VN-Index tăng chủ yếu nhờ cổ phiếu trụ
Chỉ tính riêng trong tháng 4, thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ. Sau khi giảm khoảng 11% trong tháng 3, chỉ số VN-Index đã đảo chiều tăng liên tiếp, “đội” tổng cộng khoảng 179 điểm, tương đương 10,7% trong tháng 4, là mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 8-2025.
Theo Công ty cổ phần Chứng khoán SSI, động lực tăng điểm đến từ cả yếu tố bên ngoài và trong nước. Thị trường tài chính toàn cầu phục hồi khi nhiều chỉ số lớn quay lại vùng đỉnh trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tạm lắng. Trong nước, thông tin FTSE Russell xác nhận Việt Nam sẽ được nâng hạng lên thị trường mới nổi từ tháng 9-2026 đã củng cố kỳ vọng thu hút dòng vốn ngoại trung và dài hạn. Bên cạnh đó, kết quả kinh doanh quý I-2026 duy trì tăng trưởng tích cực và một số chính sách điều hành như định hướng hạ lãi suất hay điều chỉnh ngưỡng chịu thuế hộ kinh doanh góp phần cải thiện môi trường vĩ mô.
Thị trường chứng khoán lên mức đỉnh mới. Ảnh: PV
Bước sang tháng 5, thị trường duy trì đà đi lên. Tính đến hết phiên ngày 8-5, chỉ số VN-Index tăng 61 điểm (3,3%) so với cuối tháng 4.
Tuy nhiên, nghịch lý là dù VN-Index tăng khá mạnh, không ít nhà đầu tư cá nhân vẫn trong tình trạng thua lỗ hoặc chưa thể “về bờ”. Nhiều tài khoản dù đã hồi phục so với giai đoạn giảm sâu trước đó nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với giá vốn.
Anh Nguyễn Văn Hùng, một nhà đầu tư cho biết, dù VN-Index đã tăng mạnh trong hơn một tháng qua nhưng danh mục mới chỉ hồi phục khoảng một phần nhỏ. Nguyên nhân là phần lớn cổ phiếu nắm giữ thuộc cổ phiếu vừa và nhỏ, từng giảm sâu trong tháng 3 và hiện thanh khoản vẫn yếu.
Còn một nhà đầu tư khác chia sẻ: “Tài khoản đang âm khoảng 25%. Trước đây tôi mua nhiều cổ phiếu công nghệ ở mức giá cao, sau đó thị trường giảm sâu nên bị kẹt hàng. Bây giờ bán ra thì chỉ cắt lỗ”.
Điều này được lý giải là bởi đà tăng của thị trường chủ yếu từ nhóm cổ phiếu trụ cột. Trong tháng 4, nhóm bất động sản, đặc biệt là các cổ phiếu vốn hóa lớn, đóng vai trò dẫn dắt gần như tuyệt đối. Hai mã VIC (+ 58,5%) và VHM (+41,7%) đóng góp tới 167 điểm trong tổng số 179 điểm tăng của VN-Index. Nếu loại trừ nhóm này, chỉ số gần như đi ngang với mức tăng khoảng 0,6%. Nhóm ngân hàng được ghi nhận diễn biến tích cực ở một số cổ phiếu, góp phần giữ nhịp cho thị trường trong bối cảnh phân hóa gia tăng.
Diễn biến này cũng tương tự trong những phiên đầu tháng 5. Đặc biệt, phiên ngày 7-5, VN-Index tăng gần 18 điểm, đóng cửa trên 1.909 điểm, được được hỗ trợ chủ yếu bởi nhóm mã "họ" Vin gồm VIC và VHM. Hai cổ phiếu này đóng góp tổng cộng hơn 15 điểm vào mức tăng của chỉ số chung. Hay như phiên ngày 8-5, phần lớn cổ phiếu giảm giá song VN-Index vẫn tăng hơn 6 điểm, lên 1.915,37 điểm (0,33%)-mức cao kỷ lục khi đóng cửa, nhờ sự hỗ trợ của cổ phiếu nhóm Vingroup và ngân hàng.
Thực tế cho thấy VN-Index dù đã lên vùng đỉnh nhưng không phải toàn bộ cổ phiếu đều quay lại vùng giá cao cũ. Đà tăng chủ yếu tập trung ở nhóm bluechip nên nhiều nhà đầu tư vẫn chưa có lãi hoặc vẫn lỗ.
Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình cho rằng, có những nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu từ trước khi thị trường giảm mạnh vào tháng 3 nhưng không cắt giảm rủi ro kịp thời. Dù hiện tại VN-Index đã hồi phục khá mạnh nhưng nhiều cổ phiếu vẫn chưa trở lại vùng giá cũ nên tài khoản của họ vẫn âm.
