Thế giới động vật 'hệ AI': Ranh giới mong manh giữa giải trí và xô lệch góc nhìn

3 giờ trướcBài gốc

"Có phải AI không?"

Lướt mạng xã hội gần đây, không khó để nhận ra một sự thay đổi trong thói quen của người xem. Đứng trước một video thế giới tự nhiên kỳ thú, thay vì lập tức khen ngợi, nhiều người dùng lại đặt câu hỏi để kiểm chứng tính chân thực của hình ảnh.

Sự e dè này là có cơ sở. Hiện nay, không khó để bắt gặp những đoạn clip ghi lại cảnh một chú đại bàng non mang bộ lông y hệt chim trưởng thành nhưng kích thước chỉ bằng nắm tay, hay những video mô tả cảnh voi rừng che chở con người khỏi nguy hiểm. Những hình ảnh này trông sống động đến mức người xem rất dễ tin rằng đó là khoảnh khắc được ghi lại ngoài đời thực. Nhưng thực tế, phần lớn trong số đó là sản phẩm được tạo ra bởi Trí tuệ nhân tạo (AI).

Sự tiện lợi đi kèm rủi ro sai lệch kiến thức

Công nghệ AI hiện nay đã trở nên dễ tiếp cận. Chỉ với vài câu lệnh đơn giản, người dùng có thể tạo ra những hình ảnh hoặc video động vật trông rất thuyết phục. Sự tiện lợi này khiến việc sản xuất nội dung trở nên nhanh chóng, nhưng ranh giới giữa nội dung giải trí và thông tin sai lệch cũng vì thế mà mờ dần.

Những video động vật cứu người nhận về phản ứng trái chiều từ netizen Trung Quốc. - Clip: 1976575698.

Vấn đề cốt lõi không nằm ở AI, bởi bản thân nó chỉ là công cụ thực hiện theo yêu cầu. Điểm nghẽn xuất hiện khi người tạo nội dung không có đủ kiến thức về sinh học. Để tăng độ hấp dẫn và thu hút lượt xem, nhiều video cố tình "nhân hóa" hành vi động vật, khiến chúng trở nên dễ thương hoặc có những tập tính không hề tồn tại trong tự nhiên.

Sự xuất hiện dày đặc của những video dạng này đang tạo ra một môi trường thông tin hỗn tạp. Việc các nền tảng tràn ngập hình ảnh động vật bị bóp méo hành vi để tăng lượt xem đang làm nhiễu loạn dữ liệu tham khảo. Những tập tính hoàn toàn không tồn tại ngoài tự nhiên lại được nhào nặn khéo léo và lan truyền như một sự thật khoa học.

Khi người xem tự trang bị "màng lọc"

Không chỉ những người làm nghiên cứu, ngay cả người xem phổ thông cũng bắt đầu nhận ra sự thay đổi này. Một bình luận trên mạng xã hội chia sẻ: "Ngày xưa xem thế giới động vật để có kiến thức, giờ thì có kiến thức mới dám xem".

Người xem đau đầu vì tính chính xác của thông tin trên mạng xã hội.

Với trẻ nhỏ, vấn đề này càng cần được lưu tâm. Khi thế giới quan còn đang hình thành, việc tiếp xúc với những hình ảnh sai lệch có thể khiến các em hiểu nhầm về đặc điểm sinh học, hoặc nguy hiểm hơn là nghĩ rằng thú hoang dã luôn thân thiện với con người như trong các clip trên mạng.

Clip: 71129083542.

Tuy nhiên, sự bùng nổ của các nội dung do AI tạo ra cũng mang đến một thói quen tích cực: kỹ năng double-check (kiểm chứng thông tin). Người xem ngày càng chủ động đặt câu hỏi về nguồn gốc video và đối chiếu với kiến thức khoa học thay vì tiếp nhận thụ động.

Nếu một chú chim non trong video có tỷ lệ cơ thể sai hoàn toàn so với thực tế, đó là kết quả của câu lệnh thiếu hiểu biết từ người dùng. Công nghệ có thể tạo ra những hình ảnh mô phỏng hoàn hảo, nhưng để không bị nhầm lẫn giữa không gian mạng, người xem vẫn cần trang bị nền tảng kiến thức và sự tỉnh táo khi tiếp nhận thông tin.