Thi đánh giá năng lực, tư duy ngày càng 'chen chân' vào tuyển sinh đại học

5 giờ trướcBài gốc

Thi đánh giá năng lực, tư duy được nhiều trường đưa vào đề án tuyển sinh 2026

Theo các đề án tuyển sinh đại học năm 2026 đã được công bố, nhiều trường tiếp tục tổ chức hoặc sử dụng kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy như một phương thức xét tuyển độc lập, song song với kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Thí sinh dự đợt 1 Kỳ thi Đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội

Thực tế cho thấy, các kỳ thi này không chỉ được duy trì mà còn được tổ chức sớm và kéo dài trong nhiều tháng. Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, năm 2026, Kỳ thi Đánh giá tư duy (TSA) được tổ chức trong ba đợt, từ tháng 1 đến tháng 5, tại khoảng 30 điểm thi trên toàn quốc nhằm đáp ứng nhu cầu dự thi lớn của thí sinh. Đợt 1 của Kỳ thi vừa diễn ra vào ngày 24-25.1.2026, Đại học Bách khoa Hà Nội ghi nhận có gần 17.000 thí sinh tham dự tại 28 điểm thi ở Hà Nội và 10 tỉnh, thành phố khác.

Đại học Quốc gia Hà Nội cũng đã công bố kế hoạch tổ chức sáu đợt thi Đánh giá năng lực (HSA) trong năm 2026, diễn ra từ tháng 3 đến cuối tháng 5 tại nhiều địa phương như Hà Nội, Thái Nguyên, Hải Phòng, Hưng Yên, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh… Việc mở rộng số đợt và địa điểm thi được các trường đánh giá là tạo điều kiện thuận lợi hơn cho thí sinh ở các tỉnh, giảm áp lực phải di chuyển tập trung vào một thời điểm.

Bên cạnh hai kỳ thi lớn này, một số trường đại học sư phạm cũng tiếp tục tổ chức bài thi đánh giá năng lực riêng phục vụ tuyển sinh đại học chính quy năm 2026. Theo công bố của các trường, lịch thi các bài đánh giá năng lực sư phạm thường rơi vào giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 5, song song với các kỳ thi đánh giá năng lực của hai đại học quốc gia. Điều này đồng nghĩa với việc, trong cùng một khoảng thời gian, thí sinh có nguyện vọng xét tuyển vào nhiều trường phải theo dõi và cân nhắc nhiều mốc lịch khác nhau.

Việc nhiều trường công bố sớm cấu trúc bài thi, đề thi tham khảo và phương án sử dụng kết quả cho thấy vai trò ngày càng rõ của các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy trong bức tranh tuyển sinh đại học. Các kỳ thi này đang dần trở thành một “kênh” tuyển sinh quen thuộc, bên cạnh điểm thi tốt nghiệp THPT.

Tăng khả năng trúng tuyển – tăng chi phí

Việc các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy được sử dụng rộng rãi mang lại cho thí sinh nhiều “cửa” xét tuyển hơn so với trước đây. Nếu như điểm thi tốt nghiệp THPT từng được coi là phương thức gần như duy nhất, thì hiện nay, thí sinh có thể đồng thời đăng ký dự thi nhiều kỳ thi khác nhau để tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành, trường mong muốn.

Tuy nhiên, cùng với việc mở thêm lựa chọn, thí sinh và gia đình cũng phải tính toán kỹ hơn về thời gian và chi phí. Các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy thường diễn ra sớm hơn kỳ thi tốt nghiệp THPT và kéo dài trong nhiều tháng, khiến lịch học, lịch ôn tập của học sinh lớp 12 trở nên dày đặc hơn.

Phương Anh, học sinh lớp 12 tại Hà Nội, cho biết ngoài việc ôn tập cho kỳ thi tốt nghiệp THPT, em còn đăng ký dự thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội và kỳ thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội. “Em muốn có thêm phương án dự phòng, nhưng việc phải ôn nhiều dạng đề khác nhau cũng khá áp lực,” Phương Anh chia sẻ.

Không chỉ áp lực học tập, việc di chuyển để tham gia các kỳ thi cũng là điều được nhiều gia đình quan tâm. Dù các trường đã mở rộng địa điểm tổ chức thi tại nhiều tỉnh, thành, không phải thí sinh nào cũng có thể dự thi ngay tại địa phương nơi cư trú. Với những kỳ thi có số lượng chỗ thi giới hạn theo từng đợt, nhiều thí sinh vẫn phải đăng ký điểm thi ở tỉnh, thành lân cận.

Một phụ huynh có con học lớp 12 tại một trường THPT ở Lào Cai cho biết, gia đình phải tính toán khá sớm việc đăng ký điểm thi phù hợp. “Chúng tôi cân nhắc thi ở đâu để vừa thuận tiện đi lại, vừa không ảnh hưởng nhiều đến việc học trên lớp. Có kỳ thi phải đi từ hôm trước để kịp giờ,” phụ huynh này nói.

Cùng với chi phí đi lại, lệ phí dự thi cũng là yếu tố khiến nhiều gia đình phải cân nhắc. Theo công bố, lệ phí thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội là 600.000 đồng/lượt thi, trong khi lệ phí thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội là 500.000 đồng/lượt. Các kỳ thi đánh giá năng lực của một số trường sư phạm thu lệ phí theo từng môn, dao động từ khoảng 200.000 đến 700.000 đồng/môn.

Với thí sinh đăng ký dự thi từ hai đến ba kỳ thi đánh giá năng lực, tổng lệ phí có thể lên tới hơn một triệu đồng, chưa kể các khoản phát sinh cho việc di chuyển, ăn ở. Một học sinh lớp 12 tại Nghệ An cho biết em đăng ký dự thi cả kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội và kỳ thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội. “Mỗi kỳ thi một lịch, một địa điểm khác nhau. Gia đình em phải sắp xếp để không trùng lịch học và chuẩn bị tiền đi lại,” em chia sẻ.

Trong đề án tuyển sinh năm 2026 của nhiều trường, kết quả thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy không thay thế hoàn toàn kỳ thi tốt nghiệp THPT, mà tồn tại song song như một phương thức xét tuyển độc lập. Điều này giúp thí sinh có thêm cơ hội, nhưng đồng thời cũng đòi hỏi gia đình và học sinh phải chủ động hơn trong việc cập nhật thông tin tuyển sinh, theo dõi lịch thi và cân nhắc các điều kiện phù hợp với hoàn cảnh của mình.

HOÀNG HƯƠNG

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/doi-song/thi-danh-gia-nang-luc-tu-duy-ngay-cang-chen-chan-vao-tuyen-sinh-dai-hoc-201317.html