Đại diện các chuyên gia, doanh nghiệp trao đổi tại phiên thảo luận trong Lễ công bố Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam 2026 (CG Code 2026) - Ảnh: VGP/HT
Nâng chất lượng doanh nghiệp, củng cố niềm tin thị trường
Ngày 3/2, tại Hà Nội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) phối hợp với Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) và Tổng cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ (SECO) tổ chức Lễ công bố Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam 2026 (CG Code 2026). Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp, hướng tới một thị trường chứng khoán minh bạch, bền vững và tiệm cận thông lệ quốc tế.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Hoàng Dương, Phó Chủ tịch UBCKNN, nhấn mạnh quản trị công ty là nền tảng cốt lõi để nâng cao chất lượng thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Sau hơn 30 năm hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán đã trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế. Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng quy mô, yêu cầu cải thiện thực chất quản trị công ty tại các công ty đại chúng, đặc biệt là doanh nghiệp niêm yết, ngày càng trở nên cấp thiết.
Theo ông Nguyễn Hoàng Dương, quản trị tốt giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường trách nhiệm giải trình, củng cố niềm tin của nhà đầu tư, giảm chi phí vốn và hỗ trợ mục tiêu phát triển dài hạn. Đây cũng là yếu tố quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang được các tổ chức quốc tế xem xét nâng hạng thị trường chứng khoán. Việc ban hành Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam 2026 thể hiện rõ định hướng phát triển thị trường với trọng tâm là chất lượng - minh bạch - bền vững, trong đó quản trị công ty được xác định là trụ cột nền tảng.
Ông Nguyễn Hoàng Dương, Phó Chủ tịch UBCKNN phát biểu tại sự kiện - Ảnh: VGP/HT
Khung quản trị tiệm cận thông lệ quốc tế G20/OECD
Chia sẻ tại sự kiện, bà Sibylle Bachmann, Trưởng đại diện SECO tại Việt Nam, cho rằng quản trị doanh nghiệp hiệu quả giúp nâng cao chất lượng ra quyết định ở cấp hội đồng quản trị và ban điều hành, từ đó xây dựng niềm tin của cổ đông, người lao động và toàn xã hội. Ở tầm vĩ mô, quản trị tốt tạo nền tảng cho thị trường vốn phát triển sâu rộng, nâng cao sức chống chịu của doanh nghiệp và bảo đảm dòng vốn được phân bổ hiệu quả.
Theo bà Sibylle Bachmann, hỗ trợ nâng cao quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam là một phần trong tầm nhìn hợp tác dài hạn của Thụy Sĩ, gắn với các trụ cột thương mại, đổi mới sáng tạo bền vững, tài chính bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Bà Sibylle Bachmann nhấn mạnh, thành công của Bộ Nguyên tắc không chỉ nằm ở việc ban hành mà phụ thuộc lớn vào cam kết thực thi của doanh nghiệp, hội đồng quản trị, nhà đầu tư và cơ quan quản lý, để quản trị trở thành một phần của văn hóa doanh nghiệp, thay vì chỉ dừng ở tuân thủ hình thức.
Giới thiệu nội dung CG Code 2026, ông Vũ Chí Dũng, Trưởng ban Pháp chế và Đối ngoại UBCKNN, cho biết Bộ Nguyên tắc do UBCKNN chủ trì xây dựng với sự hỗ trợ kỹ thuật của IFC, nhằm phản ánh đầy đủ các thay đổi trong khuôn khổ pháp lý trong nước và tham chiếu các chuẩn mực quản trị tiên tiến trên thế giới. Một điểm đáng chú ý là Bộ Nguyên tắc được đổi tên thành "Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam" cho phù hợp với thông lệ quốc tế; nội dung tham chiếu trực tiếp Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty G20/OECD ban hành năm 2023 và kinh nghiệm từ các thị trường ASEAN phát triển.
Về cấu trúc, CG Code 2026 gồm 9 nguyên tắc, bao quát các lĩnh vực trọng yếu của quản trị công ty hiện đại. Bộ Nguyên tắc nhấn mạnh vai trò của các ủy ban chuyên trách, đặc biệt là Ủy ban Kiểm toán; tăng cường khuyến nghị về môi trường kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro; nâng cao chất lượng công bố thông tin theo hướng hữu ích hơn cho nhà đầu tư; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cổ đông, nhất là cổ đông thiểu số; đồng thời lồng ghép mạnh mẽ các yếu tố ESG vào khuôn khổ quản trị.
Trong bối cảnh thị trường vốn toàn cầu biến động và yêu cầu hội nhập ngày càng sâu rộng, UBCKNN cho biết sẽ phối hợp với các sở giao dịch chứng khoán nghiên cứu đưa việc áp dụng Bộ Nguyên tắc trở thành tiêu chí ưu tiên khi xem xét lựa chọn doanh nghiệp vào các rổ chỉ số. Cách tiếp cận này nhằm từng bước hình thành nhóm tài sản có chất lượng quản trị cao, qua đó nâng cao uy tín và sức hấp dẫn của thị trường vốn Việt Nam.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Tất Trường, Thành viên HĐQT Tổng Công ty Cổ phần Công trình Viettel (Viettel Construction), cho rằng thách thức lớn của quản trị doanh nghiệp nằm ở sự thấu hiểu và đồng thuận trong nội bộ. Theo ông, yếu tố then chốt là xác định rõ vai trò, trách nhiệm, sản phẩm đầu ra và cách thức đo lường hiệu quả, từ đó tạo nền tảng chung cho mục tiêu phát triển bền vững.
Dưới góc độ ngân hàng, bà Lưu Thị Thảo, Phó Tổng Giám đốc thường trực kiêm Giám đốc Điều hành cao cấp Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) cho biết, việc áp dụng các chuẩn mực quản trị quốc tế gắn chặt với yêu cầu từ nhà đầu tư và các định chế tài chính nước ngoài.
Theo bà Lưu Thị Thảo, với tỷ lệ sở hữu của cổ đông nước ngoài hiện ở mức gần 30% và định hướng tăng cao hơn, VPBank thường xuyên làm việc với các nhà đầu tư, các tổ chức cho vay và định chế tài chính quốc tế, qua đó nhận diện rõ kỳ vọng về quản trị, minh bạch và hiệu quả. Điều kiện tiên quyết là cam kết rõ ràng từ hội đồng quản trị và ban điều hành, sau đó là quá trình thực thi thông qua các công cụ quản trị điều hành, văn hóa doanh nghiệp và hệ thống đánh giá.
"Việc áp dụng các chuẩn mực như Basel III hay IFRS tại VPBank không đơn giản, đòi hỏi thay đổi cách thức quản trị, đánh giá hiệu quả sản phẩm và chương trình kinh doanh theo chuẩn mực quốc tế, song chính quá trình này giúp quản trị gắn với kết quả thực chất, tạo sự đồng thuận từ cấp quản trị đến bộ phận kinh doanh", bà Lưu Thị Thảo chia sẻ.
Anh Minh