Thực tế trên thị trường thời gian qua cũng cho thấy trạng thái “xanh vỏ đỏ lòng” diễn ra khá phổ biến. Nhiều phiên VN-Index tăng mạnh nhưng số mã giảm giá vẫn áp đảo số mã tăng giá. Điều này phản ánh dòng tiền đang tập trung vào một số nhóm cổ phiếu dẫn dắt thay vì lan tỏa toàn thị trường.
Theo chuyên gia, có nhiều yếu tố hỗ trợ nhóm cổ phiếu “họ Vin” , đặc biệt là VIC và VHM. Trước hết là tâm lý thị trường ổn định trở lại khi các rủi ro địa chính trị giảm bớt, giúp dòng tiền quay lại các cổ phiếu vốn hóa lớn. Bên cạnh đó, câu chuyện chuyển đổi sang xe điện cũng đang tạo kỳ vọng lớn cho VinFast và hệ sinh thái của Vingroup. Khi giá dầu biến động mạnh và xuất hiện lo ngại về nguồn cung năng lượng, xu hướng chuyển sang sử dụng xe điện được nhắc tới nhiều hơn. Nhà đầu tư kỳ vọng điều này sẽ giúp VinFast tăng trưởng mạnh về doanh số trong thời gian tới. Ngoài ra, việc công ty con của Vingroup lên kế hoạch chia cổ tức cũng là yếu tố hỗ trợ tâm lý thị trường…
Cần kiểm soát tốt rủi ro
Ông Nguyễn Thế Minh nhìn nhận, việc nhiều nhà đầu tư không có lãi dù thị trường tăng mạnh còn xuất phát từ các sai lầm trong chiến lược đầu tư. Sai lầm đầu tiên là kỳ vọng quá lớn nhưng thiếu kiểm soát rủi ro. Khi thị trường giảm mạnh do các yếu tố bất ngờ như căng thẳng địa chính trị hay biến động quốc tế, nhiều nhà đầu tư vẫn giữ tâm lý “cổ phiếu sẽ sớm hồi lại”, dẫn tới việc không cơ cấu danh mục kịp thời. “Nhiều người ôm cổ phiếu quá lâu với hy vọng thị trường sẽ hồi phục nhanh. Nhưng khi cổ phiếu chưa quay lại vùng giá cũ thì tài khoản vẫn tiếp tục lỗ”, vị chuyên gia này nhận định.
Sai lầm thứ hai là lạm dụng margin (giao dịch ký quỹ). Trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh, việc sử dụng đòn bẩy cao có thể khiến tài khoản chịu áp lực lớn khi cổ phiếu giảm sâu. Theo chuyên gia, nhiều nhà đầu tư không quản trị tốt tỷ lệ margin nên khi thị trường rung lắc đã rơi vào trạng thái bị bán giải chấp hoặc buộc phải cắt lỗ ở vùng giá thấp.
Sai lầm thứ ba là lựa chọn sai cổ phiếu. Dù thị trường hồi phục nhưng dòng tiền hiện nay chỉ tập trung ở một số nhóm ngành hoặc cổ phiếu cụ thể. Trong khi đó, nhiều nhà đầu tư lại ưu tiên bắt đáy những cổ phiếu đã giảm sâu nhưng thiếu dòng tiền hỗ trợ.
“Có những cổ phiếu nền tảng cơ bản không xấu nhưng dòng tiền không vào thì giá vẫn không tăng. Khi đó, dù VN-Index đi lên nhưng danh mục nhà đầu tư vẫn đứng yên hoặc giảm”, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình Nguyễn Thế Minh nói.
Dự báo về thời gian tới, nhiều chuyên gia cho rằng xu hướng thị trường vẫn đang tích cực nhờ rủi ro bên ngoài giảm dần và dòng tiền tiếp tục duy trì. Tuy nhiên, thị trường có thể vẫn phân hóa mạnh nên nhà đầu tư cần linh hoạt hơn trong chiến lược đầu tư, thay vì chỉ nắm giữ theo tư duy dài hạn đơn thuần.
Theo đó, nhà đầu tư nên ưu tiên các nhóm cổ phiếu có dòng tiền mạnh, kết quả kinh doanh tích cực và hưởng lợi từ xu hướng tăng của thị trường; đồng thời cần hạn chế sử dụng margin quá cao và chú trọng quản trị rủi ro.
Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, nhà đầu tư cần theo sát diễn biến dòng tiền để lựa chọn đúng nhóm cổ phiếu dẫn dắt. Quan trọng hơn là phải kiểm soát tốt rủi ro thay vì chỉ kỳ vọng vào lợi nhuận.
Thanh Hương