Thị trường cầm đồ Việt Nam một thập kỷ nhìn lại

3 giờ trướcBài gốc

Mảng tối của một thập kỷ trước

Trong ký ức của anh Trung (1995), cầm đồ mươi năm trước "sáng ít, tối nhiều". Tháng 9/2013, anh tới Hà Nội, trở thành sinh viên ngành truyền thông. Nửa năm sau, anh đã thành khách hàng của các tiệm cầm đồ nép mình bên chợ Xanh, Cầu Giấy.

Khi ấy, chiếc Wave Alpha của anh thường được định giá chỉ 5 - 6 triệu đồng dù giá trị thực cũng hơn chục triệu. "Cắm thì cắm, không thì biến!" là câu trả lời chung cho mọi thắc mắc. Cầm đồ thì lãi 2.000 đồng/triệu/ngày, cao so với mức sống sinh viên thời đó.

Nhận tiền rồi, chủ cửa hàng đẩy xe vào khoảng đất quây tôn sau chợ, mặc mưa nắng, mặc ánh mắt xót xa của người vay. "Chỗ nào cũng vậy thôi, có lựa chọn được đâu?".

Vậy mà cầm đồ đã "đồng hành" cùng anh Trung suốt thời đại học, là cứu cánh trong lúc đợi học bổng, lương làm thêm... Ngày đó, ngân hàng, công ty tài chính chưa chú ý đến tệp khách hàng này và đám sinh viên chỉ biết tìm đến cửa hàng cầm đồ.

Cửa hàng cầm đồ mươi năm trước "sáng ít, tối nhiều". Ảnh: MH

Ký ức ấy chẳng phai mờ, với những "mảng tối" như định giá tài sản, lãi suất, bảo quản tài sản, chưa nói đến khái niệm chăm sóc khách hàng… Nó như một định kiến.

Đến nay, dù đã có công việc ổn định, anh Trung vẫn để tâm theo dõi mảng dịch vụ cho vay này. Sau hơn chục năm, cầm đồ thay đổi rất nhiều. Lớn nhất là hoàn thiện hành lang pháp lý thông qua Bộ luật Dân sự 2015, Nghị định 96/2016/NĐ-CP và một số luật chuyên ngành khác như Luật Thương mại.

Ánh sáng của mười năm sau

Cùng với hành lang pháp lý, việc các chuỗi cầm đồ thế hệ mới nổi lên trong 5-6 năm gần đây cũng tạo ra bước chuyển tích cực.

Đó là Người bạn vàng, Srisawad, Happy Money, Vietmoney, Đồng Shop Sun... và đặc biệt là cái tên F88. F88 là chuỗi cửa hàng tài chính bình dân có hơn 950 cửa hàng trên toàn quốc, chuyên cung cấp các khoản vay cầm cố xe máy, ô tô chính chủ.

Sau khi giải ngân, F88 chỉ giữ lại đăng ký/cà vẹt xe bản gốc và bàn giao chiếc xe cho người vay sử dụng, bảo quản. Theo anh Trung, cách làm này giúp người vay chủ động trong công việc và không rơi vào tình trạng "xót của" như anh 10 năm trước, khi phải đưa cả chiếc xe, lẫn giấy tờ xe cho cửa hàng bảo quản.

"F88 chưa chắc đã là đơn vị đầu tiên nghĩ ra cách cho vay này nhưng họ triển khai nó một cách bài bản, hợp pháp, trên quy mô lớn. Giờ đây, nói đến vay tiền F88 bằng đăng ký xe máy là ai cũng hiểu sẽ vừa nhận tiền, vừa được giữ xe để đi lại, rất tiện lợi. Sự thay đổi này là điểm sáng và trong thời gian tới, thị trường cầm đồ sẽ thay đổi theo hướng tích cực với sự tham gia của các mô hình cầm đồ thế hệ mới như thế này", vị khách hàng nhận xét.

F88 là chuỗi cửa hàng tài chính bình dân có hơn 950 cửa hàng trên toàn quốc. Ảnh: F88

Theo FiinGroup, đơn vị nghiên cứu thị trường và xếp hạng tín nhiệm độc lập hàng đầu Việt Nam, tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) về dư nợ cho vay của các chuỗi cầm đồ trong giai đoạn 2019-2024 là 53,3% với tổng dư nợ đạt 5.227 tỷ đồng vào năm 2023, chiếm 8,5% tổng dư nợ toàn thị trường cầm đồ.

Quy mô dư nợ của các chuỗi đã tăng gấp 9 lần so với giai đoạn 2010 - 2022 và sẽ tiếp tục tăng mạnh. FiinGroup cũng nhận định: "Thị trường cầm đồ chuyển mình chuyên nghiệp hơn với sự nở rộ của mô hình cầm đồ thế hệ mới".

Theo anh Trung, rất dễ để nhận biết sự "chuyên nghiệp hơn" mà Fiin Group nhắc đến thông qua cách các chuỗi cầm đồ thế hệ mới như F88 đang vận hành dịch vụ.

Đó là công khai, minh bạch các khoản lãi phí ngay từ đầu; hợp đồng vay được xây dựng chặt chẽ trên cơ sở pháp luật và được giải thích rõ ràng trước khikhách ký; thời gian và nghĩa vụ trả nợ, bao gồm cả đúng hạn và quá hạn (nếu có) được xác định rõ ràng bằng văn bản; có cơ chế chăm sóc và tiếp nhận khiếu kiện khi xảy ra tranh chấp...

Cùng với đó, các cửa hàng, phòng giao dịch xuất hiện công khai giúp người vay dễ dàng tiếp cận. Thậm chí, F88 còn triển khai ứng dụng số MyF88 để khách hàng dễ dàng làm thủ tục vay trên nền tảng số, nhận giải ngân hay phản ánh thắc mắc một cách nhanh nhất.

"Thị trường đã xuất hiện điểm sáng, nhưng định kiến vẫn chưa thực sự được xóa mờ. Điều này không thể làm trong ngày một ngày hai nhưng nếu hơn 20.000 cửa hàng cầm đồ trên toàn quốc cũng làm theo cách F88 đã làm trong 10 năm qua thì sớm thôi, định kiến sẽ phai nhạt và cầm đồ sẽ thực sự trở thành hình thức vay nhanh chóng, dễ dàng, minh bạch cho người lao động bình dân", anh Trung nhận xét.

Việt Hưng

Nguồn Nhà Quản Trị : https://theleader.vn/thi-truong-cam-do-viet-nam-mot-thap-ky-nhin-lai-d45851.html