Đồng USD. Ảnh minh họa: TTXVN
Trong khi đó, đồng USD, dù vị thế tài sản trú ẩn ngày càng bị đặt dấu hỏi, lại là một trong số ít tài sản ghi nhận mức tăng trong thời gian qua. Diễn biến này cho thấy thị trường có thể đảo chiều nhanh chóng như thế nào: những tài sản từng được coi là “nơi trú ẩn đáng tin cậy” bỗng mất sức hút khi kỳ vọng về chính sách ngân hàng trung ương và tăng trưởng kinh tế thay đổi, cùng với những biến động khó lường từ hoạt động giao dịch trên thị trường.
Ông Christoph Rieger, Trưởng bộ phận nghiên cứu lãi suất và tín dụng tại Commerzbank AG, nhận định: “Tâm lý né tránh rủi ro của thị trường giờ không còn như trước”.Theo ông, trong các cuộc khủng hoảng hiện nay, những biện pháp chính sách thường khiến lượng trái phiếu và tài sản tài chính trên thị trường tăng lên, đồng thời kéo lãi suất xuống thấp hơn. Vì vậy, các tài sản vốn được coi là an toàn cũng không còn đóng vai trò phòng vệ hiệu quả. Ông lưu ý: “Một số biến động của thị trường có thể giải thích được, nhưng cũng có những diễn biến khá khó hiểu”.
Dưới đây là cái nhìn chi tiết hơn về lý do vì sao các tài sản trú ẩn quen thuộc lại không phát huy vai trò trong tuần qua.
Trái phiếu Chính phủ Mỹ
Thị trường chứng khoán New York tại Wall Street. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Trong những giai đoạn bất ổn, trái phiếu Chính phủ Mỹ thường được xem là tài sản an toàn nhất thế giới. Tuy nhiên, mối lo lạm phát do giá dầu và khí đốt tăng vọt đã làm suy yếu nhu cầu đối với loại tài sản này. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Mỹ đã tăng 0,2 điểm phần trăm trong tuần qua, hướng tới mức tăng mạnh nhất kể từ đợt biến động do căng thẳng thuế quan hồi tháng 4/2025. Đây là sự đảo chiều đáng chú ý so với tháng trước, khi lợi suất ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong vòng một năm.
Áp lực lạm phát cũng khiến giới giao dịch giảm kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất. Các tín hiệu từ thị trường tài chính cho thấy nhà đầu tư hiện chỉ kỳ vọng Fed sẽ giảm lãi suất khoảng 1 đến 2 lần trong cả năm 2026, mỗi lần 0,25 điểm phần trăm, trong khi cách đây một tuần thị trường còn kỳ vọng tới ba lần giảm.
Giá vàng
Những thỏi vàng được trưng bày tại Cục Khắc và In ấn Hoa Kỳ ở Washington, DC. Ảnh: AFP/TTXVN
Giá vàng đã giảm 3,5% trong tuần qua, chịu sức ép từ đồng USD mạnh lên và kỳ vọng lãi suất cao hơn. Vàng là tài sản không sinh lời, nên thường hấp dẫn hơn trong môi trường lãi suất thấp. Một kịch bản tương tự từng diễn ra sau khi xảy ra xung đột Nga- Ukraine (U-crai-na). Khi đó, giá năng lượng tăng mạnh, kéo theo kỳ vọng lãi suất và đồng USD cùng đi lên, khiến giá vàng suy yếu trong các tháng sau đó. Diễn biến này hiện được một số nhà giao dịch xem như “kịch bản mẫu”. Ngoài ra, việc giá vàng đã tăng khoảng 54% kể từ giữa tháng 8/2025 cũng khiến thị trường trở nên mang tính đầu cơ cao hơn, dẫn tới mức biến động rất lớn.
Đồng yen Nhật Bản
Đồng tiền mệnh giá 10.000 yen tại thành phố Yokosuka, quận Kanagawa (Nhật Bản). Ảnh: AFP/TTXVN
Một lần nữa, yếu tố năng lượng đóng vai trò then chốt. Nhật Bản phụ thuộc vào Trung Đông cho hơn 90% lượng dầu thô nhập khẩu, phần lớn được vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải hiện bị gián đoạn nghiêm trọng do xung đột. Bên cạnh đó, các nghiệp đoàn tại Nhật Bản đang yêu cầu tăng lương, trong khi lạm phát bắt đầu nhích lên. Sự kết hợp của các yếu tố này làm dấy lên nguy cơ lạm phát đình trệ - tức giá cả tăng nhưng tăng trưởng yếu - thay vì dạng lạm phát do nhu cầu mạnh, vốn có thể khiến Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) thắt chặt chính sách tiền tệ mạnh tay hơn. Điều này phần nào giải thích vì sao đồng yen đã giảm khoảng 1% so với USD trong tuần qua.
Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama ngày 4/3 cũng nhắc lại rằng Chính phủ có thể hành động để kiềm chế những biến động quá mức của tỷ giá, bao gồm cả can thiệp thị trường ngoại hối.
Đồng franc Thụy Sĩ
Đồng franc của Thụy Sĩ. Ảnh: REUTERS/TTXVN
Trong năm qua, đồng franc Thụy Sĩ được coi là một trong những đồng tiền trú ẩn an toàn nhờ mức nợ công thấp, chính sách thận trọng và vị thế trung lập về chính trị của Thụy Sĩ. Tuy nhiên, điểm dễ tổn thương của đồng tiền này trong bối cảnh biến động tiền tệ hiện nay là sự sẵn sàng can thiệp của nhà hoạch định chính sách nhằm ngăn chặn đà tăng quá mạnh.
Phó Chủ tịch Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB- ngân hàng trung ương), ông Antoine Martin, cho biết ngân hàng trung ương sẵn sàng can thiệp để kiềm chế sức mạnh của đồng franc trong bối cảnh bất ổn tại Trung Đông. Kết quả là đồng tiền này đã giảm khoảng 1,5% so với đồng USD trong tuần qua. Lo ngại của SNB là dòng vốn tìm đến tài sản trú ẩn có thể đẩy đồng franc tăng giá quá mạnh, qua đó kéo lạm phát- vốn đang gần mức 0%- xuống thấp hơn nữa.
Trong khi đó, các chiến lược gia tiền tệ tại Barclays khuyến nghị nhà đầu tư mua đồng franc Thụy Sĩ hơn là đồng yen Nhật Bản. Theo họ, dù cả hai đồng tiền đều đối mặt rủi ro liên quan đến năng lượng, nhưng franc vẫn có vị thế tốt hơn. Dữ liệu từ tổ chức hạ tầng tài chính DTCC (Mỹ) cũng cho thấy, các giao dịch quyền chọn trên thị trường đang phản ánh kỳ vọng rằng đồng franc Thụy Sĩ vẫn có khả năng giữ giá khá tốt so với đồng USD.
Minh Trang (TTXVN)