Thấy gì từ chiến lược 'xoay trục' của Mỹ khỏi châu Á?

một giờ trướcBài gốc

Tác động trong trung và dài hạn

Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể sẽ nhận ra một vài điều từ tình hình tại Trung Đông thời gian vừa qua. Theo đó, ông chủ Nhà Trắng có thể tìm kiếm và tìm thấy một lối thoát, nhưng điều đó có thể sẽ khiến chế độ ở Iran trở nên vững mạnh hơn và khả năng đàm phán để từ bỏ tham vọng hạt nhân sẽ thấp đi.

Hoặc ông Trump có thể bị cuốn vào chương trình nghị sự của Israel và tiếp tục tấn công cho đến khi Iran sụp đổ hoàn toàn. Điều này sẽ gây ra những tác động bất ổn lớn hơn nữa trên toàn khu vực, đồng thời kéo dài thêm căng thẳng.

Dù kịch bản nào xảy ra, thì những tác động lan tỏa hoàn toàn có thể dự đoán được, đặc biệt đối với khía cạnh an ninh kinh tế, vốn sẽ ngày càng trầm trọng hơn nếu cuộc xung đột kéo dài.

Cú sốc đình trệ kinh tế dường như là không thể tránh khỏi, khi chi phí năng lượng tăng cao dẫn đến giá cả và đứt gãy nguồn cung dầu khí, làm tê liệt hoạt động kinh tế.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã cảnh báo rằng, cú sốc dầu mỏ này sẽ có quy mô lớn hơn nhiều so với những cú sốc đã phá vỡ sự ổn định kinh tế vĩ mô trong những năm 1970.

Áp lực tài chính ở các quốc gia có chính phủ duy trì chế độ trợ cấp năng lượng sẽ gia tăng nhanh chóng. Chi phí vay mượn cũng sẽ tăng lên khi các nhà đầu tư giảm rủi ro và các ngân hàng trung ương buộc phải phản ứng trước sự bất ổn của tiền tệ và việc tăng lãi suất.

Trong trung hạn, điều này cũng sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với an ninh lương thực, với tình trạng thiếu phân bón và các nguyên liệu đầu vào cho sản xuất phân bón.

Châu Á sẽ ra sao?

Vậy địa chính trị của tình hình Trung Đông sẽ ảnh hưởng như thế nào đến châu Á?

Thứ nhất, chiến lược “xoay trục sang châu Á” của Mỹ giờ đây đang bị lu mờ. Hoạt động của Washington ở Iran không chỉ đe dọa làm bất ổn thêm nền kinh tế của các đồng minh Mỹ trong khu vực, mà còn làm chuyển hướng sự chú ý chiến lược của cường quốc này ra khỏi châu Á, với việc các hệ thống vũ khí chủ chốt như hệ thống THAAD của Hàn Quốc và lực lượng thủy quân lục chiến Mỹ tại Nhật Bản được điều động lại đến Trung Đông.

Thứ hai, chính phủ các nước không nên để những phản ứng trước cú sốc năng lượng trở thành điều bình thường mới. Thay vào đó, các nước cần sử dụng các cơ chế hợp tác khu vực có liên quan, vừa để giảm bớt các nút thắt về nguồn cung dầu khí trước mắt, vừa để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo.

Đặc biệt, nền tảng hợp tác kinh tế chưa được tận dụng hết trong Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) có thể hướng tới tầm nhìn về một khu vực nơi năng lượng sạch không chỉ là nền tảng của an ninh năng lượng, mà còn là động lực của chuyển đổi công nghiệp.

Đối với trường hợp của Indonesia, nơi căng thẳng Trung Đông được cho là sẽ giáng thêm một đòn nữa vào ngân sách vốn đã oằn mình của nước này, tình hình trở nên khó khăn hơn nhiều.

Những áp lực mới này đối với lạm phát và tăng trưởng xuất hiện trong bối cảnh lo ngại ngày càng tăng về quản trị tài chính – một thế mạnh nền tảng cho sự thành công kinh tế của Indonesia kể từ khi phục hồi sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á.

Trong các báo cáo gần đây hạ thấp triển vọng xếp hạng tín dụng quốc gia của Indonesia, Moody’s và Fitch ít tập trung vào các yếu tố cơ bản của nền kinh tế Indonesia, hơn là chất lượng quản trị kinh tế.

Các cơ quan xếp hạng tín dụng “không chỉ lo ngại về chi tiêu cao hơn, mà còn là sự phân mảnh dần dần của chính sách tài chính giữa các thể chế và công cụ nằm ngoài khuôn khổ ngân sách truyền thống”.

Indonesia đã tìm cách giảm nhẹ mối lo ngại của người dân rằng họ có thể buộc phải tăng giá nhiên liệu bán lẻ. Áp lực chi tiêu có thể được giảm bớt nếu công ty dầu khí nhà nước của Indonesia tài trợ cho khoản trợ cấp. Nhưng điều đó chỉ làm trầm trọng thêm rủi ro mà các cơ quan xếp hạng tín dụng đang cảnh báo.

Nếu dòng chảy dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) qua eo biển Hormuz vẫn bị hạn chế, giá nhiên liệu có thể là mối lo ngại nhỏ nhất của Indonesia.

Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu hoặc LNG trầm trọng, như hiện đang ảnh hưởng đến các hộ gia đình và ngành công nghiệp ở Ấn Độ, là một khả năng có thật. Điều đó không chỉ dẫn đến hỗn loạn kinh tế, mà còn gây ra bất ổn xã hội như đã thấy ở các thành phố lớn của Indonesia vào cuối tháng 8/2025.

(theo East Asia Forum)

Hải Anh

Nguồn TG&VN : https://baoquocte.vn/thay-gi-tu-chien-luoc-xoay-truc-cua-my-khoi-chau-a-370181.html