Thi hành án số - xu hướng tất yếu trong xây dựng nền tư pháp hiện đại

2 giờ trướcBài gốc

Trước yêu cầu ngày càng cao của xã hội về công khai, minh bạch, hiệu quả và kịp thời, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng thi hành án số đã trở thành xu hướng tất yếu, phù hợp với chiến lược chuyển đổi số quốc gia và yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Chính thức kích hoạt khai trương Nền tảng số thi hành án dân sự. Ảnh: PV

Bước chuyển mới

Theo Bộ Tư pháp, trong bối cảnh số lượng việc và tiền phải thi hành án hằng năm liên tục gia tăng, tính chất ngày càng phức tạp, thời gian qua, ngành Thi hành án dân sự đã từng bước ứng dụng nền tảng số trong quản lý, điều hành và tổ chức thi hành án, tạo ra những chuyển biến rõ nét so với phương thức quản lý truyền thống.

Việc triển khai các phần mềm quản lý nghiệp vụ, cơ sở dữ liệu thi hành án tập trung giúp chuẩn hóa quy trình, thống nhất dữ liệu từ Trung ương đến địa phương; thông tin về việc thi hành án được cập nhật thường xuyên, liên tục, tạo điều kiện để lãnh đạo các cấp nắm chắc tình hình, kịp thời chỉ đạo xử lý những vụ việc phức tạp, kéo dài, tồn đọng nhiều năm. Đây được xem là “đòn bẩy” quan trọng nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực thi hành án dân sự.

Tính đến cuối năm 2025, 100% quyết định thi hành án được ban hành điện tử bằng phần mềm tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI); 613.968 biên lai điện tử được ban hành thay cho bản giấy, tương đương với số tiền 32.853 tỷ đồng chỉ sau 5 tháng.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh kiểm tra công tác ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số tại Thi hành án dân sự tỉnh Lào Cai. Ảnh: PV

Không chỉ phục vụ công tác quản lý, nền tảng số còn hỗ trợ trực tiếp cho đội ngũ chấp hành viên trong quá trình tổ chức thi hành án. Việc tra cứu hồ sơ, theo dõi tiến độ, quản lý thời hạn, nhắc việc tự động giúp giảm áp lực công việc, hạn chế sai sót nghiệp vụ, đồng thời nâng cao tính chuyên nghiệp trong thực thi công vụ.

Về phía người dân, theo ông Nguyễn Ngọc Dũng (phường Hà Đông, Hà Nội), thông qua các cổng thông tin điện tử và hệ thống dịch vụ công trực tuyến, người dân, doanh nghiệp có thể dễ dàng tra cứu thông tin về vụ việc thi hành án, nộp đơn yêu cầu, theo dõi tiến độ giải quyết mà không cần đến cơ quan thi hành án nhiều lần.

“Điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí xã hội mà còn góp phần nâng cao sự hài lòng của người dân đối với hoạt động của cơ quan tư pháp” - ông Nguyễn Ngọc Dũng đánh giá.

Cũng theo ông Nguyễn Ngọc Dũng, việc công khai, minh bạch thông tin trên nền tảng số cũng được đánh giá là giải pháp hữu hiệu để phòng ngừa tiêu cực, tăng cường trách nhiệm giải trình của cơ quan thi hành án và đội ngũ chấp hành viên. Khi các quy trình, kết quả thi hành án được “đưa lên môi trường số”, sự giám sát của xã hội, của các cơ quan dân cử, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội được tăng cường, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào pháp luật và công lý.

Trong bối cảnh các tranh chấp kinh tế, thương mại, tín dụng - ngân hằng ngày càng gia tăng, việc ứng dụng công nghệ số trong thi hành án còn được kỳ vọng sẽ tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định, qua đó góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Đồng bộ thể chế, hạ tầng và con người

Từ thực tế triển khai và đánh giá của người dân, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi khẳng định: Chuyển đổi số trong thi hành án dân sự không còn là nhiệm vụ lựa chọn mà là yêu cầu mang tính sống còn.

Tập huấn sử dụng hệ thống biên lai điện tử, phần mềm hỗ trợ ra quyết định và chữ ký số nhằm thúc đẩy chuyển đổi số lĩnh vực thi hành án. Ảnh: V Hương

Theo hướng đi này, cuối tháng 1 năm 2026, hệ thống thi hành án dân sự chính thức vận hành Nền tảng số trên toàn quốc với 4 phân hệ (Biên lai điện tử, Hỗ trợ ra quyết định thi hành án, Tổ chức thi hành án và Giải quyết khiếu nại, tố cáo), đánh dấu giai đoạn chuyển đổi số toàn diện của ngành.

Quy trình nghiệp vụ từ tiếp nhận hồ sơ đến tổ chức thi hành, thanh toán… được số hóa, minh bạch trên môi trường mạng, tạo điều kiện giám sát theo thời gian thực, loại bỏ những “khoảng mờ” dễ phát sinh tiêu cực. Theo số liệu ban đầu, thời gian xử lý rút ngắn khoảng 30%, thủ tục hành chính giảm tới 80%.

Trong khí thế cả nước thi đua lập thành tích chào mừng thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, những chuyển biến mạnh mẽ của Hệ thống thi hành án dân sự cũng mang ý nghĩa đặc biệt: Đó là một minh chứng sinh động cho tinh thần cải cách, cho quyết tâm xây dựng nền tư pháp hiện đại, liêm chính, phụng sự Tổ quốc và nhân dân.

Trưởng Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội Phạm Văn Dũng cho biết, tại Hà Nội, việc ứng dụng phần mềm đã hỗ trợ hiệu quả cho công tác chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo cơ quan Thi hành án, đồng thời tạo thuận lợi cho chấp hành viên trong quá trình xử lý nghiệp vụ, giảm áp lực hành chính và tăng tính chuẩn hóa trong quy trình giải quyết khiếu nại, tố cáo. Đối với người dân, việc tra cứu thông tin, theo dõi tình trạng xử lý vụ việc trở nên thuận tiện hơn, góp phần nâng cao niềm tin vào hoạt động của cơ quan thi hành án dân sự.

Tuy nhiên, theo Cục trưởng Cục Quản lý thi hành án dân sự (Bộ Tư pháp) Nguyễn Thắng Lợi, quá trình triển khai đồng loạt trên cả nước vẫn cần tiếp tục theo dõi sát sao, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh, nhất là về hạ tầng công nghệ, kỹ năng sử dụng của cán bộ ở cơ sở và sự phối hợp liên thông giữa các hệ thống.

Thực tế cho thấy, yếu tố con người cũng được xác định là then chốt trong quá trình chuyển đổi số. Việc đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức thi hành án cần được triển khai thường xuyên, liên tục, gắn với yêu cầu thực tiễn công tác. Chỉ khi đội ngũ cán bộ thực sự làm chủ công nghệ, thi hành án số mới có thể đi vào chiều sâu, mang lại hiệu quả bền vững. Đó cũng chính là con đường tất yếu để ngành Thi hành án dân sự đáp ứng yêu cầu của thời đại số, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.

Hà Phong

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/thi-hanh-an-so-xu-huong-tat-yeu-trong-xay-dung-nen-tu-phap-hien-dai-731468.html