Thế đàm phán Mỹ với Trung Quốc lung lay vì thiếu hụt vũ khí chiến lược

3 giờ trướcBài gốc

Kho dự trữ tên lửa chủ chốt của Mỹ, bao gồm dòng tên lửa hành trình không đối đất (JASSM), được cho đã suy giảm đáng kể. Ảnh: Phi đội Thử nghiệm bay số 40.

Việc kho dự trữ vũ khí của Mỹ suy giảm sau cuộc chiến với Iran có nguy cơ làm suy yếu vị thế đàm phán của Tổng thống Donald Trump khi gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, theo South China Morning Post.

Tháp tùng ông Trump trong chuyến công du mang tính bước ngoặt này có Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth - đánh dấu lần đầu tiên sau nhiều thập niên một người đứng đầu Lầu Năm Góc cùng tổng thống Mỹ tới Bắc Kinh.

Tình trạng thiếu hụt vũ khí không chỉ làm dấy lên câu hỏi về mức độ sẵn sàng của Mỹ nếu xảy ra "tình huống khẩn cấp" tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, mà còn có thể mang lại cho Bắc Kinh thêm đòn bẩy nhờ quyền kiểm soát nguồn cung quan trọng để quân đội Mỹ tái bổ sung kho vũ khí.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters.

Kho dự trữ suy giảm

Mỹ đã liên tục tiêu hao kho vũ khí kể từ khi cuộc chiến với Iran bắt đầu. Lầu Năm Góc được cho đã điều chuyển các hệ thống phòng không cùng tên lửa hành trình từ nhiều khu vực khác trên thế giới sang Trung Đông.

Trong số đó có các tên lửa từng được bố trí tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, ban đầu được dùng để phòng thủ tại điểm nóng lớn ở châu Á.

Dù Mỹ hiện vẫn có đủ vũ khí để tiếp tục chiến sự tại Iran, tình trạng thiếu hụt này có thể làm suy yếu khả năng tiến hành một cuộc chiến kéo dài nhiều năm, theo báo cáo được công bố hồi tháng 4 của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS).

CSIS ước tính Mỹ sẽ cần từ 1-4 năm để khôi phục kho dự trữ của 7 loại tên lửa chủ chốt về mức trước chiến tranh.

Báo cáo cho biết Mỹ đã sử dụng ít nhất 1/3 kho tên lửa Tomahawk và hơn một nửa số tên lửa phòng không như Patriot, SM-3 và hệ thống đánh chặn tầm cao THAAD.

“Ngay từ trước cuộc chiến với Iran, kho dự trữ cũng đã bị đánh giá là không đủ cho một cuộc đối đầu với đối thủ ngang tầm. Giờ đây, sự thiếu hụt đó càng nghiêm trọng hơn, và việc xây dựng kho dự trữ lên mức đủ... sẽ cần thêm thời gian”, báo cáo nêu rõ.

Báo cáo nhấn mạnh việc thiếu hụt kho dự trữ đạn dược cũng tạo ra rủi ro trong ngắn hạn.

“Một cuộc chiến với đối thủ ngang tầm có năng lực sẽ tiêu tốn đạn dược với tốc độ còn lớn hơn cuộc chiến hiện nay… mức dự trữ hiện tại sẽ hạn chế khả năng tác chiến của Mỹ nếu xảy ra xung đột trong tương lai”, theo báo cáo.

Báo cáo cũng cho biết nguồn cung tên lửa SM-6, loại tên lửa tấn công tầm xa không đối đất kết hợp và tên lửa tấn công chính xác, cũng suy giảm đáng kể.

Allen Carlson, phó giáo sư chính trị học tại Đại học Cornell, đồng thời là chuyên gia về chính sách đối ngoại Trung Quốc, cho rằng vẫn còn “nhiều nghi vấn” về mức độ sẵn sàng của Mỹ khi có tình huống "khẩn cấp" ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

“Mặc dù quân đội Mỹ có thể được điều động tới khu vực này tương đối nhanh, việc trang bị đầy đủ cho lực lượng lại là thách thức lớn hơn, vì chưa rõ các nhà sản xuất vũ khí Mỹ sẽ cần bao lâu để bổ sung đầy đủ nguồn cung cho Lầu Năm Góc”, Carlson nói.

Một tàu chiến của Hải quân Mỹ phóng tên lửa SM-6. Ảnh: USN.

Collin Koh, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và Chiến lược thuộc Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam ở Singapore, cho rằng vấn đề then chốt là liệu các hãng sản xuất vũ khí Mỹ có thể “theo kịp” tốc độ tiêu hao hiện nay hay không.

