Nhà thầu chờ mặt bằng, máy móc “đắp chiếu”
Dự án mở rộng cao tốc TP.HCM – Long Thành có chiều dài khoảng 22km, đi qua địa bàn TP.HCM và tỉnh Đồng Nai, tổng mức đầu tư gần 15.000 tỷ đồng. Dự án được chia thành hai gói thầu xây lắp XL1 và XL2, do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) làm chủ đầu tư.
Thi công mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành cầm chừng vì “kẹt” mặt bằng hai phường Long Trường và Long Phước, TPHCM.
Khởi công từ ngày 19/8/2025, nhưng sau hơn 4 tháng triển khai, dự án đang gặp trở ngại lớn ngay tại cửa ngõ TP.HCM. Công tác giải phóng mặt bằng tại hai phường Long Trường và Long Phước vẫn chưa có chuyển biến rõ rệt, khiến khoảng 7,85ha đất phục vụ thi công chưa thể bàn giao cho nhà thầu.
Dự án này được xác định là công trình cấp bách, đóng vai trò huyết mạch kết nối Cảng hàng không quốc tế Long Thành với TP.HCM và hệ thống cảng biển khu vực phía Nam. Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo dự án phải hoàn thành trong tháng 12/2026. Tuy nhiên, trái với tính chất khẩn trương đó, nhiều đoạn thi công trên địa bàn TP.HCM hiện gần như “án binh bất động” do chưa được bàn giao mặt bằng.
Sự chậm trễ này không chỉ đẩy dự án cấp bách đứng trước nguy cơ chậm tiến độ, mà còn gây thiệt hại cho các đơn vị thi công khi nhân lực, máy móc phải “nằm chờ”.
Tại gói thầu XL1, đoạn từ Km4+00 đến Km25+920, nhiều trụ cầu cạn quan trọng chưa thể triển khai do vướng mặt bằng, dù máy móc, thiết bị đã được tập kết đầy đủ tại công trường.
Hàng trăm hộ dân có đất nằm trong vùng dự án lại sống trong tâm trạng hoang mang, chờ đợi phương án đền bù, tái định cư vẫn chưa được công bố cụ thể.
“Các hạng mục thi công dưới sông vẫn làm được vì không liên quan đến nhà dân, nhưng hầu hết trụ cầu trên bờ đều vướng mặt bằng. Máy móc có đủ nhưng buộc phải chờ”, đại diện một đơn vị thi công gói thầu XL1 cho biết.
Theo đơn vị này, phần lớn các nhà thầu tham gia gói XL1 đều trong tình trạng thiếu mặt bằng, phải thi công cầm chừng, khiến tiến độ dự án có nguy cơ bị đình trệ nghiêm trọng.
Ghi nhận cho thấy, tại gói thầu XL1, các nhà thầu đã huy động khoảng 650 nhân sự cùng 120 máy móc, thiết bị. Tuy nhiên, hiện mới chỉ tiếp cận được phần mặt bằng đã giải phóng ở giai đoạn 1, với chiều rộng từ 5–6m. Trong khi đó, để thi công đồng bộ theo ranh giải phóng mặt bằng giai đoạn 2, hành lang thi công cần đạt từ 17–20m.
Hiện nay, các hạng mục cầu Long Thành vượt sông Đồng Nai và các phần việc trên địa bàn tỉnh Đồng Nai vẫn đáp ứng tiến độ. Ngược lại, các hạng mục cầu cạn, cầu dẫn trên địa bàn TP.HCM đang chậm khoảng 25% so với yêu cầu do vướng mặt bằng, trong khi đơn vị quản lý dự án vẫn liên tục yêu cầu nhà thầu đẩy nhanh tiến độ theo hợp đồng.
Ở chiều ngược lại, gói thầu XL2 phía bờ Đồng Nai, nhờ đã có sẵn quỹ đất giai đoạn 1, các mũi thi công đang được triển khai đồng loạt. Từ Km13+900 đến Km25+920, toàn tuyến được thi công liên tục từ nút giao Vành đai 2 TP.HCM đến sát cầu Long Thành, tạo nên sự tương phản rõ rệt so với phía TP.HCM.
Người dân mong chính quyền sớm giải quyết để gia đình bàn giao mặt bằng, ổn định cuộc sống.
Người dân thấp thỏm chờ đền bù
Trong khi nhà thầu lúng túng vì thiếu mặt bằng, hàng trăm hộ dân có đất nằm trong vùng dự án lại sống trong tâm trạng hoang mang, chờ đợi phương án đền bù, tái định cư vẫn chưa được công bố cụ thể.
Ông Trương Văn Phi, ngụ phường Long Phước (TP.HCM), cho biết đến nay chính quyền vẫn chưa chốt giá đền bù, nhưng các đơn vị liên tục đề nghị người dân cho thi công trước.
“Chưa biết giá đền bù bao nhiêu, chưa thấy phương án rõ ràng mà cứ xin làm trước. Mong chính quyền sớm giải quyết để gia đình còn ổn định cuộc sống”, ông Phi nói.
Cùng hoàn cảnh, ông Nguyễn Duy Hiếu, người dân phường Long Phước, chia sẻ rằng người dân hoàn toàn ủng hộ chủ trương mở rộng cao tốc, nhưng không thể kéo dài tình trạng chờ đợi.
“Đi không được, ở không xong, cuộc sống bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Chúng tôi chỉ mong có phương án rõ ràng để yên tâm”, ông Hiếu bày tỏ.
Dự án mở rộng cao tốc TP.HCM – Long Thành được xác định là công trình cấp bách, đóng vai trò huyết mạch kết nối Cảng hàng không quốc tế Long Thành với TP.HCM và hệ thống cảng biển khu vực phía Nam đang bị chậm tiến độ.
Theo ông Trần Văn Nhỏ, địa phương đã nhiều lần tổ chức họp, hứa “sau Tết sẽ đền bù”, nhưng đến nay mới chỉ dừng ở các thông báo thu hồi đất. Người dân cho rằng, chính sự chậm trễ trong đền bù và bố trí tái định cư khiến họ không dám bàn giao đất cho nhà thầu, đẩy cả dự án lẫn người dân vào thế “tiến thoái lưỡng nan”.
Thủ tướng Chính phủ đã xác định dự án mở rộng cao tốc TP.HCM – Long Thành là công trình khẩn cấp về tiến độ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy dự án đang bị “mắc kẹt” bởi bài toán mặt bằng, vấn đề không mới nhưng chưa được tháo gỡ dứt điểm.
Nếu không có giải pháp quyết liệt, thần tốc trong công tác giải phóng mặt bằng và bố trí tái định cư, nguy cơ chậm tiến độ là khó tránh khỏi. Hệ lụy không chỉ ảnh hưởng đến riêng dự án, mà còn tác động trực tiếp đến sự phát triển của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, đặc biệt trong bối cảnh Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang tiến gần thời điểm đưa vào khai thác, đòi hỏi trục cao tốc huyết mạch này phải sớm hoàn thiện để phát huy hiệu quả đầu tư và năng lực kết nối của toàn khu vực.
Phi Long/VOV.VN