Phát biểu tại Brussels (Bỉ), Đại diện cấp cao phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại Liên minh châu ÂU (EU) Kaja Kallas thừa nhận: “Chúng ta đã không đạt được thỏa thuận về gói trừng phạt thứ 20. Đây là một bước thụt lùi và là thông điệp mà chúng ta không muốn gửi đi vào thời điểm hiện nay. Tuy nhiên, công việc vẫn tiếp tục. Mọi người đều hiểu rằng ngoại giao tốt hơn chiến tranh, nhưng sau một năm đàm phán, chúng ta vẫn chưa có được lệnh ngừng bắn. Chúng ta phải thay đổi chiến lược từ vấn đề lãnh thổ đến các điều kiện cơ bản cho một nền hòa bình công bằng và lâu dài”.
Ảnh minh họa: Reuters
Nguyên nhân đến từ lá phiếu phủ quyết của Hungary. Nước này tới nay vẫn giữ lập trường sẽ ngăn chặn bất kỳ gói trừng phạt mới nào nhằm vào Nga, cũng như khoản vay trị giá 90 tỷ euro dành cho Ukraine cho đến khi việc vận chuyển dầu từ Nga sang Hungary được nối lại.
Phát biểu trước Quốc hội ngày hôm qua, Thủ tướng Hungary Viktor Orban nhấn mạnh, lập trường của nước này không nhằm phá vỡ đoàn kết châu Âu mà để bảo vệ an ninh năng lượng quốc gia: “Ukraine đã đảm bảo rằng việc vận chuyển năng lượng qua lãnh thổ đến các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu sẽ không bị ảnh hưởng. Vì vậy, nước này có nghĩa vụ đảm bảo nguồn cung dầu cho Hungary theo các thỏa thuận của EU và hoàn toàn không thể sử dụng điều này như một vũ khí chính trị. Những gì Ukraine đang làm hiện nay là sự vi phạm rõ ràng thỏa thuận. Chúng tôi không chấp nhận điều này và kiên quyết bảo vệ quyền lợi của mình".
Trọng tâm tranh cãi là đường ống dẫn dầu Druzhba, tuyến vận chuyển dầu thô từ Nga qua lãnh thổ Ukraine tới Trung Âu. Nguồn cung qua tuyến này bị gián đoạn từ cuối tháng 1. Hungary cáo buộc Ukraine cố tình trì hoãn khôi phục dòng chảy dầu, trong khi Ukraine khẳng định các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga đã làm hư hại hạ tầng.
Kể từ khi xung đột giữa Nga và Ukraine nổ ra ngày 24/2/2022, EU đã từng bước siết chặt trừng phạt và giảm phụ thuộc năng lượng vào Nga. Phần lớn các nước thành viên đã cắt giảm mạnh nhập khẩu dầu của Nga. Tuy nhiên, Hungary và Slovakia vẫn duy trì nguồn cung, đồng thời được hưởng cơ chế miễn trừ tạm thời khỏi lệnh cấm nhập khẩu dầu thô Nga của EU.
Việc Hungary phủ quyết gói trừng phạt mới nhằm vào Nga đã làm gia tăng căng thẳng trong nội bộ khối 27 nước thành viên và khiến chuyến thăm Kiev dự kiến trong ngày hôm nay của các nhà lãnh đạo EU thiếu đi thông điệp chính sách cụ thể. Trong bối cảnh giao tranh giữa Nga và Ukraine chưa có dấu hiệu hạ nhiệt và các nỗ lực ngoại giao chưa mang lại đột phá, sự chia rẽ nội bộ đặt ra thêm thách thức cho EU trong việc duy trì áp lực kinh tế đối với Nga và sự hỗ trợ lâu dài dành cho Ukraine. Quan trọng hơn, diễn biến này một lần nữa cho thấy bài toán cân bằng giữa đoàn kết chính trị, lợi ích quốc gia và an ninh năng lượng tiếp tục là phép thử đối với năng lực hành động chung của Liên minh châu Âu.
Thu Hoài/VOV1 Tổng hợp