Theo ông, Mỹ có thể tìm kiếm sự hỗ trợ từ đồng minh, nhưng nhiều nước có thể không sở hữu công nghệ chính xác cao để sản xuất các loại vũ khí này.

Koh cho biết một cách khác để bổ sung kho dự trữ là trì hoãn việc cung cấp vũ khí cho đồng minh.

“Có thể đó không phải giải pháp hoàn chỉnh, nhưng ít nhất đây cũng là giải pháp tạm thời”, ông nói.

Nguồn cung khoáng sản chiến lược

Một yếu tố then chốt khác là nguồn cung khoáng sản chiến lược, như gali, antimon và nguyên tố đất hiếm - vốn là thành phần thiết yếu trong các hệ thống quân sự tiên tiến, bao gồm radar, bộ phận dẫn đường tên lửa và động cơ đẩy.

Trung Quốc hiện thống trị nguồn cung toàn cầu của các vật liệu này, chiếm khoảng 90%.

Điểm yếu của Mỹ trong lĩnh vực này đã lộ rõ khi Bắc Kinh áp đặt hạn chế xuất khẩu nguyên tố đất hiếm vào tháng 4/2025 để đáp trả quyết định áp thuế cao lên hàng hóa Trung Quốc của ông Trump.

Dù hai bên đã đạt được thỏa thuận "đình chiến thương mại" vào tháng 10/2025 - với việc Trung Quốc nới lỏng hạn chế xuất khẩu để đổi lại mức thuế thấp hơn - Mỹ, kể từ đó, đã nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung khoáng sản chiến lược và xây dựng kho dự trữ chiến lược nhằm giảm khả năng Bắc Kinh khai thác điểm yếu này.

“Bắc Kinh hiểu rằng Mỹ có thể ngày càng cần nhập khẩu đất hiếm trong bối cảnh xung đột với Iran, cùng các lực lượng ủy nhiệm của nước này, chưa có dấu hiệu hạ nhiệt”, Benjamin Barton, phó giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Nottingham Malaysia, nhận định.

Máy xúc đang chất quặng lên xe tại mỏ đất hiếm ở Mountain Pass, California, Mỹ vào năm 2020. Ảnh: Reuters.

“Bước vào hội nghị thượng đỉnh song phương với ông Trump, điều này mang lại cho Trung Quốc quân bài mạnh để xoa dịu ông Trump ở những mặt trận khác”, ông nói.

Ông cho rằng việc “vũ khí hóa” xuất khẩu đất hiếm sẽ “rủi ro vì tính khó đoán của ông Trump”, nhưng chia sẻ thêm: “Đồng thời, vì ông Trump luôn tìm kiếm ‘thỏa thuận’, tôi sẽ không ngạc nhiên nếu đây là một trong những nội dung mà hai bên đạt được đồng thuận”.

Trong khi đó, Carlson cho biết khoáng sản chiến lược rõ ràng là “gót chân Achilles” của Mỹ, nhưng vẫn cần chờ xem Bắc Kinh sẽ gây sức ép tới mức nào.

Carlson cũng chia sẻ thêm quân đội Mỹ từ lâu đã chuẩn bị cho khả năng xảy ra xung đột trên nhiều mặt trận, đồng thời cảnh báo không nên đưa ra những tuyên bố “cường điệu” rằng nước này đang bị “thiếu hụt đến mức nguy hiểm”.

Theo Koh, Washington có thể đánh giá nguy cơ xung đột tại Tây Thái Bình Dương vẫn ở mức thấp, từ đó cho phép Mỹ tập trung hơn vào Trung Đông.

Ông nói thêm cuộc tập trận chung Balikatan gần đây với Philippines là nỗ lực nhằm cho thấy “dù một số khí tài đã được điều động sang Trung Đông, Mỹ vẫn có thể phát huy năng lực tác chiến đa miền và phối hợp nhiều tầng sức mạnh quân sự”, ông cho hay.

Cận cảnh Trung Quốc bắn 21 loạt đại bác chào đón Tổng thống Trump Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chủ trì lễ đón Tổng thống Mỹ Donald Trump với dàn quân nhạc cử quốc thiều hai nước trong khi 21 phát đại bác vang lên từ quảng trường Thiên An Môn.

Minh An

Nguồn Znews : https://znews.vn/the-dam-phan-my-voi-trung-quoc-lung-lay-vi-thieu-hut-vu-khi-chien-luoc-post1651484.html