với vị trí đang tuyển, nội dung thể hiện sự am hiểu hồ sơ cá nhân, đi kèm chữ ký của một nhà tuyển dụng có thật và đường link dẫn tới trang LinkedIn hợp lệ.

Nhưng tất cả có thể chỉ là một cái bẫy.

Các đối tượng lừa đảo đang đánh cắp danh tính của nhà tuyển dụng để tiếp cận người tìm việc, với mục đích chiếm đoạt tiền hoặc thu thập dữ liệu cá nhân. Những chiêu trò này ngày càng tinh vi vì tận dụng thông tin thật và tránh những dấu hiệu đáng ngờ quen thuộc, theo Wall Street Journal.

Phần lớn chúng ta đã cảnh giác với các tin nhắn mời làm việc từ xa, hứa hẹn thu nhập hàng nghìn USD mỗi ngày, hay những email viết sai ngữ pháp, tài khoản mạng xã hội mới lập. Tuy nhiên, thực tế cho thấy kẻ gian đang trở nên khéo léo và khó nhận diện hơn.

Sarah Englade, nhà sáng lập Monarch Talent Solutions tại Houston (Mỹ), cho biết tình trạng mạo danh diễn ra thường xuyên và ngày càng tinh vi. Bà đã nhiều lần trở thành nạn nhân. Thường chỉ khi người tìm việc gọi điện xác nhận lời mời từ “Sarah Englade”, bà mới phát hiện vụ việc và phải thông báo đó là lừa đảo.

Nhiều người còn chuyển tiếp các email đáng ngờ để bà kiểm tra. Englade cho biết điều khiến bà bất ngờ là những email này được làm rất giống thật. Bà cho rằng việc mình hoạt động thường xuyên trên LinkedIn và Instagram có thể khiến bản thân trở thành mục tiêu bị mạo danh.

Với người tìm việc, hiện diện thường xuyên trên mạng xã hội có hai mặt. Chia sẻ rằng mới mất việc hoặc gắn hashtag #opentowork giúp họ được nhà tuyển dụng chú ý, nhưng đồng thời cũng khiến họ dễ bị kẻ xấu nhắm đến, nhất là khi đang ở thời điểm nhạy cảm.

Không chỉ mất việc, nhiều người còn suýt mất tiền vì tin vào những lời mời tuyển dụng tưởng như hợp lệ. Ảnh minh họa: Malte Luck/Pexels.

Cảnh giác vẫn chưa đủ

Nick Russell bắt đầu nhận được hàng loạt lời mời tuyển dụng đáng ngờ ngay sau khi đăng trên LinkedIn rằng mình nằm trong số hơn một nghìn nhân sự bị cắt giảm tại Epic Games.

Anh gần như nhận ra ngay rằng phần lớn lời mời là giả mạo. Dấu hiệu thường gặp là yêu cầu trả phí hoặc đề nghị chỉnh sửa CV có tính phí. Tuy nhiên, những chi tiết này cũng không phải lúc nào dễ kết luận, bởi đang xuất hiện xu hướng “reverse recruiting”, khi chính ứng viên trả tiền cho nhà tuyển dụng để tìm cơ hội việc làm.

Dù luôn cảnh giác, Russell thừa nhận từng bị thuyết phục bởi một vài email lừa đảo. Anh đã chụp lại màn hình và chia sẻ. Một email cho biết anh phù hợp với vị trí sản xuất nghệ thuật cấp cao tại Blizzard Entertainment, điều hoàn toàn hợp lý với kinh nghiệm trong ngành game của anh.

Vị trí này có thật, được đăng trên trang tuyển dụng của Blizzard. Lý do “tuyển dụng thông qua săn tìm trực tiếp” cũng hợp lý, bởi nhà tuyển dụng thường phải xử lý lượng lớn hồ sơ không phù hợp. Russell chỉ phát hiện ra vấn đề khi đọc cảnh báo trên website Blizzard, các nhà tuyển dụng chính thức chỉ sử dụng một số đuôi email nhất định. Địa chỉ liên hệ với anh không thuộc các đuôi này.

Một email khác, sử dụng tên và hồ sơ LinkedIn của một nhà tuyển dụng có thật, lại được gửi từ tài khoản Gmail. Khi Russell đặt câu hỏi, người gửi nhanh chóng đưa ra lời giải thích: đó là email riêng để xử lý các tìm kiếm quan trọng, tránh bị trôi mất giữa hàng nghìn email mỗi ngày.

Russell tiếp tục trao đổi cho đến khi được yêu cầu trả tiền để chỉnh sửa CV. Anh cho biết mình chấp nhận thực tế rằng đôi khi vẫn có thể bị đánh lừa, bởi không muốn sự nghi ngại khiến bản thân bỏ lỡ cơ hội tốt.

“Tôi có lẽ vẫn sẽ trả lời các tin nhắn gửi đến. Việc bị lừa đảo cũng giống như gặp ổ gà trên đường, phiền thật nhưng vẫn phải chấp nhận”, anh nói.

Những lời mời làm việc “đúng người, đúng lúc” có thể là cái bẫy, khi kẻ lừa đảo ngày càng tinh vi và khó nhận ra hơn. Ảnh minh họa: Vitaly Gariev/Pexels.

Thêm một rào cản khi tìm việc

Quy mô các vụ mạo danh nhà tuyển dụng rất khó xác định, nhưng có thể lớn hơn nhiều so với những gì được biết đến.

Nhiều người bị giả mạo chọn cách im lặng thay vì lên tiếng. Một số khác đăng tên các nhà tuyển dụng bị lợi dụng lên diễn đàn để cảnh báo. Tuy nhiên, việc này đôi khi lại ảnh hưởng đến chính những nhà tuyển dụng bị mạo danh.

Một nhà tuyển dụng cho biết cô đã phải sử dụng tên thời con gái trong công việc, vì tên hiện tại từng bị kẻ xấu sử dụng trong các vụ lừa đảo. Cô lo ngại ứng viên sẽ không phản hồi nếu nhìn thấy cái tên quen thuộc trong những cảnh báo trước đó.

Bản thân người tìm việc cũng phải đối mặt với cảm giác xấu hổ khi bị lừa, đặc biệt nếu đã chuyển tiền. Gina Riley, chuyên gia tư vấn nghề nghiệp, cho biết bà nhiều lần bị mạo danh và thường phải trấn an những người tin rằng bà đã liên hệ với họ.

Có người đàn ông cảm thấy xấu hổ sau khi trao đổi hơn 20 email với kẻ mạo danh. Riley cũng lo ngại về khả năng các cuộc phỏng vấn giả có thể sử dụng công nghệ deepfake, cho phép sao chép hình ảnh và giọng nói.

“Tôi chưa gặp trường hợp đó, nhưng với mức độ hiện diện công khai của mình, việc bị sao chép khuôn mặt và giọng nói là hoàn toàn có thể”, bà nói.

Tìm việc vốn đã là hành trình nhiều áp lực. Người lao động luôn phải tự hỏi liệu mình có đủ năng lực cho vị trí mong muốn. Giờ đây, họ còn phải giữ sự tỉnh táo ngay trong thời điểm dễ tổn thương nhất của sự nghiệp, khi ranh giới giữa cơ hội và lừa đảo ngày càng khó phân biệt.

Thư Vũ

Nguồn Znews : https://lifestyle.znews.vn/that-nghiep-cang-lau-cang-de-bi-lua-dao-post1644125.html